نماینده ویژه رئیس‌جمهور در اکوسیستم واکسن کشور اعلام کرد استفاده از ظرفیت‌های هوش مصنوعی به عنوان یکی از محورهای اصلی برنامه‌های توسعه صنعت واکسن در دستور کار قرار گرفته است. این خبر در نشست هم‌اندیشی بررسی نقش موسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی در اکوسیستم ملی واکسن مطرح شد.

سید رضا بنی‌هاشمی روز چهارشنبه در این نشست که با عنوان «هم‌اندیشی و بارش فکری بررسی نقش موسسه رازی در اکوسیستم ملی واکسن» برگزار شد، با تشریح روند تدوین نقشه راه ملی واکسن گفت این نقشه با جدیت در حال پیگیری است و پس از جمع‌بندی دیدگاه‌های بخش‌های مختلف، برای تصویب و ابلاغ نهایی آماده خواهد شد.

تدوین نقشه راه با مشارکت همه بازیگران

بنی‌هاشمی با تأکید بر اینکه ظرفیت‌های علمی، پژوهشی و تولیدی موسسه رازی در این نقشه راه مورد توجه ویژه قرار گرفته، اظهار کرد: نمایندگان دستگاه‌های اجرایی، بخش خصوصی، نیروهای مسلح، دانشگاه‌ها و مجموعه‌های علمی، پژوهشی و فناورانه در فرآیند تدوین مشارکت دارند و تلاش می‌شود دیدگاه تمام بازیگران اصلی حوزه واکسن در برنامه نهایی لحاظ شود.

وی افزود: نگاه به اکوسیستم واکسن باید ملی و فرابخشی باشد. هدف ایجاد یک ساختار هماهنگ‌کننده برای بهره‌گیری از تمام ظرفیت‌های موجود کشور است و این موضوع صرفاً به یک موسسه یا دستگاه خاص محدود نمی‌شود.

رازی و پاستور؛ دو رکن اصلی اکوسیستم واکسن

نماینده ویژه رئیس‌جمهور، موسسه رازی و موسسه پاستور را دو جزء اصلی و مهم اکوسیستم واکسن کشور توصیف کرد و گفت جایگاه و نقش هر یک باید در نقشه راه نهایی به صورت دقیق و شفاف مشخص شود.

به گفته وی، پرسش کلیدی درباره موسسه رازی این است که این مجموعه باسابقه چگونه می‌تواند با اتکا به زیرساخت‌ها، دانش تخصصی و تجربه طولانی خود، به عنوان یک لنگرگاه علمی و اجرایی در اکوسیستم واکسن کشور ایفای نقش کند. بنی‌هاشمی تأکید کرد رازی دارای زیرساخت‌ها و ظرفیت‌های ارزشمندی است که بخشی از آنها نیازمند تکمیل و ارتقای استانداردها است و باید در یک برنامه مشخص و هدفمند در مسیر توسعه صنعت واکسن قرار گیرد.

هوش مصنوعی و رویکرد سلامت واحد

بنی‌هاشمی با اشاره به اینکه استفاده از هوش مصنوعی از جمله برنامه‌های آینده صنعت واکسن کشور است، رویکرد «سلامت واحد» را از مهم‌ترین مسیرهای مورد توجه نظام سلامت در جهان دانست. وی گفت: موسسه رازی به دلیل فعالیت همزمان در حوزه‌های انسانی و دامپزشکی، ظرفیت مناسبی برای اجرای این رویکرد دارد و باید بررسی شود چگونه می‌توان از این ظرفیت برای تبدیل رازی به یکی از محورهای اجرای سلامت واحد در کشور استفاده کرد.

وی همچنین بر ضرورت بازتعریف تعاملات موسسه رازی با سازمان دامپزشکی و سایر دستگاه‌های مرتبط تأکید کرد و افزود: باید به سمت تعاملات هوشمند و فرآیندمحور حرکت کنیم تا فعالیت‌های تحقیقاتی موسسه، هدفمند و مسئله‌محور باشد و نتایج آن در نظام تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری کشور به کار گرفته شود.

ارتقای استانداردها و دیپلماسی علمی

نماینده ویژه رئیس‌جمهور، ارتقای استانداردهای تولید و تقویت ارتباطات بین‌المللی را از دیگر الزامات توسعه موسسه رازی برشمرد و گفت: اگر قرار است رازی در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی نقش‌آفرینی کند، باید مسیر ارتقای استانداردهای تولید، توسعه محصولات با کیفیت رقابتی و تعامل مؤثر با نهادهای تخصصی بین‌المللی به طور جدی دنبال شود.

وی تصریح کرد: موسسه رازی برای گذار از مرحله تحقیق و توسعه به صنعتی‌سازی و تولید محصولات جدید، نیازمند دسترسی به داده‌های علمی و فناوری، زیرساخت‌های مناسب و منابع مالی پایدار است و باید سازوکارهای لازم برای تأمین این نیازها در ساختار اکوسیستم واکسن پیش‌بینی شود.

تاب‌آوری در برابر پاندمی‌ها و تهدیدات زیستی

بنی‌هاشمی ایجاد زیرساخت‌های آمادگی و تاب‌آوری در برابر تهدیدات زیستی و پاندمی‌ها را ضروری دانست و گفت: کشور باید برای مواجهه با تهدیدات زیستی، بیماری‌های نوپدید و پاندمی‌های احتمالی، از پیش زیرساخت‌های لازم را آماده کند تا در شرایط بحران بتواند در کوتاه‌ترین زمان ظرفیت تولید و تاب‌آوری خود را فعال کند.

تأمین مالی دانش‌بنیان و حفظ سرمایه انسانی

وی با اشاره به ماهیت دانش‌بنیان و پرریسک حوزه واکسن، خاطرنشان کرد: توسعه این صنعت نیازمند مدل‌های جدید سرمایه‌گذاری و صندوق‌های خطرپذیر است. موسسه رازی نیز برای رساندن طرح‌ها و محصولات خود از مرحله تحقیق و توسعه به تولید صنعتی، به منابع مالی قابل توجهی نیاز دارد و باید راهکارهای پایدار برای آن طراحی شود.

بنی‌هاشمی حفظ سرمایه انسانی و جلوگیری از خروج نیروهای متخصص را از دیگر الزامات توسعه رازی دانست و افزود: باید نظام‌های انگیزشی و پاداش متناسب با عملکرد و ارزش‌آفرینی متخصصان و فناوران طراحی شود تا ضمن حفظ زنجیره دانش، زمینه ماندگاری و شکوفایی ظرفیت‌های انسانی موسسه فراهم شود.

حمایت هوشمند از تولید داخل

نماینده ویژه رئیس‌جمهور در پایان بر ضرورت حمایت هدفمند از تولید داخل و مدیریت هوشمند واردات تأکید کرد و گفت: حمایت از تولید داخلی باید همراه با تضمین کیفیت، تأمین به‌موقع و رقابت‌پذیری محصولات باشد. در کنار سیاست‌های حمایتی، باید سازوکاری برای ارزیابی عملکرد تولیدکنندگان و تأمین پایدار نیاز کشور پیش‌بینی شود.

وی تأکید کرد ساختار آینده موسسه رازی باید به گونه‌ای طراحی شود که ضمن حفظ مأموریت و جایگاه حاکمیتی، امکان فعالیت‌های فناورانه و تجاری نیز فراهم باشد و متخصصان بتوانند متناسب با عملکرد خود از نظام‌های انگیزشی مناسب برخوردار شوند.