معاون هماهنگ‌کننده نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با حضور در یک برنامه تلویزیونی، روایتی تازه از یکی از پرریسک‌ترین مأموریت‌های هوایی جنگ تحمیلی سوم ارائه کرد؛ مأموریتی که به گفته او نخستین بار از سوی رسانه‌های خارجی منتشر شد؛ زیرا خود آن‌ها نیز از موفقیت یک جنگنده نسل سوم متعلق به دهه ۱۹۷۰ در شکستن رینگ پدافندی پایگاه‌های آمریکا در کویت شگفت‌زده شده بودند.

مأموریتی که از پایگاه شهید دوران آغاز شد

امیر سرتیپ خلبان مسعود جعفری گفت این عملیات به پایگاه هوایی شهید دوران و هواپیماهای سوخو ۲۴ واگذار شده بود و قرار بود دو فروند از این جنگنده‌ها از شیراز به پرواز درآیند و مرکز فرماندهی هوایی آمریکا در منطقه، یعنی سنتکام، را در پایگاه العدید هدف قرار دهند.

او با اشاره به اینکه این مأموریت بر اساس مطالعات اطلاعاتی و عملیاتی نیروی هوایی از پیش پیش‌بینی شده بود، توضیح داد: العدید بزرگ‌ترین پایگاه هوایی ایالات متحده در منطقه بود و سامانه‌های پدافندی تاد و پاتریوت با قدرت از آن محافظت می‌کردند. افزون بر این، از آغاز جنگ، گشت‌های هوایی ۲۴ ساعته در ارتفاعات مختلف توسط هواپیماهای سنتکام و هواپیماهای دولت قطر برقرار شده بود.

پرواز در ارتفاع صدپایی بر فراز خلیج فارس

به گفته معاون هماهنگ‌کننده نیروی هوایی، جنگنده‌های ایرانی باید تمام مسیر خلیج فارس را در ارتفاع پست طی می‌کردند؛ به‌گونه‌ای که پس از رسیدن به روی آب، تا نزدیکی قطر در ارتفاع ۱۰۰ پا از سطح دریا پرواز کردند. او تأکید کرد با وجود اختلاف فناوری میان جنگنده‌های نسل سوم ایرانی و هواپیماهای نسل چهار و پنجم دشمن، و همچنین حجم گسترده پدافند زمینی و هوایی، هیچ‌یک از خلبانان که از ریسک بالای مأموریت آگاهی کامل داشتند، از پذیرش آن عقب نکشید.

جعفری یادآور شد چند روز پس از اجرای عملیات اعلام شد که رادار ماورای افق پنج هزار کیلومتری مستقر در العدید هدف قرار گرفته است.

سرنوشت سه خلبان؛ از شهادت تا چشم‌انتظاری خانواده‌ها

بخش مهم روایت معاون نیروی هوایی به سرنوشت خدمه این عملیات بازمی‌گشت. او گفت به جز شهید کاظمی که پس از هدف قرار دادن این پایگاه، پیکر مطهرش مدتی بعد به کشور بازگشت، وضعیت سه خلبان دیگر هنوز به‌طور دقیق مشخص نیست و تاکنون اطلاعات روشنی از سوی وزارت امور خارجه یا منابع اطلاعاتی دریافت نشده است.

او افزود: ارتش، ستاد کل نیروهای مسلح و وزارت امور خارجه در حال رایزنی هستند و امیدواریم این قهرمانان با افتخار به کشور بازگردند. به گفته وی، پارامترهای خروج از هواپیما یا اصابت به آن بسیار پیچیده است و در حد هزارم ثانیه ممکن است برای خلبان کابین جلو و خلبان کابین عقب دو اتفاق کاملاً متفاوت رخ دهد؛ بنابراین شهادت شهید کاظمی به معنای وقوع همان اتفاق برای خلبان دیگر نیست. او حتی به نمونه‌ای در زمان صلح اشاره کرد که دو خلبان با اختلافی در حد یک‌صدم ثانیه از هواپیما خارج شدند اما یکی زنده ماند و دیگری به شهادت رسید.

جعفری با قدردانی از صبر و استقامت خانواده‌های این عزیزان گفت: شرایط برای خانواده‌های سه خلبان دیگر بسیار سخت است؛ خانواده شهید کاظمی به آرامش رسیده، اما دیگر خانواده‌ها همچنان چشم‌انتظارند و شایعات زیادی نیز به گوششان می‌رسد. امیدواریم این عزیزان سالم به آغوش خانواده‌های خود بازگردند.

در امتداد راه شهیدان دوران و بابایی

معاون هماهنگ‌کننده نیروی هوایی این مأموریت را شبیه مأموریت شهید دوران در سال ۱۳۶۱ دانست که حمله به محل برگزاری اجلاس جنبش عدم تعهد در بغداد را بر عهده داشت و تأکید کرد رینگ پدافندی بغداد در آن زمان به‌مراتب ضعیف‌تر از رینگ پدافندی امروز العدید بود. او همچنین به شهید بابایی اشاره کرد که در سال ۱۳۶۶ با وجود سمت معاونت عملیات نیروی هوایی، شخصاً در کابین هواپیما نشست و مأموریت عملیاتی را در عراق انجام داد؛ یعنی پست، مسئولیت و درجه مانع پرواز او نشد.

چرا رادارهای دشمن جنگنده‌های ایرانی را ندیدند؟

جعفری درباره علت ناکامی سامانه‌های راداری دشمن در شناسایی جنگنده‌های ایرانی اظهار کرد: یا رادارهای آن‌ها دیر متوجه شدند یا در مأموریت کویت، رادارها خاموش بوده است. او یادآور شد که خلبانان نیروی هوایی سال‌هاست در شرایط تحریم، بدون جی‌پی‌اس و سامانه‌های پیشرفته ناوبری و تنها با نقشه‌خوانی و سیستم‌های ابتدایی هدایت، مأموریت‌های مختلف را تمرین و اجرا می‌کنند و برگ برنده آن‌ها انتشار ندادن هیچ سیگنالی، حتی سیگنال رادیویی، بوده است.

او در پایان به مأموریت کویت نیز اشاره کرد و گفت پس از آن‌که کویت هدف قرار گرفت، رینگ پدافندی آن‌ها به حالت آماده‌باش درآمد و در مسیر بازگشت، سه فروند جنگنده اف-۱۵ آمریکایی که یا در حال بازگشت به کویت بودند یا احتمالاً قصد فرود در عربستان را داشتند، بر اثر آتش خودی و اصابت پدافند هوایی کویت، همزمان در آسمان این کشور سرنگون شدند.