دکتر فاطمه سادات نیری، عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی ایران و فوقتخصص نوزادان، در گفتوگویی با خبرگزاری مهر بر این نکته تأکید کرد که هیچ ماده غذایی نمیتواند جایگزین کاملی برای شیر مادر باشد. به گفته وی، شیر مادر تنها تغذیهای است که بهطور همزمان نیازهای جسمی، روانی و ایمنی شیرخوار را پوشش میدهد و نقش آن در سلامت کودک در هیچ دورهای از زندگی قابل چشمپوشی نیست.
توصیه سازمان جهانی بهداشت درباره مدت شیردهی
نیری با اشاره به دستورالعمل سازمان جهانی بهداشت توضیح داد که نوزادان باید تا پایان ششماهگی بهصورت انحصاری از شیر مادر تغذیه شوند و پس از آن نیز مصرف شیر مادر همراه با غذای کمکی مناسب تا پایان دو سالگی ادامه یابد.
وی با بیان اینکه دستگاه گوارش شیرخوار در نیمه نخست زندگی هنوز به تکامل کامل نرسیده است، افزود: در این دوران کودک با وجود نیاز فراوان به مواد مغذی، ظرفیت معده و توان بلع محدودی دارد و هیچ ماده غذایی یا فرآورده جایگزینی نمیتواند همانند شیر مادر همه نیازهای رشد و تغذیه او را برآورده کند.
ترکیب پویا و منحصربهفرد شیر مادر
این متخصص نوزادان به ویژگیهای خاص شیر مادر نیز اشاره کرد و گفت: شیر هر مادر متناسب با شرایط همان نوزاد تولید میشود و ترکیب آن بر اساس عواملی مانند سن حاملگی هنگام تولد، جنسیت و نیازهای اختصاصی شیرخوار بهصورت پویا تغییر میکند؛ ویژگیای که در هیچیک از جایگزینهای شیر مادر یافت نمیشود.
به گفته نیری، شیر مادر خطر بروز آلرژیهای غذایی را به حداقل میرساند؛ نکتهای که در ماههای نخست زندگی اهمیت دوچندان دارد، چراکه توان جسمی کودک برای مقابله با عوارض ناشی از آلرژی در این دوره بسیار محدود است.
تداوم شیردهی تا دو سالگی و پیوند عاطفی مادر و فرزند
دبیر گروه علمی سلامت زنان فرهنگستان علوم پزشکی با اشاره به اهمیت ادامه شیردهی تا پایان دو سالگی اظهار کرد: این کار افزون بر تکمیل نیازهای تغذیهای کودک، در شکلگیری پیوند عاطفی عمیق میان مادر و فرزند نقش اساسی دارد. آثار این ارتباط در تمام طول زندگی، بهویژه در دوران کودکی و نوجوانی، بهصورت ثبات شخصیتی و کاهش احتمال بروز آسیبهایی مانند کودکآزاری، غفلت از کودک و برخی مشکلات رفتاری نمایان میشود.
وی افزود: شواهد علمی نشان میدهد تداوم تغذیه با شیر مادر خطر ابتلا به آلرژیهای غذایی، برخی بیماریهای خودایمنی، آلودگی دستگاه گوارش به هلیکوباکتر پیلوری و شمار قابل توجهی از بیماریهای مزمن را در سالهای بعدی زندگی کاهش میدهد. همچنین مطالعات حاکی از آن است که میانگین ضریب هوشی افرادی که با شیر مادر تغذیه شدهاند بهطور معناداری بالاتر است.
سپر ایمنی نوزاد؛ ایمونوگلوبولین و ماکروفاژ
این فوقتخصص نوزادان با اشاره به نقش شیر مادر در تقویت سیستم ایمنی نوزاد خاطرنشان کرد: شیر مادر حاوی مقادیر فراوانی از عوامل ایمنیبخش از جمله ایمونوگلوبولین A (IgA) و ماکروفاژهاست که از نوزاد در برابر عفونتها محافظت میکنند؛ مزیتی که هیچیک از جایگزینهای شیر مادر از آن برخوردار نیستند.
توصیههایی به مادران شاغل
نیری در ادامه به مادران شاغل توصیه کرد با استفاده حداکثری از مرخصیهای قانونی و تسهیلات دوران شیردهی، زمینه حفظ تغذیه نوزاد با شیر مادر را فراهم کنند. وی ذخیره شیر دوشیدهشده پیش از بازگشت به محل کار، دوشیدن شیر در فواصل زمانی مناسب در محیط کار و نگهداری صحیح آن را از مهمترین راهکارهای تداوم تغذیه با شیر مادر برشمرد و تأکید کرد: در صورت امکان، فراهم شدن شرایط شیردهی مستقیم از طریق ایجاد مهدکودک یا دسترسی مادر به کودک در محل کار، بهترین گزینه است.
خواستههای فرهنگستان علوم پزشکی
عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی ایران همچنین بر ضرورت ممنوعیت جدی تبلیغات شیر خشک در فضاهای عمومی، بیمارستانهای آموزشی و برنامههای علمی تأکید کرد و خواستار بازنگری اساسی در آموزشهای پزشکی، پرستاری و مامایی درباره مزایا و اصول تغذیه با شیر مادر و ازسرگیری برنامههای آموزشی و فرهنگسازی در رسانه ملی برای ترویج این فرهنگ شد.
نظرات (0)