جهان که به تازگی از بحران‌های اقتصادی ناشی از تنش‌های ژئوپلیتیکی در غرب آسیا فاصله گرفته بود، با تهدید جدیدی روبرو شده است. اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) به طور رسمی آغاز پدیده اقلیمی «ال‌نینو» را تأیید کرده که پیش‌بینی می‌شود به یکی از قوی‌ترین و پرهزینه‌ترین نمونه‌های ثبت‌شده در تاریخ تبدیل شود.

ال‌نینو چیست و چگونه عمل می‌کند؟

ال‌نینو یک پدیده اقلیمی است که به گرم‌شدن غیرعادی آب‌های سطحی اقیانوس آرام در منطقه استوایی اشاره دارد. این پدیده می‌تواند الگوهای آب و هوایی را در سراسر جهان مختل کرده و باعث خشکسالی، سیل، موج‌های گرما و آتش‌سوزی‌های جنگلی گسترده شود.

خسارت‌های اقتصادی عظیم

بر اساس پژوهش‌های انجام‌شده، ال‌نینوی ۱۹۸۲-۱۹۸۳ به کاهش ۴.۱ تریلیون دلاری درآمد جهانی منجر شد و ال‌نینوی ۱۹۹۷-۱۹۹۸ حدود ۵.۷ تریلیون دلار به اقتصاد جهان خسارت وارد کرد. اما ال‌نینوی پیش‌رو می‌تواند از همه نمونه‌های قبلی ویران‌گرتر باشد.

جاستین مَنکین، استاد جغرافیای دانشگاه دارتموث که درباره آثار اقتصادی ال‌نینو تحقیق می‌کند، به یواس‌ای تودی گفته است: «پیش‌بینی‌های فعلی نشان می‌دهد که این رویداد می‌تواند پرهزینه‌ترین ال‌نینوی ثبت‌شده در تاریخ باشد.»

سناریوی سوپر ال‌نینو

طبق پیش‌بینی‌ها، شدت ال‌نینو ممکن است به بیش از ۲ درجه سانتی‌گراد افزایش دمای آب‌های اقیانوس برسد که در صورت تحقق، یک «سوپر ال‌نینو» محسوب می‌شود. در این سناریو، خسارت‌ها می‌تواند تا ۷ تریلیون دلار (معادل ۶.۴ درصد تولید ناخالص داخلی جهانی) افزایش یابد.

تنها سهم آمریکا از این خسارت تا سال ۲۰۳۲ بیش از ۱.۸ تریلیون دلار برآورد شده است. این رقم نشان‌دهنده تأثیر عمیق این پدیده بر بزرگترین اقتصاد جهان است.

فراتر از بلایای طبیعی

نکته قابل توجه این است که این ضرر و زیان تریلیون‌دلاری، عمدتاً از خسارت‌های مستقیم بلایای طبیعی نشأت نمی‌گیرد. به گفته مَنکین، ال‌نینو حتی پس از پایان رویداد نیز به طور مداوم رشد اقتصادی را تضعیف می‌کند.

هزینه‌های بلندمدت از آسیب وارده به شالوده‌های رشد اقتصادی ناشی می‌شود؛ از جمله خسارت به تولیدات کشاورزی که به فصل‌های بعدی سرایت می‌کند، اختلال در نیروی کار، وقفه در آموزش و رشد کودکان، اختلال در بازار کالاهای اساسی و بخش حمل‌ونقل، و سرمایه‌گذاری‌هایی که به دلیل شوک اقتصادی هرگز انجام نمی‌شوند.

تهدید برای امنیت غذایی جهان

کارشناسان نسبت به تأثیر ال‌نینو بر کشاورزی و زنجیره‌های تأمین هشدار داده‌اند. سِلسته سائولو، دبیرکل سازمان هواشناسی جهانی، در بیانیه‌ای اعلام کرد که اثرات این پدیده بر کشاورزی، تأمین انرژی، تجارت، منابع آبی، زنجیره‌های تأمین و معیشت مردم در مناطق مختلف جهان تأثیر می‌گذارد.

همچنین، یک ابر ال‌نینو در کنار درگیری‌های اخیر در غرب آسیا و کمبود کودهای شیمیایی ناشی از بسته شدن تنگه هرمز، می‌تواند اثر چندبرابری بر بازار گندم، برنج و ذرت داشته باشد و به کمبود کوتاه‌مدت و افزایش قیمت‌ها منجر شود.

چشم‌انداز آینده

NOAA پیش‌بینی کرده که احتمال وقوع یک ال‌نینوی «بسیار قوی» تا پایان سال ۲۰۲۶ بیش از ۶۳ درصد است. این آمار زنگ خطری جدی برای اقتصادهای جهان و به ویژه کشورهای در حال توسعه است که ظرفیت کمتری برای مقابله با شوک‌های اقلیمی دارند.