سامانه ثبت‌سفارش واردات خودرو برای ایرانیان مقیم خارج از کشور به‌صورت رسمی فعال شد. بر این اساس، ایرانیان خارج‌نشین می‌توانند بر مبنای تصویب‌نامه هیئت وزیران درباره واردات خودروهای سواری در سال ۱۴۰۴ و در چارچوب بند «ر» تبصره یک ماده واحده قانون بودجه، نسبت به ثبت یک دستگاه خودروی سواری در سامانه جامع تجارت اقدام کنند.

این تصمیم که با هدف تسهیل بهره‌مندی ایرانیان خارج از کشور از ظرفیت واردات خودرو اتخاذ شده، با ضوابط مشخصی از جمله محدودیت تعداد، شرایط سنی و اقامتی، سقف سن ساخت خودرو و فهرست برندهای مجاز همراه است و فرآیند آن بدون انتقال ارز و تا پایان سال ۱۴۰۵ ادامه خواهد داشت.

سهمیه هر فرد؛ فقط یک دستگاه

طبق اطلاعیه منتشرشده، هر ایرانی مقیم خارج از کشور صرفاً مجاز به ثبت‌سفارش یک دستگاه خودروی سواری در این رویه است. این سهمیه قابل انتقال به غیر نیست و ثبت‌سفارش دوم برای همان کد ملی امکان‌پذیر نخواهد بود. ثبت‌سفارش خودروهای سواری نو و کارکرده با حداکثر پنج سال ساخت در این رویه مجاز اعلام شده است.

همچنین در مرحله فعلی اجرای مصوبه، ایرانیان مقیم خارج تنها امکان واردات خودروهایی را دارند که مالکیت آن را پیش از ۱۲ آذر ۱۴۰۴ در اختیار داشته‌اند؛ به این معنا که خودروی اظهارشده باید از قبل به نام متقاضی بوده باشد.

شرایط متقاضیان؛ از تابعیت تا سابقه اقامت

بر اساس ضوابط اعلام‌شده، متقاضی استفاده از این رویه باید شرایط زیر را به‌صورت همزمان داشته باشد:

  • دارا بودن تابعیت ایرانی
  • داشتن اقامت خارج از کشور مورد تأیید وزارت امور خارجه
  • حداقل ۱۸ سال سن
  • برقراری اقامت در خارج از کشور از تاریخ ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ و پیش از آن

به این ترتیب، افرادی که اقامت خارجی آن‌ها پس از ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ آغاز شده باشد، مشمول این طرح نخواهند شد و احراز اقامت منوط به تأیید وزارت امور خارجه از طریق سامانه‌های کنسولی است.

چه خودروهایی مجاز هستند؟

در این رویه، واردات خودروهای سواری نو و کارکرده با عمر حداکثر پنج سال از تاریخ ساخت مجاز است. فهرست برندهای مجاز اعلام‌شده از سوی گمرک شامل ۳۱ برند است و واردات خارج از این فهرست امکان‌پذیر نخواهد بود.

برندهای مجاز: Audi، Avatr، BMW، BYD، Changan، Dacia، Geely، Fiat، Haval، Honda، Hyundai، Infiniti، Kia، Lexus، Mazda، Mercedes-Benz، MINI، Mitsubishi، MG، Nissan، Opel، Renault، SEAT، Skoda، SsangYong، Suzuki، Tank، Toyota، Volkswagen، Volvo و Voyah.

بر اساس همین اطلاعیه، واردات خودروهای راست‌فرمان و همچنین خودروهای با برند آمریکایی از این مسیر ممنوع است. ثبت‌سفارش خودرو نیز منوط به بررسی و صدور مجوز فنی از سوی دفتر صنایع خودرو وزارت صنعت، معدن و تجارت خواهد بود و بدون دریافت این مجوز، فرآیند واردات تکمیل نمی‌شود.

واردات بدون انتقال ارز و معافیت گارانتی

واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور در این چارچوب صرفاً به‌صورت بدون انتقال ارز و از محل بند ۹ ماده ۳۸ آیین‌نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات انجام می‌شود. این موضوع به معنای عدم تخصیص ارز دولتی یا نیمایی به این دسته از واردات است و تأمین ارز خارج از نظام بانکی رسمی صورت می‌گیرد.

