هفته فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با گستره‌ای کم‌سابقه، از ۹ تا ۱۴ مهرماه در چهار شهر فدراسیون روسیه برگزار خواهد شد؛ رویدادی که به گفته مسئولان سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، قرار است فراتر از یک برنامه نمادین، به سکویی برای تعمیق دیپلماسی فرهنگی و همکاری‌های راهبردی تهران و مسکو تبدیل شود.

تأکید بر دیپلماسی فرهنگی و قدرت نرم

حسین دیوسالار، معاون توسعه همکاری‌های علمی و فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، صبح امروز ۲۹ شهریورماه در نشست خبری هفته فرهنگی ایران در روسیه گفت: روابط بین‌الملل مؤلفه‌های گوناگونی از جمله سیاسی، اقتصادی و اجتماعی دارد، اما دیپلماسی فرهنگی و قدرت نرم از اثرگذارترین عناصر در تعاملات پایدار میان ملت‌هاست.

به گفته او، زمانی که ملت‌ها از دریچه فرهنگ و هنر یکدیگر را می‌شناسند و روایت‌های دقیق و بی‌واسطه دریافت می‌کنند، زمینه برای توسعه سایر روابط نیز هموار می‌شود. دیوسالار تأکید کرد: ایران اسلامی از ظرفیت‌های بزرگ تمدنی، تاریخی، هنری، شعر و ادبیات برخوردار است و همین سرمایه فرهنگی امکان گفت‌وگوی مؤثر با ملت‌های مختلف جهان را فراهم می‌کند.

وی افزود: در کنار معرفی میراث تاریخی، باید تصویر ایران معاصر نیز به درستی ارائه شود؛ ایرانی با گفتمان صلح، برادری، برابری، دوستی ملت‌ها، پرهیز از جنگ و مقاومت، در کنار پیشرفت‌های علمی، فناوری و ظرفیت‌های اقتصادی و اجتماعی. به گفته او در این رویداد، قدرت فرهنگی و هنری کشور در کنار توان اقتصادی و اجتماعی به مخاطبان جهانی معرفی خواهد شد.

زمان و گستره جغرافیایی؛ چهار شهر میزبان

به گفته معاون سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، سلسله برنامه‌های فرهنگی ایران در روسیه با فاصله گرفتن از الگوی مرسوم برگزاری هفته‌های فرهنگی تنها در پایتخت، در چهار شهر سن‌پترزبورگ، مسکو، قازان و آستاراخان برگزار می‌شود. این تنوع جغرافیایی یکی از ویژگی‌های متمایز این دوره عنوان شده و قرار است در هر شهر متناسب با ظرفیت‌ها و اقتضائات محلی، مجموعه‌ای از برنامه‌های فرهنگی، هنری، علمی و تخصصی اجرا شود.

دیوسالار یادآور شد که هفته فرهنگی روسیه در ایران و هفته فرهنگی ایران در روسیه، صرفاً اقداماتی مقطعی نیستند بلکه در چارچوب روابط راهبردی و کلان دو کشور تعریف می‌شوند و همکاری‌های فرهنگی نیز باید متناسب با همین سطح راهبردی توسعه یابد.

کاروان ۱۶۸ نفره «میناب» و نقش قرارگاهی سازمان

دیوسالار با اشاره به نقش قرارگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی گفت: برای برگزاری این رویداد، ظرفیت دستگاه‌های مختلف فرهنگی، هنری و علمی کشور تجمیع شده است. در این دوره کاروان ۱۶۸ نفره‌ای با عنوان «میناب» به روسیه اعزام می‌شود که شامل اندیشمندان، استادان دانشگاه، هنرمندان، فعالان فرهنگی و هنری، فعالان صنایع خلاق و صادرات فرهنگی است.

نام این کاروان به یاد شهدای دانش‌آموز انتخاب شده و به گفته مسئولان، اعضای آن مأموریت دارند روایتگر و تصویرساز «ایران جان» و ایران اسلامی در میان مردم روسیه باشند.

وی از مشارکت و همکاری طیف گسترده‌ای از نهادها قدردانی کرد؛ از جمله وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت امور خارجه، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت ورزش و جوانان، سازمان صداوسیما، کتابخانه ملی، بنیاد سعدی، حوزه هنری، سازمان تبلیغات اسلامی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، بنیاد رودکی، بنیاد پویانمایی، بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای، موزه هنرهای معاصر، فرهنگستان هنر و مؤسسه فرهنگی، هنری و انتشارات بین‌المللی الهدی.

