تنش میان دونالد ترامپ و رسانه‌های منتقد دولت آمریکا وارد مرحله تازه‌ای شد. سرویس مخفی آمریکا روز شنبه کارت‌های خبرنگاری اعضای دو شبکه سی‌ان‌ان و ام‌اس‌ان‌بی‌سی (MS NOW) را ضبط و از ورود آن‌ها به محوطه کاخ سفید جلوگیری کرد؛ اقدامی که تنها یک روز پس از دستور جنجالی رئیس‌جمهور آمریکا برای ممنوعیت حضور این رسانه‌ها در کاخ سفید رخ داد.

توقیف کارت‌ها در ورودی کاخ سفید

بر اساس گزارش‌ها، مأموران سرویس مخفی آمریکا در ورودی کاخ سفید کارت‌های رسمی خبرنگاران سی‌ان‌ان و ام‌اس‌ان‌بی‌سی را گرفته و اجازه حضور آن‌ها در نشست‌ها و پوشش‌های خبری داخل ساختمان را ندادند. این اقدام در امتداد تصمیم روز جمعه ترامپ صورت گرفت که طی آن ورود خبرنگاران سی‌ان‌ان، ام‌اس‌ان‌بی‌سی و همچنین تارنمای خبری پولیتیکو به کاخ سفید ممنوع اعلام شد.

ترامپ در توضیح این تصمیم، این سه رسانه را به انتشار «اخبار جعلی» متهم کرده و مدعی شده است که پوشش خبری آن‌ها غیرمنصفانه و جهت‌دار است. در پی اجرای این ممنوعیت، آکایلا گاردنر خبرنگار ام‌اس‌ان‌بی‌سی ناچار شد به جای حضور در اتاق مطبوعاتی کاخ سفید، گزارش خود را از مقابل ساختمان و در فضای بیرونی ارائه دهد؛ تصویری که به سرعت در شبکه‌های اجتماعی بازتاب گسترده‌ای یافت و به نمادی از تشدید فشار دولت بر مطبوعات تبدیل شد.

واکنش تند سی‌ان‌ان و ام‌اس‌ان‌بی‌سی

واکنش دو شبکه آمریکایی به این تصمیم قاطع و انتقادی بود. شبکه ام‌اس‌ان‌بی‌سی با انتشار بیانیه‌ای رسمی تأکید کرد: «کاخ سفید متعلق به مردم آمریکاست و تصمیم‌هایی که در داخل آن گرفته می‌شود با مالیات شهروندان تأمین می‌شود. ام‌اس‌ان‌بی‌سی برای دفاع از حقوق خود همه اقدامات لازم را انجام خواهد داد و ما قاطعانه از مجریان، خبرنگاران و اتاق خبر خود حمایت می‌کنیم.»

سی‌ان‌ان نیز روز گذشته در بیانیه‌ای جداگانه ممنوعیت اعمال‌شده را «حمله‌ای غیرقانونی به حقوق رسانه‌ها» توصیف کرده و هشدار داده بود که محدودسازی دسترسی مطبوعات به کاخ سفید، ناقض اصول آزادی بیان و حق مردم برای اطلاع از عملکرد دولت است. این شبکه اعلام کرده که از مسیرهای حقوقی موضوع را پیگیری خواهد کرد.

سابقه تقابل ترامپ با رسانه‌های منتقد

این نخستین بار نیست که دونالد ترامپ رسانه‌های مخالف خود را هدف انتقاد و محدودیت قرار می‌دهد. او در دوره نخست ریاست‌جمهوری و همچنین در ماه‌های اخیر بارها شبکه‌هایی مانند سی‌ان‌ان، ام‌اس‌ان‌بی‌سی و نیویورک‌تایمز را به انتشار اخبار جعلی و جانبداری سیاسی متهم کرده است. ترامپ معتقد است بخش بزرگی از مطبوعات جریان اصلی آمریکا علیه دولت او فعالیت می‌کنند و افکار عمومی را گمراه می‌سازند.

با این حال، نهادهای مدافع آزادی مطبوعات و انجمن‌های خبرنگاری در آمریکا می‌گویند دسترسی برابر رسانه‌ها به کاخ سفید یک اصل دیرینه و بخشی از شفافیت دموکراتیک است و سلب این دسترسی به بهانه اختلاف نظر سیاسی، سابقه‌ای نگران‌کننده ایجاد می‌کند. به گفته منتقدان، توقیف کارت خبرنگاری نه یک اقدام اداری ساده، بلکه پیامی سیاسی برای ارعاب سایر رسانه‌هاست.

گمانه‌زنی درباره انگیزه سیاسی؛ از انتخابات میان‌دوره‌ای تا فشارهای اقتصادی

بسیاری از تحلیلگران و مفسران سیاسی در آمریکا معتقدند زمان‌بندی این ممنوعیت اتفاقی نیست. به باور آن‌ها، ترامپ تلاش می‌کند توجه افکار عمومی را از یک هفته پر از اخبار نامطلوب برای دولت منحرف کند. به گزارش منابع آمریکایی، رئیس‌جمهور در هفته‌های اخیر با فشارهای فزاینده‌ای درباره موضوعاتی چون تنش‌ها بر سر جنگ ایران، افزایش قیمت بنزین و نگرانی‌های فزاینده مردم نسبت به هزینه‌های زندگی و تورم مواجه بوده است.

از سوی دیگر، نزدیک شدن انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره نیز به عنوان عامل دیگری برای این رویکرد تهاجمی مطرح شده است. برخی ناظران می‌گویند ترامپ با تشدید تقابل با رسانه‌های منتقد، می‌کوشد پایگاه هواداران خود را بسیج کرده و فضای دوقطبی سیاسی را به نفع خود حفظ کند؛ راهبردی که پیش‌تر نیز در بزنگاه‌های انتخاباتی از آن استفاده کرده بود.

در مقابل، حامیان آزادی مطبوعات هشدار می‌دهند که تداوم چنین محدودیت‌هایی می‌تواند به تضعیف اعتماد عمومی، کاهش شفافیت و افزایش شکاف میان دولت و رسانه‌ها منجر شود. هنوز مشخص نیست که آیا دادگاه‌ها یا نهادهای ناظر کنگره به این ممنوعیت ورود خواهند کرد یا خیر، اما آنچه قطعی است، این است که نبرد کاخ سفید با سی‌ان‌ان و ام‌اس‌ان‌بی‌سی به یکی از مهم‌ترین پرونده‌های مرتبط با آزادی رسانه‌ها در آمریکا تبدیل شده است.