هر سال با نزدیک شدن به اربعین حسینی، سیل جمعیت عاشقان امام حسین (ع) به سوی کربلا روانه میشود؛ اما همیشه گروهی از دلدادگان نیز هستند که به دلایل گوناگون — از مشکلات مالی و معیشتی تا شرایط مرزی و دوری راه — از این سفر جا میمانند. پرسش این است: آیا جاماندگان اربعین هرگز نمیتوانند زائر اباعبدالله باشند؟ پاسخ در معارف دینی روشن است: زیارت و زائر شدن، تنها به قدم زدن در مسیر مشایه خلاصه نمیشود.
زیارت؛ فراتر از حضور فیزیکی
در آموزههای دینی، زیارت اهلبیت (ع) اقسام گوناگونی دارد و توجه قلبی به امام، جایگاه ویژهای دارد. در گذشته نیز زائرانی که راهی زیارت سیدالشهدا یا مشهد مقدس میشدند، گاه ماهها در راه بودند و سختی و مشقت همواره بخشی از این سفر بوده است. از همین روست که در روایات، همپای توصیه به زیارت حضوری، به زیارت از راه دور و ارتباط دلی با امام نیز اشاره شده است؛ توجهی که قلب را به امام میپیوندد، حتی اگر جسم در کیلومترها دورتر باشد.
روایت امام صادق (ع) درباره زیارت قلبی
روایت مشهوری از امام صادق (ع) نقل شده که روزی یکی از اصحاب نزد ایشان رفت و حضرت درباره زیارت سیدالشهدا پرسید که آیا هر روز مزار حسین (ع) را زیارت میکند؟ وقتی پاسخ منفی شنید، درباره زیارت هر جمعه، هر ماه و هر سال نیز پرسید و در هر بار پاسخ «نه» یا «گاهی» شنید. آنگاه امام فرمودند: «چقدر به حسین (ع) جفا میکنید.» این توصیه، پیش از آنکه بر حضور فیزیکی تأکید کند، بر حضور قلبی و توجه دلی به امام تأکید دارد؛ دلی که با یاد امام و سه بار گفتن «صلیالله علیه یا اباعبدالله» در شبهای جمعه میتواند زائر امام حسین (ع) باشد.
کمک به هزینه سفر زائران؛ راهی برای شریک شدن در ثواب
یکی از راههای جایگزین زیارت حضوری، تقبل بخشی از هزینه سفر زائری دیگر است. در روایتی، هشام از امام صادق (ع) درباره کسی پرسید که خودش به دلیل بیماری یا مشکلی نمیتواند به زیارت امام حسین (ع) برود، اما شخص دیگری را با هزینه خود روانه این سفر میکند. امام صادق (ع) درباره پاداش این کار فرمودند: به ازای هر درهمی که خرج کند، خداوند همانند کوه احد برایش حسنه مینویسد و چندین برابر آنچه هزینه کرده را در همین دنیا به او برمیگرداند؛ بلاهایی را که قصد رسیدن به او را دارد از او دور میکند و مالش حفظ میشود.
پاداشی که حساب و کتاب دنیایی ندارد
بزرگان دین نیز بر این باورند که کار برای اهلبیت (ع)، به ویژه اباعبدالله، پاداشی فراتر از محاسبات دنیوی دارد. شیخ حسین انصاریان در این باره میگوید که ممکن است یک حسنه، هفتصد برابر پاداش داشته باشد؛ اگر مصلحت باشد در دنیا عطا میشود وگرنه پاداش آخرتی دارد. به نقل از او، در حدیث قدسی آمده است که اگر کسی یک دینار برای امام حسین (ع) خرج کند، پروردگار تا از دنیا نرفته، پاداش او را هفتاد برابر خواهد داد. این پاداش الزاماً در مال و دارایی ظاهر نمیشود؛ گاه خداوند به شکلی دیگر جبران میکند، مانند توفیق عمرهای که در ذهن انسان نمیگنجیده یا گشایشی که انتظارش را نداشته است.
موج کمکرسانی به زائران در آستانه اربعین
در روزهایی که زائران بار سفر میبندند تا به جمع میلیونی پیادهروی اربعین بپیوندند و از سوی دیگر مشکلات معیشتی دامن بسیاری از مردم را گرفته، رسم تازهای شکل گرفته است: گروهها و افراد خیّر با اجرای قرضالحسنه یا کمک به هزینه سفر زائران، پلی میان کسانی که توان مالی رفتن ندارند و افرادی که امکان پرداخت هزینه سفر دارند، ایجاد کردهاند. با این کار، هم عاشقی راهی اربعین میشود و هم کسی که توان رفتن ندارد، در ثواب این زیارت شریک میشود.
این اقدام که در کنار خادمی هزاران عراقی و زیارت میلیونها زائر شکل گرفته، فرهنگی از همراهی، همدلی و کمک را در خود جای داده است و ثابت میکند که زائر شدن تنها به قدم زدن در مسیر نیست؛ هرکسی میتواند کیلومترها دورتر از کربلا، با یک عمل ساده، نامش را در زمره کربلارفتهها بنویسد.
نظرات (0)