بندر رحمانلو در شهرستان عجبشیر، میزبان بزرگترین مرکز پرورش آرتمیا و جلبک کشور شده است؛ مجموعهای ۵۷ هکتاری که به گفته کارشناسان شیلات، یکی از زیرساختهای راهبردی برای تامین امنیت غذایی آبزیان و احیای اکوسیستم دریاچه ارومیه به شمار میرود.
بر اساس گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، این مرکز با هدف تولید پایدار آرتمیا به عنوان خوراک زنده و مغذی برای ماهیان و سایر آبزیان و همچنین تولید جلبک به عنوان زنجیره مکمل غذایی، راهاندازی شده است. آرتمیا نه تنها یک نهاده کلیدی در صنعت آبزیپروری کشور است، بلکه به عنوان گونه شاخص و بومی دریاچه ارومیه، ستون فقرات زنجیره غذایی و تعادل اکولوژیک این پهنه آبی نیز محسوب میشود.
بزرگترین سایت تولید آرتمیا کجاست؟
این مجموعه در بندر رحمانلو، یکی از بنادر تاریخی و مهم حاشیه دریاچه ارومیه در شهرستان عجبشیر آذربایجان شرقی احداث شده است. وسعت ۵۷ هکتاری آن، این مرکز را به بزرگترین سایت پرورش آرتمیا و جلبک در مقیاس ملی تبدیل کرده است.
موقعیت جغرافیایی بندر رحمانلو به دلیل نزدیکی به دریاچه ارومیه، دسترسی به منابع آب شور و شرایط اقلیمی مناسب، بستر طبیعی برای تکثیر و پرورش آرتمیا فراهم کرده است. زیرساختهای ایجاد شده شامل استخرهای پرورش، واحدهای تولید جلبک، سامانههای هوادهی و مدیریت شوری آب است که امکان تولید در تمام فصول با بهرهوری بالا را فراهم میکند.
آرتمیا چیست و چرا برای آبزیپروری حیاتی است؟
آرتمیا که با نام «میگوی آب شور» نیز شناخته میشود، سختپوستی کوچک اما بسیار مغذی است که در آبهای شور و فوقشور زندگی میکند. تخم مقاوم آرتمیا موسوم به «سیست» و نوزاد آن «ناپلیوس»، به دلیل ارزش غذایی بسیار بالا، هضم آسان و اندازه مناسب، بهترین غذای زنده برای نوزاد ماهیان، میگوها و دیگر آبزیان پرورشی محسوب میشود.
اهمیت آرتمیا در صنعت آبزیپروری به چند دلیل کلیدی است:
- ارزش غذایی بیبدیل: سرشار از پروتئین، اسیدهای چرب غیراشباع و رنگدانههای طبیعی که رشد، بازماندگی و کیفیت لارو آبزیان را به طور چشمگیری افزایش میدهد.
- کاهش وابستگی به واردات: تولید داخلی آرتمیا نیاز مزارع پرورش ماهی و میگو به خوراک وارداتی گرانقیمت را کاهش داده و ارزبری را کم میکند.
- افزایش بهرهوری مزارع: استفاده از آرتمیا به عنوان غذای آغازین، ضریب تبدیل غذایی را بهبود میبخشد و تلفات نوزاد ماهیان را به حداقل میرساند.
- تولید جلبک مکمل: پرورش همزمان جلبک در این مرکز، زنجیره غذایی آرتمیا را تکمیل کرده و خود به عنوان خوراک و افزودنی ارزشمند در آبزیپروری کاربرد دارد.
نقش آرتمیا در احیای دریاچه ارومیه
اهمیت آرتمیا فراتر از یک نهاده اقتصادی است. این موجود ریز، شاخص سلامت دریاچه ارومیه است. در دهههای گذشته با کاهش تراز آب و افزایش بیرویه شوری دریاچه، جمعیت آرتمیا به شدت کاهش یافت و زنجیره غذایی پرندگان مهاجر از جمله فلامینگوها دچار اختلال شد.
کارشناسان محیط زیست تاکید میکنند احیای جمعیت آرتمیا، مهمترین عامل بازگرداندن تعادل اکولوژیک دریاچه است. حضور پایدار آرتمیا به معنای بازگشت شرایط زیستی قابل تحمل برای سایر گونهها، بهبود کیفیت آب و احیای تدریجی اکوسیستم است. از این رو، مرکز بندر رحمانلو علاوه بر ماموریت اقتصادی، یک پایگاه علمی و زیستمحیطی برای تکثیر، ذخیرهسازی سیست آرتمیا و رهاسازی آن در دریاچه نیز محسوب میشود.
تولید آرتمیا در محیط کنترلشده، امکان حفاظت از ذخایر ژنتیکی آرتمیای دریاچه ارومیه را فراهم میکند؛ گونهای که به دلیل سازگاری با شرایط خاص این دریاچه، در جهان منحصر به فرد است و ارزش ژنتیکی و صادراتی بالایی دارد.
اهمیت اقتصادی و اشتغالزایی برای منطقه
راهاندازی این مرکز ۵۷ هکتاری، اثرات اقتصادی مستقیمی برای آذربایجان شرقی و کل صنعت شیلات کشور دارد. تولید انبوه آرتمیا و جلبک میتواند خوراک صدها مزرعه پرورش ماهی سردآبی و گرمابی، مراکز تکثیر بچهماهی و مزارع میگو را تامین کند.
همچنین این مجموعه ظرفیت اشتغال مستقیم و غیرمستقیم برای نیروهای بومی، متخصصان شیلات و پژوهشگران را ایجاد کرده است. با توجه به ارزش بالای سیست آرتمیا در بازارهای جهانی، توسعه این صنعت میتواند به یک منبع ارزآوری جدید از مسیر صادرات سیست و آرتمیای فرآوریشده تبدیل شود.
چشمانداز توسعه آبزیپروری پایدار
توسعه مراکز پرورش آرتمیا در حاشیه دریاچه ارومیه، حلقه اتصال میان احیای محیط زیست و توسعه اقتصاد دریامحور است. با تامین پایدار خوراک زنده، امکان افزایش تولید آبزیان پرورشی بدون فشار مضاعف بر منابع طبیعی فراهم میشود.
انتظار میرود با بهرهبرداری کامل از مرکز بندر رحمانلو، گامی بلند در جهت خودکفایی کشور در تولید خوراک آبزیان، کاهش هزینههای تولیدکنندگان و تسریع روند احیای دریاچه ارومیه برداشته شود؛ دریاچهای که حیات آن با موجود کوچکی به نام آرتمیا گره خورده است.
نظرات (0)