ماجرای تمدید یا ادامه همکاری امیر قلعهنویی با تیم ملی فوتبال ایران وارد مرحلهای تازه و پرابهام شده است؛ جایی که کلیدواژه «قرارداد سفید امضا» به محور اصلی بحثهای رسانهای و حقوقی تبدیل شده و پرسشهای زیادی درباره اعتبار قانونی آن ایجاد کرده است.
در روزهای اخیر برخی گمانهزنیها حاکی از آن بود که سرمربی تیم ملی برای ادامه کار، مبلغ ۱۵ میلیارد تومان در ماه را مد نظر دارد؛ رقمی که در یک دوره ۶ ماهه به حدود ۹۰ میلیارد تومان میرسد. با این حال سخنگوی فدراسیون فوتبال این گمانهزنی را رد کرده و گفته است قلعهنویی هیچ پیششرط مالی تعیین نکرده و قرارداد خود را به صورت سفید امضا در اختیار فدراسیون قرار داده تا هیئت رئیسه درباره جزئیات مالی آن تصمیمگیری کند.
قرارداد سفید امضا از کجا آمد؟
اصطلاح قرارداد سفید امضا در فوتبال ایران سابقهای طولانی دارد. در گذشته برخی بازیکنان برای نشان دادن تعصب و علاقه به تیم محبوب خود، برگه قرارداد را بدون درج مبلغ امضا میکردند تا به نوعی وفاداری خود را ثابت کنند. این اقدام بیشتر جنبه نمادین و رسانهای داشت تا حقوقی.
اما اکنون که همین اصطلاح برای قرارداد سرمربی تیم ملی به کار رفته، کارشناسان حقوقی نگاه سختگیرانهتری به آن دارند و معتقدند دوران قراردادهای نمادین و بدون عدد و رقم در فوتبال حرفهای به پایان رسیده است.
نظر حقوقدانان؛ چهار رکن اصلی قرارداد
عبدالصمد ابراهیمی، کارشناس حقوقی فوتبال در این باره توضیح میدهد: هر قرارداد معتبر باید حداقل چهار رکن اساسی داشته باشد؛ مشخصات دقیق طرفین، موضوع قرارداد، مدت زمان اجرای آن و مبلغ. به گفته او، اگر هر یک از این ارکان خالی یا سفید باقی بماند، اساساً قرارداد از درجه اعتبار ساقط است و نمیتوان آن را یک سند حقوقی لازمالاجرا دانست.
یک کارشناس حقوقی دیگر که نخواست نامش فاش شود نیز با تفکیک قراردادهای آماتور و حرفهای تأکید کرد: در فوتبال حرفهای چیزی به نام قرارداد سفید امضا تعریف نشده است. برای ثبت قرارداد و تبدیل وضعیت یک بازیکن یا مربی از حالت آماتور به حرفهای، وجود مبلغ، مشخصات طرفین، نحوه پرداخت و مدت قرارداد الزامی است. حتی در مکاتبات بینالمللی و مذاکره با بازیکنان خارجی، اگر یکی از این موارد درج نشده باشد، امکان ثبت و تأیید قرارداد وجود ندارد.
او افزود: ممکن است یک مربی اعلام کند حاضر است با مبلغ صفر یا حتی بدون دستمزد کار کند و این از نظر قانونی قابل ثبت است، اما اینکه برگهای امضا شود و جای مبلغ آن خالی رها شود، در نظام حقوقی حرفهای پذیرفته نیست و اعتبار ندارد.
روایت رسول باختر؛ قرارداد سفید معنا ندارد
رسول باختر، دیگر کارشناس حقوقی فوتبال نیز نظر مشابهی دارد. او میگوید: «ما به هیچ وجه چیزی به عنوان قرارداد سفید امضا نداریم. قراردادی که سفید باشد، اصلاً قرارداد محسوب نمیشود. وقتی شما برگهای سفید را امضا میکنید، در واقع به طرف مقابل وکالت دادهاید که هر شرطی را به سود خود بنویسد و شما صرفاً آن را پذیرفتهاید.»
