رئیس سازمان سینمایی اعلام کرد مجوز ساخت فیلم بلند به استانها واگذار شده و رویکرد جدید سازمان بر تمرکززدایی از پایتخت و تقویت نقش استانها در چرخه تولید استوار است. رائد فریدزاده در نشست صمیمانه با فعالان هنر و سینما در مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی قم گفت دیگر تفکیکی میان «پروانه ساخت سینمایی» و «غیرسینمایی» وجود ندارد و این دوگانگی که در هیچ جای دنیا مرسوم نیست، کنار گذاشته شده است.
پایان تفکیک سینمایی و غیرسینمایی در مرحله ساخت
به گفته فریدزاده، آنچه اهمیت دارد تفکیک در حوزه اکران است نه در مرحله ساخت. بر این اساس، فیلمی که در استان تولید میشود پس از طی مراحل فنی به شورای مربوطه ارجاع داده خواهد شد و در صورتی که قابلیت نمایش سینمایی داشته باشد، پروانه نمایش دریافت میکند و وارد چرخه اکران میشود. او این تغییر را گامی برای سادهسازی فرآیندها و کاهش بروکراسی متمرکز در تهران دانست.
رئیس سازمان سینمایی توضیح داد که با واگذاری اختیار مجوز به استانها، فیلمسازان شهرستانی دیگر نیازی به طی مسیر طولانی اداری در مرکز ندارند و میتوانند با تکیه بر ظرفیتهای بومی، طرحهای خود را در استان به جریان بیندازند. این سیاست به گفته او میتواند به عدالت فرهنگی و توزیع متوازن فرصتهای تولید کمک کند.
قواعد حمایتی شفاف و نقش تسهیلگری دولت
فریدزاده در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت شفافسازی قواعد حمایتی تأکید کرد. او گفت اگر چرخه حمایت بهدرستی طراحی و ضوابط آن بهصورت روشن اعلام شود، تهیهکننده میتواند طرح خود را در بنیاد سینمایی فارابی ثبت کند و بخشی از بودجه تولید را از این مسیر تأمین نماید.
وی نقش نهاد دولتی در این مدل را «تسهیلگری» عنوان کرد و افزود دولت نباید متولی مستقیم تولید باشد، بلکه باید بستر حرفهایتر شدن سینما را فراهم کند. به اعتقاد او، شفافیت در تخصیص منابع و تعریف دقیق اولویتها، انگیزه سرمایهگذاری بخش خصوصی و مشارکت تهیهکنندگان مستقل را افزایش میدهد.
انتقاد از سهم ناچیز فرهنگ در بودجه
رئیس سازمان سینمایی با انتقاد از وضعیت بودجه فرهنگی کشور گفت باوجود تأکیدهای مکرر بر اهمیت فرهنگ و هنر به عنوان زیرساخت توسعه، ترجمه این اهمیت در بودجه بسیار ناچیز است. او یادآور شد که در ادوار گذشته نیز سهم فرهنگ متناسب با شعارها نبوده و اکنون شرایط دشوارتر هم شده است.
فریدزاده تصریح کرد که کمتوجهی به بودجه فرهنگ، مستقیماً بر تولید، آموزش و زیرساختهای سینمایی اثر میگذارد و اگر این روند اصلاح نشود، بسیاری از استعدادهای شهرستانی فرصت شکوفایی پیدا نخواهند کرد.
انجمن سینمای جوان؛ فرصت بینظیر اما تجهیزنشده
وی با اشاره به ظرفیت انجمن سینمای جوانان ایران با ۵۶ شعبه در سراسر کشور، این شبکه گسترده را فرصتی یگانه در جهان دانست که نشاندهنده عمق استعداد در ایران است. با این حال به گفته او، پاسخگویی نهادهای فرهنگی به این ظرفیت با کاستیهای جدی مواجه است.
