مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خوزستان از واگذاری بخش مهمی از کانونهای بحرانی ریزگرد این استان به قرارگاه کربلا خبر داد. به گفته فتحالله ابوعلی، این واگذاری با هدف حفظ و پایداری پوششهای گیاهی ایجاد شده در عرصههای بیابانی و کاهش تبعات ناشی از گردوغبار انجام شده است.
بر اساس قرارداد جدید، مساحتی بالغ بر ۱۱ هزار و ۹۶۷ هکتار از کانونهای بحرانی ریزگرد خوزستان برای اجرای عملیات آبیاری، مراقبت مستمر و ترمیم چالههای کاشت در اختیار قرارگاه کربلا قرار گرفته است. این اقدام در ادامه برنامههای مقابله با بیابانزایی و تثبیت عرصههای مستعد تولید گردوغبار در استان دنبال میشود.
جزئیات قرارداد جدید با قرارگاه کربلا
ابوعلی با اعلام این خبر توضیح داد: «در راستای حفظ پوششهای گیاهی ایجاد شده و تقویت پایداری عرصههای بیابانی، قرارداد جدیدی منعقد شده است که بر اساس آن ۱۱ هزار و ۹۶۷ هکتار از کانونهای بحرانی ریزگرد استان برای انجام عملیات آبیاری، مراقبت و ترمیم چالههای کاشت به قرارگاه کربلا واگذار شد.»
به گفته وی، این عرصهها جزو نقاط فوقبحرانی و بحرانی تولید ریزگرد در خوزستان به شمار میروند که در سالهای گذشته با اجرای طرحهای نهالکاری، کاشت گونههای مقاوم به خشکی و شوری و ایجاد چالههای جذب رطوبت، تا حدی تثبیت شدهاند. اما بدون آبیاری تکمیلی و مراقبت دورهای، خطر خشکیدگی نهالها و بازگشت عرصه به وضعیت بیابانی وجود دارد.
عملیات مورد نظر در این قرارداد شامل آبیاری منظم نهالها و پوششهای دستکاشت، پایش سلامت گیاهان، جایگزینی نهالهای آسیبدیده، ترمیم چالهها و آبگیرها و همچنین مراقبت فیزیکی از عرصه برای جلوگیری از چرای بیرویه و ترددهای مخرب است.
از بسیج سازندگی تا قرارگاه کربلا؛ مراقبت بیوقفه در دوره گذار
مدیرکل منابع طبیعی خوزستان با اشاره به سوابق اجرایی این طرح یادآور شد که پیش از این، مسئولیت نگهداری و مراقبت از همین عرصهها بر عهده بسیج سازندگی بوده است. با پایان قرارداد قبلی و تا زمان نهایی شدن قرارداد جدید با قرارگاه کربلا، خللی در برنامههای حفاظتی ایجاد نشده است.
ابوعلی تصریح کرد: «با توجه به اهمیت استمرار این اقدامات در فاصله میان پایان قرارداد بسیج سازندگی و آغاز قرارداد جدید با قرارگاه کربلا، حفاظت از این عرصهها با اجرای طرح گشت و مراقبت در سطح ۱۲ هزار هکتار از محل اعتبارات نفت و همچنین پایش مستمر یگان حفاظت منابع طبیعی اهواز تداوم یافت.»
به گفته او، اجرای طرح گشت و مراقبت با تکیه بر اعتبارات مسئولیتهای اجتماعی نفت، امکان حضور میدانی نیروها، کنترل عرصه و جلوگیری از دستاندازی و تخریب را فراهم کرده و یگان حفاظت منابع طبیعی اهواز نیز به صورت مستمر وضعیت عرصهها را رصد کرده است تا پوشش گیاهی ایجاد شده در این فاصله آسیب نبیند.
هدف اصلی؛ جلوگیری از تخریب پوشش گیاهی و کاهش گردوغبار
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خوزستان تأکید کرد که تداوم آبیاری و ترمیم چالههای کاشت، یک اقدام مقطعی نیست بلکه بخشی از راهبرد کلان استان برای مهار کانونهای گردوغبار است.
وی خاطرنشان کرد: «هدف اصلی از این واگذاری و تداوم آبیاری و ترمیم چالهها، جلوگیری از تخریب پوششهای گیاهی مستقر شده و در نهایت کاهش آثار و تبعات ناشی از کانونهای گرد و غبار در سطح استان است که با جدیت دنبال میشود.»
کارشناسان محیط زیست معتقدند هر هکتار از پوشش گیاهی تثبیتشده در کانونهای ریزگرد میتواند نقش مهمی در کاهش سرعت باد در سطح زمین، جلوگیری از جابهجایی ذرات خاک و کاهش غلظت گردوغبار در شهرهای اطراف از جمله اهواز، آبادان، ماهشهر و دشت آزادگان داشته باشد. از این رو، نگهداری از نهالکاریهای انجامشده حتی از کاشت جدید نیز اهمیت بیشتری دارد.
اهمیت راهبردی کانونهای ریزگرد خوزستان
خوزستان به دلیل گستردگی عرصههای بیابانی، تالابهای خشکشده، کاهش آورد رودخانهها و خشکسالیهای پیاپی، یکی از مهمترین کانونهای تولید ریزگرد در کشور محسوب میشود. بر اساس مطالعات انجامشده، بیش از ۳۰۰ هزار هکتار کانون ریزگرد در استان شناسایی شده که بخشی از آن در وضعیت بحرانی و فوقبحرانی قرار دارد.
در سالهای اخیر، اجرای طرحهای بیابانزدایی، نهالکاری، مالچپاشی زیستی، آبخیزداری و قرق عرصهها با مشارکت دستگاههای مختلف از جمله منابع طبیعی، بسیج سازندگی و اکنون قرارگاه کربلا دنبال شده است. تجربه نشان داده که بدون مراقبت چندساله پس از کاشت، درصد بالایی از نهالها به دلیل کمآبی، شوری خاک و گرمای شدید از بین میروند.
واگذاری ۱۱ هزار و ۹۶۷ هکتار از این عرصهها به قرارگاه کربلا در همین چارچوب ارزیابی میشود؛ اقدامی که قرار است چرخه مراقبت را کامل کند و پایداری پوشش گیاهی را برای سالهای آینده تضمین نماید. انتظار میرود با اجرای منظم آبیاری و پایش میدانی، تابآوری این عرصهها در برابر تنشهای اقلیمی افزایش یابد و سهم خوزستان در تولید گردوغبار داخلی کاهش پیدا کند.
نظرات (0)