همچنین بر اساس ضوابط، خودروهای مستعمل با کارکرد بیش از ۹۹ کیلومتر از دریافت شناسنامه گارانتی معاف هستند. با این حال، خودروها همچنان باید استانداردهای فنی و مجوزهای لازم از وزارت صمت را اخذ کنند.

مراحل ثبت‌نام؛ از سامانه میخک تا نقش جدید در سامانه جامع تجارت

پیش‌نیاز آغاز فرآیند ثبت‌سفارش، ثبت‌نام و تأیید مدارک در سامانه مدیریت یکپارچه خدمات کنسولی موسوم به «سامانه میخک» است. متقاضیان باید اطلاعات هویتی و اقامتی خود را در این سامانه تکمیل کرده و منتظر تأیید نهایی بمانند.

پس از تأیید نهایی ثبت‌نام در سامانه میخک، امکان دریافت نقش «مجوز موردی - واردات خودروی ایرانیان مقیم خارج کشور» در سامانه جامع تجارت برای فرد فراهم می‌شود. ثبت‌سفارش خودرو در این رویه صرفاً با استفاده از همین نقش امکان‌پذیر است و متقاضی بدون دریافت آن قادر به ثبت درخواست نخواهد بود.

پس از دریافت نقش، متقاضی می‌تواند با مراجعه به سامانه جامع تجارت، اطلاعات خودرو شامل برند، مدل، سال ساخت، شماره شاسی و اسناد مالکیت پیش از ۱۲ آذر ۱۴۰۴ را ثبت کرده و درخواست خود را برای بررسی دفتر صنایع خودرو ارسال کند.

حقوق ورودی خودروها تا پایان ۱۴۰۵

حقوق ورودی خودروهای وارداتی از این محل تا پایان سال ۱۴۰۵ به‌صورت پلکانی و بر اساس نوع قوای محرکه و حجم موتور تعیین شده است. بر این اساس:

  • خودروهای برقی و بردافزا (EREV): ۱۰۰ درصد
  • خودروهای هیبریدی پلاگین: ۱۰۰ درصد
  • خودروهای هیبریدی معمولی: ۱۰۰ درصد
  • خودروهای بنزینی تا ۱۵۰۰ سی‌سی: ۱۱۰ درصد
  • خودروهای بنزینی ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ سی‌سی: ۱۲۰ درصد
  • خودروهای بنزینی ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سی‌سی: ۱۳۰ درصد
  • خودروهای بنزینی ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ سی‌سی: ۱۴۵ درصد
  • خودروهای بنزینی بالاتر از ۳۰۰۰ سی‌سی: ۱۶۵ درصد

این تعرفه‌ها بدون احتساب سایر هزینه‌های جانبی از جمله عوارض، مالیات بر ارزش افزوده و هزینه‌های شماره‌گذاری است و به‌صورت علی‌الحساب برای ترخیص محاسبه خواهد شد.

مهلت ثبت‌سفارش و نکات مهم

بر اساس ضوابط اعلام‌شده، ثبت‌سفارش خودرو از این رویه تا پایان سال ۱۴۰۵ امکان‌پذیر خواهد بود و متقاضیان فرصت کافی برای تکمیل مدارک کنسولی و دریافت مجوز فنی دارند. با این حال، تأکید شده است که مالکیت خودرو باید پیش از ۱۲ آذر ۱۴۰۴ احراز شده باشد و خودروهای خریداری‌شده پس از این تاریخ در مرحله فعلی قابل ثبت نیستند.

کارشناسان توصیه می‌کنند متقاضیان پیش از هرگونه اقدام برای حمل یا انتقال خودرو به کشور، ابتدا تأیید سامانه میخک و مجوز فنی دفتر صنایع خودرو را اخذ کنند تا از بروز مشکلات در مرحله ترخیص جلوگیری شود. همچنین با توجه به ممنوعیت واردات خودروهای راست‌فرمان و برندهای آمریکایی، بررسی دقیق مشخصات فنی خودرو پیش از ثبت‌سفارش ضروری است.

اجرای این مصوبه می‌تواند علاوه بر تسهیل ارتباط ایرانیان خارج‌نشین با کشور، بخشی از نیاز بازار خودرو به محصولات وارداتی کم‌کارکرد و برقی و هیبریدی را نیز تأمین کند؛ مشروط بر آنکه فرآیند ثبت‌سفارش و ترخیص با نظارت دقیق و بدون ایجاد بازار غیررسمی سهمیه انجام شود.