رئیس سازمان حفاظت محیط زیست از قرار گرفتن لایه اوزون در مسیر ترمیم و بازگشت تدریجی به شرایط مطلوب خبر داد و این موفقیت را نتیجه پایبندی کشورها به پروتکل مونترال و سیاستگذاری مبتنی بر علم دانست.
شینا انصاری در مراسم گرامیداشت روز جهانی اوزون که به مناسبت سالگرد تصویب پروتکل مونترال و کنوانسیون وین و همچنین سالگرد پیوستن ایران به این دو معاهده بینالمللی برگزار شد، با ابراز خرسندی از حضور نمایندگان نهادهای بینالمللی، دستگاههای اجرایی، اعضای کمیته ملی اوزون، کارشناسان و فعالان محیط زیست، بر اهمیت تداوم تلاشها برای حفاظت از سپر حفاظتی زمین تأکید کرد.
پروتکل مونترال؛ موفقترین توافق زیستمحیطی جهان
انصاری با بیان اینکه روز جهانی اوزون هر سال با برنامههای ویژه از سوی سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان متولی اجرای پروتکل مونترال در کشور گرامی داشته میشود، گفت: امروز گرد هم آمدهایم تا با تلاشی مضاعف، دو چالش بزرگ زیستمحیطی یعنی حفاظت از لایه اوزون و مهار گرمایش جهانی را بهصورت همزمان دنبال کنیم.
وی پروتکل مونترال را توافقنامهای جهانی برای کنترل تولید، تجارت و مصرف مواد شیمیایی مخرب لایه اوزون توصیف کرد که با هدف صیانت از حیات روی کره زمین و از طریق حذف تدریجی این مواد شکل گرفته است. به گفته وی، این پروتکل که در سال ۱۹۸۷ به تصویب رسید و از سال ۱۹۸۹ اجرایی شد، امروز به عنوان یکی از موفقترین و الهامبخشترین توافقات زیستمحیطی در سطح جهان شناخته میشود.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: در سایه همکاری مشترک کشورها، لایه اوزون اکنون در مسیر احیا قرار گرفته و دستاوردهای ملموسی در این زمینه به دست آمده است. این تجربه نشان میدهد که سیاستگذاری مبتنی بر شواهد علمی، مشارکت جهانی، همکاری مؤثر دولتها، پایبندی به تعهدات و تأمین منابع مالی اختصاصی میتواند نتایجی واقعی، قابل اندازهگیری و پایدار ایجاد کند.
انصاری تصریح کرد: پروتکل مونترال نهتنها حفاظت از لایه اوزون را ممکن ساخته، بلکه به کشورها و صنایع نیز اجازه داده است تا همزمان با حمایت از توسعه اقتصادی، به سمت جایگزینهای ایمنتر، کارآمدتر و سازگار با محیط زیست حرکت کنند.
اصلاحیه کیگالی و مهار گرمایش جهانی
وی با اشاره به دهمین سالگرد تصویب اصلاحیه کیگالی افزود: این اصلاحیه با هدف کاهش تدریجی گازهای گلخانهای قوی موسوم به HFCها و تسریع گذار به نسل جدید سامانههای سرمایشی با بازده بالاتر تدوین شد.
به گفته رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، تجربه یک دهه اخیر اجرای این برنامه در کشور نشان میدهد که با ترویج فناوریهای نوین، ارتقای ظرفیتهای صنعتی و حمایت از نوآوری در بخش تجهیزات سرمایشی میتوان بهطور همزمان اهداف توسعهای و ملاحظات زیستمحیطی را محقق کرد.
انصاری با اشاره به برآوردهای علمی گفت: در صورت اجرای کامل اصلاحیه کیگالی، پیشبینی میشود تا سال ۲۱۰۰ میلادی از افزایش دمای کره زمین به میزان حدود نیم تا یک درجه سانتیگراد جلوگیری شود؛ اقدامی که از مهمترین و اثرگذارترین راهکارهای مقابله با گرمایش زمین در قرن حاضر به شمار میرود.
