آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در شرایطی که تحولات غرب آسیا وارد مرحله‌ای حساس و شکننده شده است، بار دیگر بر ضرورت خویشتن‌داری و کاهش فوری تنش‌ها تأکید کرد. او در جمع خبرنگاران در مقر اصلی سازمان ملل در نیویورک گفت در این مقطع، هیچ اولویتی بالاتر از جلوگیری از تشدید درگیری‌ها و بازگرداندن ثبات به منطقه وجود ندارد.

کاهش تنش؛ اولویت اول، دوم و سوم

گوترش با توصیف وضعیت کنونی خاورمیانه به‌عنوان نقطه‌ای سرنوشت‌ساز، تصریح کرد که «کاهش تنش باید اولویت اول، دوم و سوم» همه بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای باشد. به گفته وی، ادامه چرخه خشونت و تقابل نه‌تنها چشم‌انداز صلح را تیره‌تر می‌کند، بلکه پیامدهای انسانی، سیاسی و امنیتی آن می‌تواند فراتر از مرزهای غرب آسیا گسترش یابد.

دبیرکل سازمان ملل هشدار داد که بدون اراده جمعی برای مهار تنش‌ها، خطر لغزش منطقه به سمت بی‌ثباتی گسترده‌تر به‌طور جدی افزایش خواهد یافت و هزینه‌های آن را در درجه نخست غیرنظامیان خواهند پرداخت. او از تمامی طرف‌ها خواست به جای اقدامات تحریک‌آمیز، مسیر دیپلماسی و گفت‌وگو را در پیش بگیرند.

تأکید بر اجرای کامل طرح صلح غزه و توقف الحاق کرانه باختری

گوترش در بخش دیگری از سخنان خود به پرونده فلسطین پرداخت و خواستار اجرای کامل و بدون تبعیض طرح صلح غزه شد. وی تأکید کرد که این طرح باید به‌عنوان چارچوبی برای پایان دادن به رنج مردم غزه، تأمین کمک‌های انسانی پایدار و ایجاد افق سیاسی روشن برای آینده مورد توجه قرار گیرد.

او همچنین با ابراز نگرانی از آنچه «الحاق فزاینده» اراضی کرانه باختری خواند، خواستار توقف فوری این روند شد. به گفته دبیرکل سازمان ملل، ادامه سیاست‌های الحاق و شهرک‌سازی، راه‌حل دو دولتی و چشم‌انداز صلح عادلانه را به شدت تضعیف می‌کند و نقض آشکار حقوق بین‌الملل به شمار می‌رود.

گوترش با لحنی صریح افزود: «زمان آن رسیده که هرگونه اقدام در مسیر پاکسازی قومی متوقف شود». این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که نگرانی‌های بین‌المللی درباره جابه‌جایی اجباری جمعیت، تخریب خانه‌ها و محدودیت‌های اعمال‌شده علیه فلسطینیان در کرانه باختری رو به افزایش است.

هشدار درباره هوش مصنوعی؛ سرعت توسعه از درک خطرات پیشی گرفته است

دبیرکل سازمان ملل در ادامه نشست خبری خود، به چالش‌های جهانی مرتبط با هوش مصنوعی پرداخت و آن را یکی از مهم‌ترین موضوعات عصر حاضر توصیف کرد. او گفت این فناوری از ظرفیت عظیمی برای خدمت به بشریت برخوردار است؛ از تسریع دستیابی به اهداف توسعه پایدار و ارتقای کیفیت آموزش گرفته تا تقویت نظام‌های سلامت، افزایش تاب‌آوری در برابر تغییرات اقلیمی و بهبود بهره‌وری در بخش‌های مختلف.

با این حال، گوترش هشدار داد که بسیاری از متخصصان و ناظران بین‌المللی نگران آن هستند که سرعت توسعه هوش مصنوعی از میزان درک بشر نسبت به خطرات آن بسیار جلوتر افتاده است. به گفته وی، نبود چارچوب‌های نظارتی روشن می‌تواند این فناوری قدرتمند را به منبعی برای تهدید امنیت، تضعیف حریم خصوصی و تعمیق نابرابری‌ها تبدیل کند.

او با اشاره به رقابت فزاینده میان کشورها در عرصه هوش مصنوعی اظهار داشت: «می‌دانم که اختلافات میان کشورها می‌تواند آنها را به رقابت شدید در زمینه هوش مصنوعی ترغیب کند، اما جهان نباید به بهای نادیده گرفتن ایمنی، در این رقابت شتاب بگیرد». گوترش تأکید کرد که توسعه این فناوری باید بر پایه اصول ایمنی، شفافیت و پاسخگویی صورت گیرد و کرامت انسانی در تمام مراحل طراحی، توسعه و به‌کارگیری آن حفظ شود.

دبیرکل سازمان ملل خواستار ایجاد قوانین و چارچوب‌های بین‌المللی الزام‌آور برای حکمرانی هوش مصنوعی شد؛ چارچوب‌هایی که ضمن تشویق نوآوری، تضمین کند توسعه‌دهندگان در برابر پیامدهای محصولات خود پاسخگو هستند و استفاده از این فناوری در خدمت منافع عمومی و صلح جهانی قرار می‌گیرد.

سخنان گوترش بازتاب‌دهنده دو نگرانی محوری سازمان ملل در مقطع کنونی است: از یک سو جلوگیری از تشدید بحران‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه و از سوی دیگر مدیریت مسئولانه فناوری‌های نوظهوری که آینده جوامع بشری را به‌طور بنیادین دگرگون خواهند کرد.