از ارکستر ملی تا فرش و خوشنویسی؛ تنوع ۱۳ عرصه‌ای

به گفته دیوسالار، هفته فرهنگی ایران در بیش از ۱۳ عرصه و موضوع متنوع برگزار می‌شود که هر کدام زیرمجموعه‌های متعددی دارد. از جمله برنامه‌ها می‌توان به برپایی غرفه ویژه معرفی رهبر شهید، نمایشگاه فرهنگی و هنری در حدود ۲۰ رشته، هنرهای تجسمی، نقاشی، خوشنویسی، فرش و دیگر جلوه‌های تمدنی ایران اشاره کرد.

یکی از شاخص‌ترین بخش‌ها، حضور ارکستر موسیقی ملی ایران با حدود ۶۰ هنرمند است که اجراهایی در مسکو، قازان و سن‌پترزبورگ خواهد داشت. مهم‌ترین اجرا در تالار بالشوی مسکو پیش‌بینی شده؛ اجرایی که به گفته مسئولان، از منظر فرهنگی و هنری اهمیت ویژه‌ای دارد و می‌تواند فراتر از مخاطبان روسی، توجه محافل بین‌المللی را نیز جلب کند.

پیوند هنر و دانشگاه؛ ۶ نشست علمی

برخلاف برخی دوره‌های گذشته که برنامه‌های هنری و نشست‌های علمی جداگانه برگزار می‌شد، در این دوره حدود ۶ نشست علمی و دانشگاهی در مسکو، سن‌پترزبورگ و قازان تدارک دیده شده است. در بخشی از این نشست‌ها، وزیر فرهنگ و مسئولان فرهنگی دو کشور نیز حضور خواهند داشت و گفت‌وگوهایی با دانشگاه‌های روسیه انجام می‌شود.

همچنین کمیته فرهنگی کمیسیون مشترک همکاری‌های ایران و روسیه با حضور و ریاست وزیران فرهنگ دو کشور به عنوان یکی از برنامه‌های محوری هفته فرهنگی برگزار خواهد شد تا زمینه همکاری‌های آتی تقویت شود.

هفته فیلم، پویانمایی و توافق تولید مشترک سینمایی

دیوسالار از برگزاری هفته فیلم و پویانمایی و اکران آثار سینمایی ایران در شهرهای مختلف روسیه خبر داد و اعلام کرد: در جریان این سفر، پس از حدود سه سال پیگیری، توافق‌نامه همکاری مشترک در زمینه تولیدات سینمایی میان دو کشور به امضا خواهد رسید.

در کنار آن، هفته دوستی کودک و نوجوان نیز هم‌زمان با هفته فرهنگی برگزار می‌شود و برنامه‌های ویژه‌ای برای این گروه سنی در نظر گرفته شده است.

قازان؛ محور ویژه «نبی رحمت»

شهر قازان به عنوان یکی از مراکز مهم جهان اسلام، میزبان برنامه‌های ویژه‌ای با محوریت سال «نبی رحمت» خواهد بود. به گفته مسئولان، در قازان برنامه‌هایی همچون اجرای موسیقی، نمایشگاه فرهنگی و هنری و همایش و نشست علمی پیش‌بینی شده که با رایزنی‌های انجام‌شده با طرف روسی هماهنگ شده است.

صنایع خلاق، بازی‌های رایانه‌ای و ورزش‌های باستانی

حوزه‌های بازی‌های رایانه‌ای، لباس اقوام و پوشش ایرانی و ورزش‌های باستانی از دیگر بخش‌های هفته فرهنگی عنوان شده است. در حوزه صادرات فرهنگی و صنایع خلاق نیز نشست‌های تخصصی و دیدارهای رودررو (B2B) میان فعالان ایرانی و روسی برای ایجاد همکاری‌های بلندمدت برگزار می‌شود.

از دیگر برنامه‌های پیش‌بینی‌شده، امضای تفاهم‌نامه میان کتابخانه ملی ایران و مرکز مطالعات میراث مکتوب اسلام و ایران در سن‌پترزبورگ است.

فراتر از نمایشگاه؛ الگویی برای دیپلماسی فرهنگی

معاون سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: هدف این است که هفته فرهنگی ایران از یک اقدام نمادین یا صرفاً نمایشگاهی فراتر رود و به یک جریان دیپلماسی فرهنگی و سکوی همکاری‌های جدی میان ایران و روسیه تبدیل شود؛ رویدادی که بتواند الگویی برای اقدامات فرهنگی گسترده‌تر ایران در سایر کشورها و مناطق جهان باشد و ظرفیت‌های فرهنگی، هنری، علمی، تمدنی و صنایع خلاق کشور را در عرصه بین‌المللی به نمایش بگذارد.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد کاروان «میناب» بتواند گامی مؤثر در معرفی و روایت‌سازی از ایران عزیز و ایران اسلامی در میان مردم روسیه بردارد.