فرصتی برای نوسازی فناوری در ایران
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، همسوسازی حفاظت از لایه اوزون با کاهش گرمایش جهانی را از اهداف جدید پروتکل مونترال عنوان کرد و اظهار داشت: در همین راستا موضوعاتی مانند توسعه فناوریهای نوین، افزایش بهرهوری انرژی، نوسازی تجهیزات فرسوده و گسترش فناوریهای دوستدار محیط زیست در دستور کار قرار گرفته است.
وی تأکید کرد: با توجه به شرایط اقتصادی کشور، ظرفیتهای موجود صنعتی، نیازهای بازار و سطح دسترسی به فناوری، باید از ظرفیتهای ساختاری پروتکل مونترال، همکاری آژانسهای اجرایی مرتبط و منابع مالی پیشبینیشده در این سازوکار به بهترین شکل بهره بگیریم و اجرای تعهدات بینالمللی زیستمحیطی را به فرصتی برای بازسازی و ارتقای فناوری در کشور تبدیل کنیم.
انصاری با اشاره به شعار امسال روز جهانی اوزون با عنوان «اقدام جهانی برای سیاره» گفت: این شعار بیانگر عزم جامعه جهانی برای صیانت از لایه اوزون و ضرورت استمرار این مسیر برای تضمین سلامت نسلهای آینده است. تجربه موفق پروتکل مونترال ثابت کرد که هرگاه ارادهای جهانی و اجماعی جدی برای همکاری شکل بگیرد، حل یکی از بزرگترین بحرانهای زیستمحیطی ممکن خواهد بود.
وی ابراز امیدواری کرد که این الگوی موفق در سایر حوزهها از جمله حفاظت از زیستگاهها، صیانت از تنوع زیستی و مقابله با آلودگی پلاستیک نیز به کار گرفته شود و همکاری و همافزایی بینالمللی در این عرصهها تقویت شود.
تأکید بر نقش همکاری ملی و پیام صلح برای طبیعت
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با تشریح اقدامات جمهوری اسلامی ایران در اجرای تعهدات بینالمللی گفت: تعامل سازنده میان دستگاههای اجرایی ملی و نهادهای بینالمللی، همراهی بخشهای دولتی و غیردولتی، مشارکت صنایع، همکاری مصرفکنندگان مواد تحت پوشش پروتکل مونترال و سایر ذینفعان موجب شده است گامهای مؤثری برای ایفای تعهدات کشور در قبال این معاهدات برداشته شود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به پیامدهای جنگ بر محیط زیست اشاره کرد و گفت: کشور علاوه بر چالشهای زیستمحیطی، با آسیبهای ناشی از دو جنگ تحمیلی اخیر نیز مواجه بوده است؛ جنگهایی که علاوه بر تخریب زیرساختها و هدف قرار دادن اماکن غیرنظامی، میراث فرهنگی و تاریخی و مراکز علمی، خسارات جبرانناپذیری نیز به زیستگاههای طبیعی، اکوسیستمهای ساحلی و تنوع زیستی وارد کرده و حتی پاسگاههای محیطبانی نیز از این آسیبها مصون نماندهاند.
انصاری تصریح کرد: از منظر تعهدات و توافقهای بینالمللی نیز باید به آثار مخرب جنگها توجه ویژه شود، زیرا این پیامدها میتواند مانعی جدی در مسیر حفاظت از محیط زیست ایجاد کند و هزینههای سنگینی بر طبیعت تحمیل نماید. به گفته وی، امروز بیش از هر زمان دیگری برای حفاظت پایدار از محیط زیست به برقراری صلح و امنیت جهانی، تقویت همکاری و همافزایی و اتخاذ نگاهی آیندهنگر نیاز داریم.
وی خاطرنشان کرد: باید از تجربیات گذشته برای ترسیم نقشه راه آینده، جبران خسارتهای واردشده و انعکاس دقیق این آسیبها در مجامع بینالمللی بهره بگیریم. در چنین شرایطی نقش فعالان محیط زیست، متخصصان، کنشگران این حوزه و بهویژه همکاران سازمان حفاظت محیط زیست و محیطبانان پرتلاش و دلسوز بیش از هر زمان دیگری برجسته و تعیینکننده است.
نظرات (0)