در تاریخ معاصر چهارمحال و بختیاری، شعر همواره آیینهای برای بازتاب هویت، تاریخ و احساسات جمعی مردم این دیار بوده است. در این میان، نام دکتر محمد حکیمآذر بیش از هر چهره دیگری با تصویر شاعرانه شهرکرد گره خورده است؛ استاد زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگر، منتقد ادبی و شاعری که بخش بزرگی از عمر خود را صرف آموزش و پاسداشت فرهنگ این سرزمین کرده است.
چهرهای از دل دانشگاه
محمد حکیمآذر، متولد ۲۰ تیر ۱۳۴۸ در شهرکرد، تحصیلات عالی خود را در رشته زبان و ادبیات فارسی ادامه داد و سپس به عضویت هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد درآمد. او در سالهای فعالیت علمی خود، مسئولیتهای متعددی را بر عهده داشته است؛ از جمله ریاست دانشکده ادبیات و علوم انسانی، مدیریت گروه زبان و ادبیات فارسی، مدیریت امور پژوهشی، سردبیری و ویراستاری علمی نشریات پژوهشی و داوری جشنوارههای ملی و استانی شعر و داستان.
کارنامه علمی او شامل بیش از پنجاه مقاله علمی و پژوهشی و چندین کتاب است. از جمله آثار او میتوان به «بازآموزی زبان و ادبیات فارسی»، «مقدمهای بر سفرنامهنویسی از منظر نقد ادبی» و «تصحیح نسخه خطی دو رساله از آثار پیشوایان نهضت حروفیه در قرن هشتم» اشاره کرد که کتاب اخیر در دست انتشار قرار دارد.
شعری که هویت یک شهر شد
با وجود این سوابق علمی ارزشمند، آنچه نام حکیمآذر را در حافظه مردم شهرکرد ماندگار کرده، سرودههایی است که با عشق به زادگاهش خلق شده است. این شعرها تنها توصیف طبیعت نیستند؛ بلکه روایتگر هویت، تاریخ، جغرافیا و احساس تعلق به شهرکرد هستند.
یکی از مشهورترین رباعیهای او که سالهاست در محافل فرهنگی و ادبی استان نقل میشود، شهرکرد را با زبان استعاره، سرزمینی نزدیک به آسمان، پاکی، آرامش و معنویت معرفی میکند. در این سروده، شاعر تنها از ارتفاع شهر سخن نمیگوید، بلکه تصویری هویتبخش از آن ترسیم میکند. تعبیر «بام ایران» که امروز بهعنوان شناسه جغرافیایی شهرکرد شناخته میشود، در همین شعر جلوهای شاعرانه یافته است.
رباعی مشهور دیگر او نیز با الهام از موقعیت جغرافیایی شهرکرد — که مرتفعترین مرکز استان کشور است — تصویری بدیع از «همسایگی خورشید» میآفریند. این تعبیر افزون بر زیبایی ادبی، نمادی از بلندی جایگاه، روشنایی، امید و سربلندی مردمان این دیار است.
پیوند دانش و ذوق شاعری
شعر حکیمآذر در عین وفاداری به قالبهای کلاسیک، نگاهی کاملاً معاصر به هویت بومی دارد. او بهجای پرداختن صرف به وصف طبیعت، از طبیعت بهعنوان پلی برای معرفی فرهنگ، تاریخ و شخصیت مردم شهرکرد بهره میگیرد؛ از همین رو بسیاری از سرودههای او را میتوان در شمار شعرهای هویتساز معاصر استان دانست.
ویژگی برجسته آثار او، پیوند میان دانش دانشگاهی و ذوق شاعری است. سالها تدریس، پژوهش در زمینه نقد ادبی و سبکشناسی و حضور فعال در عرصه فرهنگ موجب شده تا اشعارش از استحکام زبانی، سلامت ساختار و غنای ادبی برخوردار باشند؛ واژگان در آثار او نه برای آرایش کلام، بلکه برای ساختن تصویری ماندگار از زادگاه به کار گرفته شدهاند.
میراثی در حافظه فرهنگی
امروز اگر از شهرکرد با عنوان «بام ایران» یاد میشود، این عنوان تنها یک ویژگی جغرافیایی نیست؛ بلکه بخشی از حافظه فرهنگی مردم این سرزمین است؛ حافظهای که در شکلگیری و ماندگاری آن، شعر دکتر محمد حکیمآذر سهمی انکارناپذیر دارد.
ادبیات زمانی ماندگار میشود که بتواند هویت یک سرزمین را روایت کند و شعر زمانی در حافظه مردم میماند که به زبان احساس جمعی آنان سخن بگوید. حکیمآذر از معدود شاعرانی است که توانسته این دو ویژگی را در کنار هم قرار دهد؛ بهگونهای که امروز نام او، در کنار نام شهرکرد، یادآور دو تصویر ماندگار «بام ایران» و «همسایه خورشید» است؛ دو تصویری که نهتنها زیبایی طبیعت این شهر، بلکه روح بلند مردم آن را به نمایش میگذارند.
نظرات (0)