با امضای قرارداد احداث گلخانه یک هکتاری تولید بذر هیبرید در قم، فصل تازه‌ای در مسیر خودکفایی نهاده‌های راهبردی کشاورزی کشور آغاز شد. طرحی که با تمرکز بر فناوری‌های نوین و مشارکت بخش خصوصی، وابستگی سنگین به واردات بذر را هدف گرفته و امنیت غذایی را در کانون توجه قرار داده است.

امضای قرارداد در ایستگاه تحقیقات پردیسان

روز چهارشنبه و در جریان سفر غلامرضا گل‌محمدی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) به استان قم، قرارداد احداث یک هکتار گلخانه تخصصی تولید بذر هیبرید در ایستگاه تحقیقات پردیسان قم به امضا رسید.

بر اساس این قرارداد، شرکت رستا بذر هانا به عنوان یکی از شرکت‌های تخصصی و فعال در حوزه تولید بذور هیبرید، فعالیت متمرکز و تخصصی خود را در این ایستگاه تحقیقاتی آغاز خواهد کرد. استقرار این مجموعه در دل یکی از مراکز پژوهشی مهم استان، امکان بهره‌گیری همزمان از زیرساخت‌های تحقیقاتی دولتی و دانش فنی و چابکی بخش خصوصی را فراهم می‌کند.

مسئولان حاضر در این مراسم تأکید کردند که اجرای این طرح صرفاً یک پروژه عمرانی گلخانه‌ای نیست، بلکه الگویی برای توسعه همکاری‌های مشترک میان دولت و بخش خصوصی در تولید محصولات فناورانه کشاورزی است.

چرا خودکفایی در بذر هیبرید حیاتی است؟

بذر هیبرید به عنوان یکی از نهاده‌های کلیدی و فناورانه در کشاورزی مدرن، نقش مستقیمی در افزایش عملکرد، مقاومت به آفات و بیماری‌ها، یکنواختی محصول و سازگاری با شرایط اقلیمی دارد. با این حال، کشور طی سال‌های گذشته وابستگی بسیار بالایی به واردات این نهاده داشته است.

بر اساس اطلاعات اعلام‌شده در این برنامه، هم‌اکنون بیش از ۹۵ درصد از بذر هیبرید مورد نیاز کشور از طریق واردات تأمین می‌شود؛ وابستگی‌ای که علاوه بر خروج قابل توجه ارز، امنیت غذایی را نیز در برابر نوسانات ارزی، تحریم‌ها و اختلالات زنجیره تأمین جهانی آسیب‌پذیر می‌کند.

  • صرفه‌جویی ارزی: تولید داخلی بذر هیبرید می‌تواند سالانه میلیون‌ها دلار از هزینه‌های واردات بکاهد.
  • پایداری تولید: دسترسی پایدار و به‌موقع کشاورزان به بذر باکیفیت، ریسک کشت را کاهش می‌دهد.
  • ارتقای بهره‌وری: بذور هیبرید سازگار با اقلیم ایران، عملکرد در واحد سطح را به طور محسوسی افزایش می‌دهند.
  • امنیت غذایی: خودکفایی در بذر به معنای کنترل یکی از حلقه‌های آغازین و تعیین‌کننده زنجیره غذا است.

هم‌افزایی دانش پژوهشی و توان بخش خصوصی

یکی از ویژگی‌های شاخص طرح جدید قم، پیوند ظرفیت‌های پژوهشی سازمان تات با تجربه عملیاتی بخش خصوصی است. ایستگاه تحقیقات پردیسان با برخورداری از امکانات آزمایشگاهی، کارشناسان متخصص و سابقه فعالیت‌های تحقیقاتی، بستر مناسبی برای استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه بذر فراهم کرده است.

از سوی دیگر، شرکت رستا بذر هانا با تمرکز تخصصی بر تولید بذور هیبرید، فناوری، نیروی انسانی متخصص و شبکه بازار را به این همکاری می‌آورد. این هم‌افزایی می‌تواند چرخه «ایده تا بذر تجاری» را کوتاه‌تر کرده و انتقال یافته‌های تحقیقاتی به عرصه تولید را سرعت بخشد.

استفاده از فناوری‌های نوین گلخانه‌ای، کنترل دقیق شرایط محیطی، مدیریت تغذیه و آبیاری هوشمند و رعایت استانداردهای قرنطینه و خلوص ژنتیکی از جمله محورهایی است که در این گلخانه یک هکتاری دنبال خواهد شد تا بذوری با کیفیت رقابتی و قابلیت رقابت با نمونه‌های وارداتی تولید شود.

گامی راهبردی برای امنیت غذایی پایدار

کارشناسان کشاورزی معتقدند توسعه تولید داخلی بذر هیبرید، تنها یک پروژه اقتصادی نیست، بلکه سرمایه‌گذاری راهبردی برای آینده غذایی کشور است. با توجه به محدودیت منابع آب و خاک و ضرورت افزایش بهره‌وری، دستیابی به بذوری که با مصرف کمتر نهاده، عملکرد بیشتری ارائه دهند، اهمیتی دوچندان یافته است.

احداث گلخانه یک هکتاری در قم می‌تواند به عنوان پایلوت ملی برای توسعه واحدهای مشابه در سایر استان‌ها عمل کند. در صورت موفقیت این الگو، امکان تکثیر آن در قطب‌های کشاورزی کشور با مشارکت سایر شرکت‌های فناور وجود دارد؛ رویکردی که در نهایت به کاهش تدریجی وابستگی ۹۵ درصدی و حرکت به سمت خودکفایی پایدار منجر خواهد شد.

به گفته مسئولان سازمان تات، حمایت از تولید داخلی بذر هیبرید در دستور کار جدی وزارت جهاد کشاورزی قرار دارد و قرارداد قم نخستین گام اجرایی در این مسیر پس از ماه‌ها برنامه‌ریزی و ارزیابی فنی بوده است.