عبدالباری عطوان، تحلیلگر مطرح جهان عرب، در یک سخنرانی ویدئویی که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشته است، پیامی صریح و هشدارآمیز خطاب به ایالات متحده آمریکا منتشر کرد؛ پیامی که محور آن توان دفاعی و تغییر راهبرد نظامی جمهوری اسلامی ایران بود.

نطق کوبنده عطوان خطاب به واشنگتن

عطوان در این نطق با لحنی قاطع گفت: «آن‌ها با تمام مردانگی و شجاعت از کشورشان دفاع خواهند کرد و درسی به تو خواهند داد که هرگز در زندگی‌ات و در تاریخ آمریکا ندیده‌ای.»

این جمله که به‌صورت مستقیم خطاب به طرف آمریکایی بیان شده، در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های منطقه به‌طور گسترده بازنشر شده است. عطوان تاکید کرد که هرگونه ماجراجویی نظامی علیه ایران با پاسخی متفاوت و بی‌سابقه مواجه خواهد شد و هزینه‌های آن فراتر از محاسبات گذشته واشنگتن خواهد بود.

تغییر دکترین نظامی ایران از دفاع به هجوم

نکته محوری سخنان این تحلیلگر فلسطینی-اردنی، اشاره به تحول در راهبرد نظامی ایران بود. به گفته عطوان، «تغییر دکترین نظامی ایران اکنون از مرحله دفاع به مرحله هجوم منتقل شده است.»

او این تغییر را نقطه عطفی در معادلات بازدارندگی منطقه دانست و افزود که تهران دیگر صرفا به دفع تهدید بسنده نمی‌کند، بلکه توان و اراده لازم برای پاسخ تهاجمی و پیش‌دستانه را در دستور کار قرار داده است. به باور عطوان، این تحول، نتیجه سال‌ها سرمایه‌گذاری ایران بر توان موشکی، پهپادی، پدافندی و شبکه متحدان منطقه‌ای است که موازنه قوا را دگرگون کرده است.

تحلیلگران نیز پیش از این بارها گفته‌اند که راهبرد دفاعی ایران در دهه‌های گذشته بر بازدارندگی و دفاع همه‌جانبه استوار بود، اما پیشرفت‌های اخیر در حوزه فناوری‌های نظامی و تجربه میدانی در منطقه، ظرفیت کنش فعال‌تر را برای نیروهای مسلح ایران فراهم کرده است.

عبدالباری عطوان کیست؟

عبدالباری عطوان روزنامه‌نگار و نویسنده فلسطینی‌تبار مقیم لندن و سردبیر روزنامه فرامنطقه‌ای «رأی الیوم» است که به‌عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین صداهای تحلیلی جهان عرب شناخته می‌شود. او به مواضع ضدصهیونیستی، انتقاد صریح از سیاست‌های آمریکا در خاورمیانه و تحلیل‌های نزدیک به محور مقاومت شهرت دارد.

عطوان در سال‌های اخیر بارها نسبت به پیامدهای سیاست فشار حداکثری، تحریم‌ها و تهدیدهای نظامی آمریکا علیه ایران هشدار داده و تاکید کرده است که هرگونه جنگ جدید در منطقه، نه‌تنها ایران بلکه متحدان واشنگتن را نیز درگیر بحرانی گسترده خواهد کرد.

بازتاب منطقه‌ای و پیام بازدارندگی

انتشار ویدئوی این اظهارات در رسانه‌های عربی و ایرانی با توجه به تشدید لفاظی‌های برخی مقام‌های آمریکایی درباره گزینه نظامی، مورد توجه قرار گرفته است. عطوان در بخش دیگری از سخنان خود به‌طور ضمنی یادآور شد که تجربه جنگ‌های آمریکا در افغانستان، عراق و حمایت از جنگ‌ها در منطقه نشان داده است که توسل به زور، به‌ویژه در برابر ملتی با سابقه تاریخی و انسجام ملی مانند ایران، به نتیجه مطلوب برای واشنگتن منجر نشده است.

پیام اصلی این تحلیلگر، دعوت از تصمیم‌سازان آمریکایی به واقع‌بینی و پرهیز از اشتباه محاسباتی است؛ اشتباهی که به گفته او می‌تواند «درسی فراموش‌نشدنی در تاریخ آمریکا» رقم بزند. این هشدار در شرایطی مطرح می‌شود که تهران بارها اعلام کرده است هرگونه تعرض به امنیت و تمامیت ارضی کشور با پاسخی قاطع، فوری و پشیمان‌کننده مواجه خواهد شد.