روستای زیزگان که روزگاری به هوای پاک و طبیعت بکر کوهستانی‌اش شهره بود، اکنون با تهدیدی جدی برای سلامت و آرامش ساکنانش روبه‌رو شده است. بوی تند گوگردی و شیمیایی که گاه تا کیلومترها دورتر نیز حس می‌شود، همراه با گرد و غباری که بر خانه‌ها و باغ‌ها می‌نشیند، زندگی روزمره اهالی این روستا را تحت‌الشعاع قرار داده است.

نگرانی از آلاینده‌های خطرناک در مجاورت خانه‌ها

نکته نگران‌کننده درباره این واحد صنعتی، نوع آلاینده‌های منتشرشده از آن است. سرب از جمله فلزات سنگینی محسوب می‌شود که حتی در مقادیر اندک نیز برای سلامت انسان، به‌ویژه کودکان و زنان باردار، بسیار خطرناک است. به گفته کارشناسان، فلزات سنگینی مانند سرب عمدتاً منشأ انسانی دارند و می‌توانند آسیب‌های جدی به سیستم عصبی و کلیوی وارد کنند.

مطالعات انجام‌شده در صنایع نزدیک به مناطق مسکونی نشان می‌دهد که این آلاینده‌ها در صورت نبود نظارت کافی، به‌طور بی‌کنترل در محیط پراکنده می‌شوند و سال‌ها سلامت ساکنان و منابع طبیعی منطقه را تهدید می‌کنند. به نظر می‌رسد فعالیت این کارخانه فرآوری سرب نیز با چنین خلأ نظارتی مواجه است.

گلایه اهالی؛ از بوی عجیب تا تردد شبانه کامیون‌ها

اهالی روستا که هر روز با این معضل دست‌وپنجه نرم می‌کنند، روایت‌های تلخی از زندگی در کنار این کارخانه دارند. علی‌اکبر، پدر دو کودک خردسال، در گفت‌وگو با خبرنگار ما گفت: «فرزندانم دیگر نمی‌توانند جلوی خانه بازی کنند. بوی عجیبی که از کارخانه می‌آید و گرد و غباری که روی همه چیز می‌نشیند، ما را نگران کرده است. شب‌ها صدای موتور کامیون‌ها خواب را از چشم‌هایمان می‌رباید. یک بار از مسئولان کارخانه خواستیم پاسخگو باشند، اما فقط قول بررسی دادند و هیچ اتفاقی نیفتاد.»

حسن، راننده محلی، نیز از تبدیل جاده روستایی به شاهراه تردد کامیون‌های سنگین انتقاد کرد و گفت: «قبلاً این جاده تنها مسیر تردد اهالی بود؛ اما حالا به مسیر عبور کامیون‌های ۲۰ تنی صنعتی تبدیل شده است.» باریک بودن جاده‌ها در این منطقه، خطرات تردد این خودروهای سنگین را برای اهالی دوچندان کرده است.

هشدار دهیار زیزگان درباره تناقض در ضوابط زیست‌محیطی

مجتبی بابایی، دهیار روستای زیزگان، امروز در گفت‌وگو با خبرنگار ما با اشاره به سابقه فعالیت یک معدن در این منطقه، گفت: راه‌اندازی کارخانه فرآوری سرب در نزدیکی روستا طی یک سال اخیر، به چالشی جدید و خطرناک برای ساکنان تبدیل شده است. او افزود: گرد و غبار ناشی از این واحد صنعتی و بوهای مشمئزکننده منتشرشده از آن، آرامش روزمره اهالی را بر هم زده و نگرانی‌های جدی درباره آلودگی هوا و خاک و سلامت ایجاد کرده است.

دهیار زیزگان با یادآوری پیگیری‌های متعدد و نامه‌نگاری‌های انجام‌شده با نهادهای مربوطه، به تناقض آشکاری در اعمال قوانین اشاره کرد: «بر اساس ضوابط زیست‌محیطی، برای صدور مجوز فعالیت چنین واحدهای آلاینده‌ای، حداقل باید فاصله ۱۰۰ کیلومتر با مناطق مسکونی رعایت شود، در حالی که این کارخانه عملاً در مجاورت روستا مستقر است. از سوی دیگر، اخیراً برای صدور مجوز یک دامداری صنعتی در روستا، فاصله ۵۰۰ متری مورد تأکید قرار گرفته است؛ یعنی استانداردها برای واحدهای کم‌خطرتر سخت‌گیرانه‌تر از واحدهای پرخطر اعمال می‌شود!»

جلسه پیگیری؛ قول‌ها بدون اقدام عملی

بابایی از برگزاری جلسه بررسی مشکلات این معدن با حضور مسئولان محلی خبر داد و خاطرنشان کرد: در این جلسه که طالبی، بخشدار خلجستان؛ حجت‌الاسلام صادقی، رئیس حوزه قضایی؛ نمایندگان آب منطقه‌ای، محیط‌زیست، مرکز بهداشت، اعضای شورای اسلامی و دهیار زیزگان حضور داشتند، بر ضرورت رعایت مفاد قانون و فعالیت در چارچوب مجوزهای صادره تأکید شد و اولویت حفظ سلامت مردم و اقدام مطابق مقررات زیست‌محیطی به‌عنوان محور اصلی مذاکرات مورد توافق قرار گرفت.

با این حال، اهالی روستا همچنان در انتظار اقدام عملی برای توقف آلودگی یا جابه‌جایی کارخانه هستند و برگزاری جلسات بدون نتیجه ملموس، امید آن‌ها را کاهش داده است.

خطر ماندگار فلزات سنگین برای محیط زیست منطقه

مقایسه وضعیت روستای زیزگان با نمونه‌های مشابه در صنایع هم‌تراز، نگرانی‌ها را بیشتر می‌کند. تجربه نشان داده است که در مناطق صنعتی، غلظت فلزات سنگین مانند سرب در محیط سال‌ها باقی می‌ماند و زنجیره غذایی و منابع آب زیرزمینی را تهدید می‌کند. با وجود هشدارهای مکرر ساکنان و انباشت شکایت‌ها، اهالی همچنان شاهد تداوم آلودگی و بی‌توجهی به حقوق اولیه خود هستند.

کارشناسان هشدار می‌دهند اگر نهادهای نظارتی و محیط زیست هرچه سریع‌تر وارد عمل نشوند، این معضل نه تنها سلامت جسمی مردم را نشانه خواهد گرفت، بلکه سرمایه اجتماعی منطقه را نیز از بین خواهد برد.