فریدزاده با لحنی انتقادی گفت انجمن سینمای جوان نزدیک به ۳۰ سال است که بهصورت جدی تجهیز نشده و کار به جایی رسیده که در برخی کلاسها به جای دوربین واقعی، عکس دوربین به هنرجویان نشان داده میشود. او این وضعیت را شایسته جوانان علاقهمند به سینما ندانست.
وی همچنین به نوع نگاه برخی دستگاهها به مطالبات فرهنگی اشاره کرد و گفت وقتی درباره تجهیز انجمن صحبت میکنیم، برخی مسئولان میگویند «نان مردم مهمتر است یا دوربین انجمن؟»؛ در حالی که به باور او این مقایسه قیاسی معالفارق است و با منطق عدد و رقم نمیتوان درباره مسائل بنیادین فرهنگی و نظری داوری کرد.
خلأ نظری جدیترین ضعف سینمای ایران
رئیس سازمان سینمایی جدیترین خلأ سینمای ایران را در حوزه نظریه و پژوهش دانست و گفت بدون پشتوانه نظری، تحقق تحولات عمیق و پایدار در سینما ممکن نیست. او اظهار کرد تصور اینکه بدون تولید فکر و نظریه بتوان به آثار ماندگار رسید، گمراهکننده است.
فریدزاده با بیان آمارهایی تأملبرانگیز افزود: پس از گذشت دههها هنوز یک مجله تخصصی سینمایی دوزبانه با تراز بینالمللی نداریم که بتواند نظریهپردازی درباره سینمای ایران را از درون فرهنگ خودمان به جهان عرضه کند. به گفته او، با وجود نزدیک به ۵۰۰ انجمن علمی در کشور، هنوز انجمن علمی سینما شکل نگرفته و پس از ۴۷ سال، رشته دکترای سینما نیز راهاندازی نشده است.
وی از اقدامات در دست اجرا برای جبران این عقبماندگی خبر داد و گفت با همکاری وزارت علوم، راهاندازی دوره دکترای سینما در دانشگاه هنر در دستور کار قرار گرفته، تأسیس انجمن علمی سینما به تصویب اولیه وزارت علوم رسیده و راهاندازی مجلهای با مبنای نمایه اسکوپوس و در تراز بینالمللی نیز دنبال میشود.
پیشنهاد صندوق استانی با یک درصد مسئولیت اجتماعی
فریدزاده مشکل اصلی را میزان ارتباط ارگانیک میان استان و مرکز و نحوه بهرهمندی استانها از حمایتهای مالی دانست. او پیشنهاد کرد حمایتها به شکل استانی و هدفمند سازماندهی شود و صندوقی ویژه با استفاده از یک درصد اعتبار مسئولیت اجتماعی، زیر نظر استاندار و در قالب شورای سینمای استان تشکیل شود.
به گفته وی، این صندوق میتواند بودجههای پراکنده دستگاههای مختلف را متمرکز کند و با اولویتبندی دقیق در حوزههای تولید، آموزش، پژوهش و زیرساخت هزینه نماید. چنین سازوکاری از موازیکاری جلوگیری میکند و امکان برنامهریزی بلندمدت برای سینمای استان را فراهم میآورد.
رئیس سازمان سینمایی تأکید کرد استانها نباید منتظر سازمان سینمایی بمانند که به گفته او حتی برای تأمین بودجه حقوق کارمندی خود با محدودیت مواجه است. او از مدیران استانی و هنرمندان خواست با روحیه مطالبهگری، تحقق این صندوق و تمرکز منابع را بهصورت جدی پیگیری کنند تا چرخه تولید در استانها به حرکت درآید.
در این نشست حبیب ایلبیگی مدیرعامل مؤسسه سینماشهر، محمد حمیدیمقدم مدیرعامل مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، محمدرضا فرجی مدیرکل دفتر حقوقی، عملکرد، امور استانها و مجلس، مسعود نجفی مدیرکل روابط عمومی سازمان سینمایی، محمدرضا سوقندی مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم، سعید ایلانلو رئیس گروه سینمایی این ادارهکل و سید حمیدرضا منتظری مدیر انجمن سینمای جوانان قم نیز حضور داشتند.
نظرات (0)