زیارت امام حسین (ع) با پای پیاده همواره از مستحبات مورد سفارش در متون دینی شیعه بوده است. امام صادق (ع) درباره پاداش این سفر معنوی فرموده‌اند که هر گام زائر پیاده، ثواب آزاد کردن بنده‌ای از فرزندان اسماعیل را دارد و در روایت دیگری نیز آمده است که خداوند به شمار هر گام، هزار حسنه برای زائر می‌نویسد و هزار گناه را از او می‌زداید. این جایگاه والا سبب شده است تا بسیاری از بزرگان و عالمان شیعه در طول تاریخ، این مسیر را با پای پیاده بپیمایند؛ از جمله آیت‌الله سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی که خاطره‌ای شنیدنی از همراهی چند تن از مراجع آینده در همین مسیر نقل شده است.

نگاهی به زندگی آیت‌الله مرعشی نجفی

آیت‌الله سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی، متولد ۱۲۷۶ شمسی و درگذشته به سال ۱۳۶۹، یکی از مراجع عظام تقلید شیعه در سده اخیر بود. او در حوزه‌های علمیه نجف و قم از محضر استادان بزرگی چون شیخ عبدالکریم حائری، آقا ضیا عراقی، سید علی قاضی، سید احمد کربلایی و میرزا جواد ملکی تبریزی بهره برد و سال‌ها به تدریس و تحقیق در فقه و معارف اسلامی پرداخت.

از جمله خدمات ماندگار این مرجع فقید، تأسیس کتابخانه‌ای در قم است که به لحاظ شمار و کیفیت نسخه‌های خطی کهن اسلامی، نخستین کتابخانه ایران و سومین کتابخانه جهان اسلام به شمار می‌رود. او همچنین مدارس مرعشیه، شهابیه، مهدیه و مؤمنیه را در قم بنیان نهاد و افزون بر آن، بیش از ۱۵۰ کتاب و رساله علمی از خود به یادگار گذاشت.

آیت‌الله مرعشی نجفی برای تألیف برخی آثار خود به شهرها و کشورهای گوناگون سفر کرد و با دانشمندان ادیان مختلف به گفت‌وگو نشست؛ از سفر او به هندوستان و دیدار با مشاهیر آیین بودا در بمبئی گرفته تا مکاتباتش با شیخ طنطاوی جوهری، رئیس جمعیت اخوت اسلامی مصر که کتاب «ریاض السالکین فی شرح صحیفة سید الساجدین» را نیز به او هدیه کرد.

سفرهای پیاده از نجف تا کربلا

آیت‌الله مرعشی نجفی اهتمام ویژه‌ای به زیارت پیاده سیدالشهدا (ع) داشت. مرحوم آیت‌الله سید عادل علوی، از استادان عراقی مقیم قم، در این باره روایت کرده است: «روزی آیت‌الله مرعشی نجفی برایم تعریف می‌کرد که در دوران حضور در نجف، بیش از ۲۵ بار با پای پیاده به زیارت امام حسین (ع) مشرف شده است.»

در یکی از همین سفرها، ده نفر از طلاب علوم دینی او را همراهی می‌کردند که در میان آنان نام‌هایی آشنا دیده می‌شود: سید محسن حکیم، سید محمود شاهرودی و سید ابوالقاسم خویی؛ چهره‌هایی که بعدها همگی از مراجع تقلید، فقها و مجتهدان برجسته جهان تشیع شدند.

تقسیم کارها در کاروان معنوی

آنچه این کاروان پیاده را متمایز می‌کرد، نظم و همکاری میان اعضای آن بود. به گفته آیت‌الله مرعشی نجفی، وظایف این سفر معنوی میان همراهان تقسیم می‌شد؛ سهم او و یکی دیگر از همراهان این بود که در هر منزل، آب مورد نیاز برادران را فراهم کنند. یکی از همراهان پخت‌وپز را بر عهده داشت و دیگری چای آماده می‌کرد؛ به این ترتیب هر یک از اعضای کاروان مسئولیت مشخصی داشت.

تنها کسی که وظیفه‌ای جز این‌ها بر عهده نگرفت، آیت‌الله سید محمود شاهرودی بود که با گفتن جمله‌ای به یادماندنی، نقش دیگری برای خود برگزید: «من باید دل شما را در طول مسیر شاد کنم و سختی‌های راه را برایتان آسان نمایم.»

این روایت، تصویری روشن از صمیمیت، تواضع و روحیه همکاری میان طلاب و عالمانی ارائه می‌دهد که سال‌ها بعد هر یک به قله‌های مرجعیت و فقاهت رسیدند و نشان می‌دهد که مسیر نجف تا کربلا، نه فقط راهی برای تقرب به امام حسین (ع)، که مدرسه‌ای برای پرورش بزرگان جهان اسلام بوده است.