رئیس کمیسیون اروپا از تحمیل هزینهای سنگین به اقتصاد این اتحادیه به دلیل نوسانات بازار انرژی خبر داد. به گفته اورزولا فون در لاین، کشورهای عضو اتحادیه اروپا از زمان تشدید نااطمینانیها در مسیرهای کلیدی عرضه انرژی، بهویژه در منطقه تنگه هرمز، ۹۰ میلیارد یورو بیش از حد معمول برای واردات سوخت فسیلی هزینه کردهاند؛ هزینهای که به گفته او بدون دریافت حتی یک واحد انرژی بیشتر به اقتصاد اروپا تحمیل شده است.
اظهارات فون در لاین در پارلمان اروپا
فون در لاین روز چهارشنبه در سخنرانی خود در پارلمان اروپا، با اشاره به پیامدهای مستقیم تنشهای اخیر بر بازارهای جهانی انرژی، تأکید کرد که وابستگی اروپا به سوختهای فسیلی وارداتی همچنان پاشنه آشیل امنیت انرژی این قاره است. وی گفت: «از زمان آغاز درگیری در تنگه هرمز، واردات سوخت فسیلی ۹۰ میلیارد یورو هزینه اضافی برای ما داشته است، بدون اینکه حتی یک مولکول انرژی اضافی دریافت کنیم.»
رئیس کمیسیون اروپا این سخنان را در شرایطی مطرح کرد که قیمت حاملهای انرژی در بازار اروپا بار دیگر روند صعودی به خود گرفته است. به گفته او، تداوم این وضعیت نهتنها بودجه خانوارها و هزینه تولید در صنایع انرژیبر را تحت فشار قرار میدهد، بلکه رقابتپذیری صنایع اروپایی در برابر رقبای جهانی را نیز تضعیف میکند.
رکوردشکنی قیمت بنزین در اروپا
بر اساس گزارشهای منتشرشده، روز دوشنبه گذشته قیمت بنزین در بازار اروپا برای نخستین بار از ۲۲ دسامبر ۲۰۲۲ از مرز ۱۰۰۰ دلار در هر تن عبور کرد. این افزایش ناگهانی به عنوان یکی از نشانههای آشکار بازگشت نوسان به بازار انرژی اروپا ارزیابی میشود؛ بازاری که در دو سال گذشته تلاش کرده بود با تنوعبخشی به منابع وارداتی، اثر шокهای ژئوپلیتیک را کاهش دهد.
کارشناسان انرژی معتقدند ترکیب چند عامل بهطور همزمان فشار بر بازار را تشدید کرده است: نخست، اختلال در عرضه گاز طبیعی مایع (LNG) از منطقه خلیج فارس که از طریق تنگه هرمز به بازارهای جهانی منتقل میشود؛ دوم، محدودیتهای ناشی از کاهش وابستگی اروپا به گاز روسیه بدون آنکه جایگزینهای پایدار و بهصرفه بهطور کامل جایگزین آن شده باشد.
پیامد اختلال در عرضه گاز مایع و حذف گاز روسیه
ناظران بازار انرژی میگویند تصمیم اتحادیه اروپا برای فاصله گرفتن از گاز روسیه، اگرچه با انگیزههای سیاسی و راهبردی اتخاذ شد، اما در کوتاهمدت خلأیی در سبد انرژی این اتحادیه ایجاد کرده که بهطور کامل پر نشده است. در همین حال، هرگونه اختلال در حملونقل LNG از خلیج فارس به دلیل اهمیت این آبراه برای حدود یکسوم تجارت جهانی LNG، به سرعت به افزایش هزینه واردات و رشد قیمت تمامشده در صنایع پاییندستی منجر میشود.
به باور تحلیلگران، نتیجه این دو روند، افزایش هزینههای تولید، رشد بهای برق و سوخت برای مصرفکنندگان نهایی و کاهش حاشیه سود صنایع صادراتمحور اروپاست. برخی گزارشها حاکی است که صنایع شیمیایی، فولاد و تولید شیشه و سیمان که وابستگی بالایی به گاز دارند، بیشترین آسیب را از موج جدید گرانی انرژی متحمل شدهاند.
تأکید بر توسعه انرژیهای پاک و هستهای
فون در لاین در بخش دیگری از سخنان خود، راه برونرفت از این چرخه پرهزینه را تسریع سرمایهگذاری در منابع داخلی و پاک عنوان کرد. او از کشورهای عضو خواست تلاشها برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر از جمله بادی و خورشیدی و همچنین بهرهگیری از ظرفیت انرژی هستهای به عنوان منبع پایدار و کمکربن را دوچندان کنند.
به گفته رئیس کمیسیون اروپا، گسترش تولید داخلی انرژی پاک نهتنها میتواند وابستگی به واردات پرنوسان سوخت فسیلی را کاهش دهد، بلکه به تحقق اهداف اقلیمی اتحادیه اروپا و کاهش انتشار گازهای گلخانهای نیز کمک خواهد کرد. کمیسیون اروپا پیشتر برنامههایی برای افزایش سهم تجدیدپذیرها تا سال ۲۰۳۰ و تسهیل صدور مجوز برای پروژههای انرژی پاک ارائه کرده بود که اکنون به گفته فون در لاین، اجرای سریعتر آنها ضروری است.
چشمانداز بحران انرژی در اروپا
کارشناسان هشدار میدهند در صورت تداوم بیثباتی در تنگه هرمز و عدم ایجاد توازن جدید در بازار گاز، هزینههای اضافی تحمیلشده به اروپا میتواند در ماههای آینده نیز افزایش یابد. اتحادیه اروپا در دو سال گذشته با پر کردن ذخایر گازی، عقد قراردادهای بلندمدت LNG با تأمینکنندگان جایگزین و اجرای سیاستهای صرفهجویی، تلاش کرده آسیبپذیری خود را کاهش دهد، اما به نظر میرسد بازار همچنان به تحولات ژئوپلیتیک واکنش شدید نشان میدهد.
در چنین شرایطی، سخنرانی فون در لاین را میتوان هشداری سیاسی برای دولتهای عضو دانست تا ضمن حفظ همبستگی در مدیریت بازار انرژی، سرمایهگذاری در زیرساختهای تولید و انتقال انرژی پاک را به اولویت اصلی بودجه و سیاست صنعتی خود تبدیل کنند. به گفته او، تنها با کاهش وابستگی ساختاری به سوخت فسیلی وارداتی است که اروپا میتواند از پرداخت دوباره هزینههای چند ده میلیارد یورویی بدون دستاورد انرژی جلوگیری کند.
نظرات (0)