باختر تأکید میکند جای مبلغ در قرارداد به هیچ وجه نمیتواند خالی بماند. به گفته او آنچه در عرف به عنوان قرارداد سفید امضا شناخته میشود، در واقع توافقی شفاهی است که در آن مربی میگوید «حاضرم سرمربی تیم ملی شوم و تعیین مبلغ را به شما میسپارم» و رسانهها از آن با عنوان قرارداد سفید امضا یاد میکنند، اما از منظر حقوقی این تعبیر دقیق نیست.
این حقوقدان نکته دیگری را نیز مطرح میکند: قرارداد سرمربی تیم ملی از نظر تشریفات اداری با قرارداد بازیکنان متفاوت است. برخلاف بازیکنان که برای حضور در مسابقات نیاز به ثبت قرارداد و دریافت کارت بازی دارند، قرارداد سرمربی تیم ملی در سازمان لیگ ثبت نمیشود و تشریفات صدور کارت برای او وجود ندارد و صرفاً نام او به عنوان سرمربی اعلام میشود. با این حال، این تفاوت شکلی نافی ضرورت وجود ارکان اصلی قرارداد نیست.
چرا فدراسیون به جای شفافیت از کلیدواژه سفید امضا استفاده میکند؟
به اعتقاد بسیاری از ناظران حقوقی، تأکید فدراسیون فوتبال بر عبارت «سفید امضا» بیش از آنکه یک توصیف حقوقی دقیق باشد، یک انتخاب رسانهای برای مدیریت افکار عمومی است. به جای اعلام شفاف رقم پیشنهادی یا توافقشده، استفاده از این عبارت میتواند فشارها و هجمههای ناشی از ارقام نجومی مطرحشده را کاهش دهد.
منتقدان میگویند امیر قلعهنویی مربی تازهکاری نیست که بدون توجه به جزئیات مالی پای برگهای را امضا کند که تعهدی برای فدراسیون ایجاد نکند. او سالها در بالاترین سطح فوتبال ایران مربیگری کرده و به خوبی با سازوکار مذاکرات، سقف قراردادها و تعهدات مالی فدراسیون آشناست. از این رو، حتی اگر او حسن نیت خود را با اعلام آمادگی برای توافق بدون پیششرط نشان داده باشد، در نهایت عدد نهایی باید به صورت دقیق، شفاف و مکتوب در قرارداد درج شود تا قابلیت اجرا و نظارت داشته باشد.
جمعبندی؛ اعتبار قرارداد در گرو شفافیت
برآیند دیدگاه کارشناسان حقوقی روشن است: در فوتبال حرفهای امروز، قرارداد بدون مبلغ، قرارداد نیست. حتی اگر طرفین با حسن نیت و بر اساس اعتماد متقابل به توافق شفاهی رسیده باشند، تا زمانی که مبلغ، مدت، نحوه پرداخت و مشخصات طرفین به طور کامل و بدون ابهام در متن قرارداد قید نشود، نمیتوان از اعتبار حقوقی آن سخن گفت.
به نظر میرسد هیئت رئیسه فدراسیون فوتبال اکنون در آزمونی برای شفافیت قرار دارد. ارجاع قرارداد سفید امضای ادعایی به هیئت رئیسه به این معناست که نهاد تصمیمگیر باید رقم نهایی را تعیین و در قرارداد ثبت کند؛ در غیر این صورت، همین ابهام میتواند در آینده به منشأ اختلافات مالی و حقوقی تبدیل شود. آنچه برای افکار عمومی و جامعه فوتبال اهمیت دارد، نه عنوان «سفید امضا»، بلکه عدد شفافی است که در نهایت در قرارداد سرمربی تیم ملی ثبت خواهد شد.
نظرات (0)