تشکیل خانواده و آغاز زندگی مشترک همواره بهعنوان یکی از مقدسترین پیوندهای اجتماعی مورد تأکید فرهنگ ایرانی و آموزههای دینی قرار داشته است. در همین راستا، نظام بانکی کشور با هدف تسهیل ازدواج جوانان و کاهش بخشی از فشارهای مالی ابتدای زندگی، پرداخت تسهیلات قرضالحسنه ازدواج را در دستور کار قرار داده است؛ تسهیلاتی که قرار بود گرهگشای بخشی از هزینههای سنگین آغاز زندگی مشترک باشد، اما اکنون خود به دغدغهای تازه برای زوجین تبدیل شده است.
سامانه ثبتنام بسته است؛ روایت ۵ ماه پشت خط ماندن
بر اساس گزارش دریافتی از شهروندخبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان، سامانه ثبتنام وام ازدواج ماههاست از دسترس خارج شده و امکان نامنویسی جدید برای متقاضیان فراهم نیست. این شهروند در پیام خود نوشته است: «سلام روز بخیر لطفا بررسی کنید چرا سامانه بانکی برای ثبتنام وام ازدواج بسته هست پنج ماه است هروقت مراجعه میکنیم سامانه بسته هست. لطفا پیگیری کنید.»
این پیام، تنها یک مورد از گلایههای پرتکرار زوجهای جوان در ماههای اخیر است. بسیاری از متقاضیان میگویند پس از انجام مراحل عقد و تشکیل پرونده، در مرحله ثبتنام الکترونیکی با پیغام «سامانه بسته است» یا «ظرفیت تکمیل است» مواجه میشوند و با وجود مراجعههای مکرر در زمانهای مختلف شبانهروز، موفق به ثبت درخواست خود نشدهاند. تداوم این وضعیت در حالی است که زوجین برای برنامهریزی هزینههای اولیه زندگی از جمله تأمین مسکن، تهیه جهیزیه و برگزاری مراسم، روی این تسهیلات حساب باز کرده بودند.
وام ازدواج؛ تکیهگاه مالی ابتدای زندگی مشترک
وام ازدواج بهعنوان یکی از مهمترین حمایتهای مالی دولت از جوانان، به صورت قرضالحسنه و با بازپرداخت بلندمدت پرداخت میشود و هدف آن کاهش موانع اقتصادی ازدواج است. افزایش هزینههای زندگی، رشد قیمت مسکن و لوازم خانگی و همچنین شرایط اقتصادی خانوادهها باعث شده تا نقش این وام در تصمیمگیری جوانان برای ازدواج پررنگتر از گذشته شود.
کارشناسان حوزه خانواده معتقدند دسترسی آسان، شفاف و بهموقع به این تسهیلات میتواند انگیزه ازدواج را تقویت کند و از سوی دیگر، تأخیر یا توقف در پرداخت آن، علاوه بر ایجاد فشار مالی، احساس بیاعتمادی و سردرگمی را در میان جوانان افزایش میدهد. زمانی که زوجی ماهها در صف انتظار بماند یا حتی موفق به ثبتنام نشود، برنامهریزی مالی آنها دچار اختلال شده و گاه ناچار به استقراض با سود بالا یا تعویق برنامههای زندگی میشوند.
چرا سامانه بسته میماند؟
هرچند بانکها بهطور رسمی از بسته بودن دائمی سامانه سخن نمیگویند، اما بررسیها نشان میدهد ترکیبی از عوامل در بروز این اختلال نقش دارد. از یک سو، سهمیههای ابلاغی به بانکهای عامل و محدودیت منابع قرضالحسنه، صف طولانی متقاضیان را ایجاد کرده و از سوی دیگر، عدم هماهنگی در زمان بازگشایی سامانه و نبود اطلاعرسانی دقیق، باعث سردرگمی مراجعان شده است.
در ماههای گذشته، گزارشهای متعددی درباره کندی پرداخت وام ازدواج و افزایش طول صف انتظار منتشر شده است. برخی از زوجین اعلام کردهاند با وجود ثبتنام موفق، ماهها در انتظار تعیین شعبه و پرداخت نهایی ماندهاند. در چنین شرایطی، بسته بودن کامل سامانه برای ثبتنام جدید، نگرانیها را دوچندان کرده و این پرسش را به وجود آورده که آیا شبکه بانکی برنامه مشخصی برای مدیریت تقاضای انباشته دارد یا خیر.
ضرورت شفافسازی و پاسخگویی شبکه بانکی
انتظار افکار عمومی و بهویژه زوجهای جوان این است که بانک مرکزی و بانکهای عامل با ارائه توضیحات شفاف، دلایل بسته ماندن سامانه را اعلام کنند و جدول زمانی مشخصی برای بازگشایی و تعیین تکلیف متقاضیان ارائه دهند. اطلاعرسانی بهموقع درباره زمانهای فعال بودن سامانه، سهمیه هر بانک و نحوه نوبتدهی میتواند از مراجعات بینتیجه و اتلاف وقت متقاضیان جلوگیری کند.
همچنین پیشنهاد میشود:
- سامانه ثبتنام بهصورت ۲۴ ساعته و بدون محدودیتهای مقطعی فعال بماند و نوبتدهی بر اساس صف الکترونیکی انجام شود؛
- وضعیت صف متقاضیان بهصورت برخط و قابل مشاهده برای عموم منتشر شود تا زوجین از جایگاه خود در صف مطلع باشند؛
- بانکهای عامل موظف به اعلام دلایل تأخیر و ارائه گزارش ماهانه پرداختها شوند؛
- مسیرهای جایگزین مانند مراجعه حضوری یا پشتیبانی تلفنی برای راهنمایی متقاضیان تقویت شود.
تسهیلات ازدواج اگرچه همه مشکلات جوانان را حل نمیکند، اما میتواند در ماههای نخست زندگی مشترک، فشار مالی را تا حدی کاهش دهد و پیام حمایتی روشنی به جامعه ارسال کند. تداوم اختلال در سامانه ثبتنام، این پیام حمایتی را تضعیف میکند و ممکن است برخی جوانان را در آستانه تصمیم به ازدواج، مردد سازد. از این رو، رسیدگی فوری به گلایه ۵ ماهه زوجین و بازگرداندن نظم و شفافیت به فرآیند ثبتنام و پرداخت وام ازدواج، ضرورتی اجتنابناپذیر برای صیانت از اعتماد عمومی و حمایت عملی از تشکیل خانواده است.
نظرات (0)