بحث تنگه هرمز و نقش آن در معادلات قدرت منطقهای و بینالمللی بار دیگر به موضوع داغ محافل سیاسی ایران تبدیل شده است. علی نادری، کارشناس و فعال سیاسی، در برنامه اینترنتی «خیابان انقلاب» با اشاره به آنچه «خطای محاسباتی بزرگ» خواند، به نقد برخی دیدگاهها درباره تنگه راهبردی هرمز پرداخت.
اهرمی که نباید از دست داد
نادری با اشاره به اهمیت تنگه هرمز به عنوان یک شاهراه حیاتی انرژی در جهان تأکید کرد: «برخی در دل خود ترسیده بودند و مردم را نمیشناختند. حتی امروز هم میگویند بیایید تنگه را باز کنیم و تنگه هرمز را دردسر میدانند. خب، شما چه اهرمی بهتر از تنگه هرمز میتوانید پیدا کنید که میخواهید این را هم واگذار کنید؟»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که تنگه هرمز به عنوان یکی از مهمترین گذرگاههای آبی جهان، همواره در کانون توجه تحلیلگران نظامی و اقتصادی قرار داشته است. حدود یکپنجم از نفت جهان از این تنگه عبور میکند و هرگونه اختلال در آن میتواند بازارهای جهانی انرژی را با شوک جدی مواجه کند.
اهمیت استراتژیک تنگه هرمز برای ایران
کارشناسان مسائل استراتژیک معتقدند که تنگه هرمز نه تنها یک مسیر آبی برای ایران، بلکه یک اهرم مهم در معادلات دیپلماتیک و قدرت منطقهای محسوب میشود. ایران همواره بر حق خود برای کنترل این آبراه راهبردی مطابق قوانین بینالمللی تأکید داشته است.
از منظر نظامی، تنگه هرمز موقعیتی منحصربهفرد را برای ایران فراهم کرده است. توانایی تأثیرگذاری بر ترانزیت انرژی از این گذرگاه، به ایران اهرم فشاری میدهد که در مذاکرات و بحرانهای منطقهای از آن بهره برده است. به گفته تحلیلگران، هرگونه عقبنشینی از این موضع میتواند قدرت چانهزنی ایران را به شدت کاهش دهد.
روایت دوگانه درباره تنگه هرمز
در سالهای اخیر، دو روایت متفاوت درباره تنگه هرمز شکل گرفته است. گروهی آن را یک برگ برنده و ابزار قدرت برای ایران میدانند و گروهی دیگر معتقدند که تمرکز بر تنگه هرمز به عنوان یک اهرم تهدید، هزینههای سیاسی و اقتصادی برای ایران به همراه داشته است.
نادری در اظهارات خود به صراحت گروه دوم را مورد نقد قرار داد و تأکید کرد که نادیده گرفتن ظرفیتهای راهبردی ایران در منطقه، ناشی از عدم شناخت صحیح از توانمندیهای ملی و مردمی است. او این دیدگاه را که تنگه هرمز یک دردسر محسوب میشود، یک خطای محاسباتی بزرگ خواند.
بایستههای سیاست خارجی و دفاعی
کارشناسان مسائل بینالملل بر این باورند که سیاست خارجی ایران در قبال تنگه هرمز همواره بر اساس یک راهبرد بلندمدت تعریف شده است. این راهبرد شامل استفاده از ظرفیتهای جغرافیایی و نظامی برای حفظ منافع ملی در برابر تهدیدات احتمالی بوده است.
به گفته تحلیلگران، تنگه هرمز در طول تاریخ معاصر ایران، همواره به عنوان یکی از نقاط کلیدی قدرت نرم و سخت این کشور مطرح بوده است و هرگونه تغییر در سیاستهای مرتبط با آن نیازمند بررسی دقیق پیامدهای امنیتی و اقتصادی است.
اظهارات علی نادری در برنامه «خیابان انقلاب» بار دیگر این پرسش را به میان آورده است که آیا تغییر در رویکرد ایران نسبت به تنگه هرمز، میتواند به افزایش امنیت ملی یا بهبود روابط بینالمللی منجر شود یا آنکه تضعیف این اهرم، ایران را در موقعیت ضعیفتری در معادلات منطقهای قرار خواهد داد.
جمعبندی
بحث درباره تنگه هرمز یکی از مهمترین موضوعات راهبردی ایران را تشکیل میدهد. اظهارنظر اخیر علی نادری نشاندهنده وجود طیفهای مختلف فکری در داخل کشور درباره نحوه تعامل با این گذرگاه حیاتی است. آنچه مسلم به نظر میرسد، اهمیت تداوم یک بحث ملی و کارشناسی درباره نقش و جایگاه تنگه هرمز در سیاست خارجی و دفاعی ایران است.
نظرات (0)