رئیس سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی، شیمیایی و بستهبندی دارویی از بالا بودن میانگین تجویز دارو در کشور انتقاد کرد و گفت الگوی فعلی تجویز دارو در نسخ پزشکی ایران نیازمند بازنگری جدی است.
فرامرز اختراعی در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان اظهار کرد: در حال حاضر در هر نسخه ایرانی بیش از ۴ قلم دارو تجویز میشود و این رویه باید اصلاح شود؛ چرا که مصرف غیرمنطقی دارو مشکلاتی را در حوزه سلامت و حتی برای خود بیماران ایجاد خواهد کرد.
هشدار نسبت به مصرف غیرمنطقی دارو
به گفته اختراعی، تجویز چندقلم دارویی در یک نسخه، هرچند در نگاه نخست ممکن است به معنای درمان کاملتر تلقی شود، اما در عمل میتواند پیامدهای ناخواستهای به همراه داشته باشد. تداخل دارویی، افزایش احتمال بروز عوارض جانبی، کاهش پایبندی بیمار به مصرف منظم دارو و تحمیل هزینه اضافی به خانوار و نظام سلامت، از جمله آسیبهای مصرف بیرویه دارو عنوان میشود.
وی تأکید کرد که فرهنگ تجویز و مصرف دارو در کشور باید به سمت مصرف منطقی و مبتنی بر شواهد علمی حرکت کند و پزشکان، داروسازان و بیماران هر سه در این مسیر نقش دارند. به باور کارشناسان، آموزش مستمر به کادر درمان، تقویت نقش داروساز در مشاوره دارویی و اطلاعرسانی عمومی درباره خودداری از مصرف خودسرانه دارو، از الزامات اصلاح این روند است.
لزوم برنامهریزی ویژه برای داروهای خاص و گرانقیمت
رئیس سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی با اشاره به وضعیت داروهای بیماریهای خاص و اقلام گرانقیمت، خواستار برنامهریزی دقیقتر سیاستگذاران در این حوزه شد. به گفته او، سیاستگذاران باید در خصوص مصرف زیاد دارو و تجویز آن، بهویژه برای بیماریهای خاص و داروهای گرانقیمت، برنامهریزی بیشتری انجام دهند تا هم دسترسی عادلانه بیماران حفظ شود و هم از هدررفت منابع جلوگیری گردد.
در سالهای اخیر، افزایش شیوع بیماریهای مزمن، سالمند شدن جمعیت و ورود داروهای جدید و پرهزینه به فهرست درمان، فشار مضاعفی بر بودجه دارویی کشور وارد کرده است. به همین دلیل، مدیریت هوشمند تجویز، اولویتبندی حمایتهای بیمهای و نظارت بر مصرف داروهای پرهزینه، اهمیت دوچندان یافته است.
ارز حمایتی و غیرحمایتی در بازار دارو
اختراعی در ادامه به وضعیت تأمین ارز دارو نیز اشاره کرد و گفت: اکنون برخی از داروها با ارز حمایتی و بخشی دیگر از اقلام دارویی با نرخ ارز غیرحمایتی در بازار عرضه خواهند شد. این دو نرخی بودن، اگرچه با هدف مدیریت منابع ارزی و حمایت از اقلام ضروری صورت میگیرد، اما به گفته فعالان صنعت دارو میتواند بر قیمت تمامشده، زنجیره تأمین و قدرت خرید بیماران اثرگذار باشد.
به گفته وی، ثبات در سیاستهای ارزی حوزه دارو، پیشبینیپذیری برای تولیدکنندگان و واردکنندگان را افزایش میدهد و از نوسان قیمت و کمبودهای مقطعی جلوگیری میکند. تولیدکنندگان مواد اولیه و بستهبندی دارویی نیز تأکید دارند که حمایت از تولید داخل در کنار تأمین پایدار ارز، شرط اصلی حفظ امنیت دارویی کشور است.
سهم دارو از تولید ناخالص داخلی چقدر باید باشد؟
رئیس سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی با استناد به بررسیهای بینالمللی گفت: در دنیا یک درصد از سهم تولید ناخالص داخلی باید به حوزه دارو اختصاص پیدا کند. این شاخص نشان میدهد که سرمایهگذاری در حوزه دارو، نه یک هزینه صرف، بلکه سرمایهگذاری برای حفظ سرمایه انسانی و ارتقای بهرهوری جامعه است.
کارشناسان اقتصاد سلامت نیز معتقدند اختصاص سهم مناسب از تولید ناخالص داخلی به دارو، بهویژه در کشوری با جمعیت ۸۵ میلیونی، میتواند دسترسی به داروهای ضروری، توسعه صنعت داروسازی و تابآوری نظام سلامت در برابر بحرانها را تضمین کند.
چرا اصلاح الگوی تجویز ضروری است؟
میانگین بیش از چهار قلم دارو در هر نسخه، ایران را در زمره کشورهایی با الگوی تجویز پرحجم قرار میدهد؛ در حالی که میانگین جهانی در بسیاری از کشورها بین یک تا دو قلم در هر نسخه گزارش میشود. اصلاح این الگو میتواند مزایای متعددی به همراه داشته باشد:
- کاهش خطر تداخلات دارویی و عوارض ناخواسته
- کاهش هزینههای مستقیم و غیرمستقیم درمان برای خانوادهها
- کاهش فشار بر منابع بیمهای و بودجه عمومی سلامت
- افزایش اثربخشی درمان از طریق تجویز هدفمند و منطقی
- کمک به حفظ اثربخشی آنتیبیوتیکها و مقابله با مقاومت میکروبی
به گفته متخصصان، تحقق این هدف نیازمند همکاری وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو، بیمهها، انجمنهای پزشکی و سندیکاهای دارویی است. تدوین راهنماهای بالینی بهروز، پایش الکترونیک نسخ، بازخورد منظم به پزشکان پرتجویز و فرهنگسازی در میان بیماران برای پرهیز از درخواست داروی غیرضروری، از جمله راهکارهای پیشنهادی است.
در نهایت، تأکید رئیس سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی بر اصلاح الگوی تجویز، یادآور این نکته است که دارو، هرچند ابزاری حیاتی برای درمان است، اما مصرف بیشتر به معنای بهبودی سریعتر نیست و تنها تجویز بهجا، بهاندازه و مبتنی بر نیاز واقعی بیمار است که میتواند سلامت جامعه را تضمین کند.
نظرات (0)