ثبت جهانی قلعه الموت به عنوان سیاُمین اثر ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو، موضوع نشست تخصصی «میراث استراتژیک قلعه الموت» بود که با حضور جمعی از مسئولان، استادان و پژوهشگران حوزه میراث فرهنگی در موزه ملی ایران برگزار شد.
ثروت پنهان ایران در حوزه میراث فرهنگی
فاطمه داوری، مشاور عالی معاونت میراث فرهنگی، در این نشست با اشاره به ثبت ۵۷ اثر ایرانی در فهرست میراث جهانی طی بیش از چهار دهه اخیر گفت: ثبت جهانی آثار صرفاً یک عنوان و جایگاه بینالمللی نیست، بلکه میتواند به عنوان یکی از پشتوانههای مهم رشد و توسعه فرهنگی کشور مورد توجه قرار گیرد و در صورت خوانش درست و بهرهگیری هدفمند، به یکی از اصول راهبردی نظام حکمرانی فرهنگی تبدیل شود.
وی رویکردهای جدید در ثبت آثار جهانی را تشریح کرد و افزود: در سالهای اخیر، ثبتهای انجامشده صرفاً به معرفی یک اثر یا سبک تاریخی محدود نبوده و بسیاری از این آثار، حامل مفاهیم و موضوعات مهمی درباره شیوه زندگی، دانش، فرهنگ و توانمندیهای جوامع انسانی هستند. ثبت جهانی سنتها و آیینهای فرهنگی مانند چله و یلدا در کنار ثبت میراث ملموس، نشاندهنده ظرفیت گسترده میراث فرهنگی ایران برای روایت تاریخ و فرهنگ این سرزمین در سطح جهانی است.
قلعه الموت: منظومهای تمدنی فراتر از یک بنای تاریخی
داوری با اشاره به اینکه قلعه الموت را نمیتوان صرفاً یک منظومه معماری دانست، توضیح داد: این اثر را میتوان یک منظومه مدیریت و راهبرد در سرزمین تلقی کرد که درسها و آموزههای ارزشمندی برای جهان امروز در خود جای داده است. ثبت جهانی یک اثر تاریخی صرفاً پایان یک فرایند نیست؛ بلکه آغاز مسئولیتی تازه برای همه ما در قبال حفاظت، معرفی، خوانش و بهرهگیری صحیح از ظرفیتهای این میراث در زندگی امروز است.
پنج سال تلاش برای ثبت پرونده الموت
علی دارابی، قائممقام وزیر میراث فرهنگی، با اشاره به فرایند بررسی پروندههای ایران در یونسکو اعلام کرد: پرونده قلعه الموت حاصل تلاش و همکاری جمعی گسترده بود و حدود ۱۱۰ نفر طی پنج سال در تهیه و پیشبرد این پرونده مشارکت داشتند که این موضوع نشاندهنده اهمیت کار علمی و پژوهشی در فرایند ثبت جهانی آثار است.
دارابی با تأکید بر اینکه ثبت جهانی آثار فرهنگی یکی از افتخارات و موفقیتهای بزرگ کشور محسوب میشود، افزود: پروندههایی که برای ثبت جهانی تهیه میشوند، حاصل سالها مطالعه، تحقیق و تلاش علمی هستند و ثبت یک اثر در فهرست میراث جهانی، پایان این مسیر نیست؛ بلکه از این مرحله، مسئولیت حفاظت، نگهداری، معرفی و انتقال آن به نسلهای آینده آغاز میشود.
زبان فارسی و تمدن ایران در کانون توجه جهانی
قائممقام وزیر میراث فرهنگی همچنین بر اهمیت زبان فارسی به عنوان یکی از مؤلفههای هویت ایرانی تأکید کرد و گفت: باید به نقطهای برسیم که جهان علم و فرهنگ بیش از گذشته با زبان و ادبیات فارسی و دستاوردهای تمدنی ایران آشنا شود. وی با اشاره به نظامهای مهندسی، کشاورزی، اقتصادی و شیوههای مدیریت سرزمین در ایران تاریخی افزود: قلعه الموت نیز تنها یک بنای تاریخی نیست، بلکه بخشی از یک منظومه تمدنی و تاریخی است که مطالعه دقیق آن میتواند ابعاد مختلفی از دانش، مدیریت و شیوه زیست جوامع گذشته را برای نسل امروز آشکار کند.
سرمایه فرهنگی و نمادین ایران در جهان امروز
حجتالله ایوبی، رئیس امور فرهنگ، ورزش و گردشگری سازمان برنامه و بودجه کشور، در ادامه این نشست با اشاره به ظرفیت ایران در حوزه مشاهیر و شخصیتهای برجسته فرهنگی و تاریخی گفت: بسیاری از کشورها برای ثبت جهانی یک اثر با دشواری و تلاش فراوان به دنبال یافتن یک گزینه مناسب هستند، اما در ایران مسئله اصلی این است که از میان دهها اثر ارزشمند و واجد شرایط، کدام اثر را برای ثبت جهانی انتخاب کنیم.
ایوبی مفهوم «سرمایه فرهنگی» و «سرمایه نمادین» را تشریح کرد و افزود: در جهان امروز، علاوه بر سرمایههای اقتصادی و اجتماعی، سرمایه فرهنگی و نمادین نیز اهمیت فراوانی پیدا کرده است. شعر، موسیقی، ادبیات، شخصیتهای تاریخی و آثار فرهنگی هر کشور میتوانند به سرمایهای فرهنگی و نمادین تبدیل شوند. باید داستان تمدن ایران، داستان زندگی بزرگان و سرمایههای فرهنگی این سرزمین را به درستی روایت کنیم.
ثبت هویت ایران در حافظه جهانی بشریت
حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، ثبت جهانی قلعه الموت را نشانهای از درخشش نام ایران در عرصه جهانی و نتیجه تلاش جمعی متخصصان، پژوهشگران و مدیران حوزه میراث فرهنگی دانست و تأکید کرد: ثبت جهانی یک اثر تاریخی تنها به معنای ثبت یک بنا یا محوطه فرهنگی نیست، بلکه ثبت بخشی از هویت، تاریخ و تمدن ایران در حافظه جهانی بشریت است و از این منظر باید آن را یک دستاورد ملی دانست.
این نشست در حالی برگزار شد که ثبت قلعه الموت به عنوان سیاُمین اثر ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو، پرونده ایران را در زمره کشورهای دارای بیشترین تعداد آثار ثبتشده در این فهرست قرار داد و مسئولیت جدیدی را برای حفاظت و معرفی این میراث ارزشمند در سطح بینالمللی ایجاد کرده است.
نظرات (0)