دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، شامگاه جمعه در اظهاراتی تازه مدعی شد که دولت او در حال مذاکره با جنبش انصارالله یمن است و دو طرف در حال بررسی امکان رسیدن به یک توافق هستند.

به گزارش رسانه‌های غربی، ترامپ در یک نشست خبری و در پاسخ به پرسشی درباره آخرین تحولات مربوط به پرونده یمن گفت: «ما همچنین در حال مذاکره با حوثی‌ها هستیم و آنها می‌خواهند بدانند که آیا می‌توانیم به توافق برسیم یا خیر.» او جزئیات بیشتری درباره سطح، مکان یا محورهای این گفت‌وگوها ارائه نکرد.

ادعای توافق احتمالی با صنعا

این نخستین بار نیست که مقامات آمریکایی از تماس یا مذاکره با انصارالله سخن می‌گویند، اما لحن ترامپ این بار صریح‌تر بود. رئیس‌جمهور آمریکا تلاش کرد این گفت‌وگوها را در چارچوب تلاش‌های کلی واشنگتن برای کاهش تنش در منطقه و حفظ امنیت آبراه‌های بین‌المللی توصیف کند.

انصارالله که کنترل بخش گسترده‌ای از شمال و غرب یمن از جمله صنعا را در اختیار دارد، طی ماه‌های گذشته به دلیل حملات خود علیه کشتی‌های مرتبط با رژیم صهیونیستی و حامیان آن در دریای سرخ و خلیج عدن، در کانون توجه سیاست خارجی آمریکا قرار گرفته است. واشنگتن پیش‌تر چندین دور حملات هوایی علیه مواضع این جنبش انجام داده و آن را عامل تهدید تجارت جهانی دریایی معرفی کرده است.

پاسخ ترامپ درباره ایران

در همین نشست خبری، از ترامپ درباره اظهارات روز پنجشنبه‌اش مبنی بر اینکه «در بحبوحه مذاکرات متوقف‌شده میان واشنگتن و تهران، تصمیم بزرگی درباره ایران خواهد گرفت» سؤال شد. او بدون اشاره به جزئیات آن تصمیم ادعایی، تأکید کرد که تمرکز فعلی دولتش بر روند مذاکرات است.

این موضع‌گیری در شرایطی مطرح می‌شود که مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در ماه‌های اخیر با وقفه مواجه شده و گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای درباره سرنوشت این گفت‌وگوها افزایش یافته است. ترامپ پیش‌تر نیز بارها از رویکرد فشار همزمان با پیشنهاد مذاکره سخن گفته بود، رویکردی که منتقدان آن را متناقض توصیف می‌کنند.

اظهارات جی‌دی ونس درباره تماس مستقیم

ادعای ترامپ تنها چند روز پس از اظهارات جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، مطرح می‌شود. ونس روز دوشنبه گذشته گفته بود که «مذاکرات مستقیمی با حوثی‌ها انجام شده است» و مدعی شد واشنگتن اطمینان دارد که اوضاع را به‌طور مناسب مدیریت می‌کند و برای حفاظت کامل از منافع خود مصمم است.

معاون ترامپ جزئیاتی درباره کانال ارتباطی یا محتوای این تماس‌های مستقیم ارائه نکرد، اما تأکید کرد که دولت آمریکا تحولات دریای سرخ را به دقت زیر نظر دارد و هرگونه تهدید علیه نیروهای آمریکایی و کشتیرانی بین‌المللی را با پاسخ مواجه خواهد کرد.

زمینه تنش در دریای سرخ و نگاه صنعا

از زمان آغاز جنگ غزه، انصارالله بارها اعلام کرده است که حملات دریایی خود را در حمایت از مردم فلسطین و برای اعمال فشار بر رژیم صهیونیستی انجام می‌دهد و تا زمان توقف حملات به غزه، به این عملیات ادامه خواهد داد. صنعا تأکید کرده است که تنها کشتی‌های مرتبط با اسرائیل، آمریکا و بریتانیا را هدف قرار می‌دهد و سایر کشتی‌ها می‌توانند با امنیت از باب‌المندب عبور کنند.

در مقابل، آمریکا و بریتانیا با تشکیل ائتلافی دریایی و انجام حملات هوایی به یمن، مدعی تأمین امنیت کشتیرانی شده‌اند. با این حال، این حملات تاکنون نتوانسته عملیات انصارالله را متوقف کند و هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی و بیمه کشتی‌ها در مسیر دریای سرخ به شکل چشمگیری افزایش یافته است.

تاکنون مقامات انصارالله به‌طور رسمی ادعای جدید ترامپ درباره مذاکره برای توافق را تأیید یا تکذیب نکرده‌اند. ناظران معتقدند حتی در صورت وجود کانال‌های ارتباطی غیرمستقیم از طریق میانجی‌هایی مانند عمان، رسیدن به توافق پایدار نیازمند توقف حملات آمریکا به یمن و تغییر رویکرد واشنگتن در قبال جنگ غزه است.

پیام سیاسی اظهارات ترامپ

برخی تحلیلگران غربی، طرح ادعای مذاکره با انصارالله از سوی ترامپ را بخشی از تلاش او برای نمایش دستاورد دیپلماتیک در آستانه تحولات حساس منطقه‌ای ارزیابی می‌کنند. همزمان، اشاره او به «توافق احتمالی» می‌تواند پیامی به متحدان منطقه‌ای و همچنین افکار عمومی داخلی آمریکا باشد که دولتش به دنبال راه‌حل سیاسی به جای تشدید درگیری نظامی است.

با این حال، تجربه ماه‌های گذشته نشان داده است که فاصله مواضع صنعا و واشنگتن همچنان عمیق است. انصارالله هرگونه مذاکره را مشروط به احترام به حاکمیت یمن و توقف حمایت‌های آمریکا از رژیم صهیونیستی می‌داند، در حالی که واشنگتن خواستار توقف بی‌قید و شرط حملات دریایی این جنبش است.

باید دید آیا ادعای جدید ترامپ به گشایش یک کانال واقعی گفت‌وگو منجر خواهد شد یا همچون بسیاری از اظهارات جنجالی او، در حد یک مانور رسانه‌ای باقی خواهد ماند.