حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، در نشستی با نخبگان کردستان به تبیین دیدگاههای خود درباره قدرت ملی، سیاست خارجی و استراتژی ایران در عرصه بینالمللی پرداخت. وی با اشاره به تفاهمنامه اسلامآباد تصریح کرد که توافق کردن لزوماً به معنای اعتماد کردن نیست و کشور برای تصمیمگیری درباره آینده خود بیش از هر چیز به قدرت، عقلانیت و محاسبه نیازمند است.
تعریف قدرت ملی: حق انتخاب در برابر تکگزینهای شدن
افشین با تشریح مفهوم قدرت ملی گفت: قدرت به معنای داشتن حق انتخاب است. کشور قدرتمند کشوری است که هیچ بازیگری نتواند آن را در برابر تنها یک گزینه قرار دهد. به گفته وی، ایران باید بهطور همزمان از توان دفاعی، مذاکره، تجارت و ائتلافسازی برخوردار باشد و بتواند با اقتدار پشت میز مذاکره بنشیند و در صورت تأمین نشدن حقوق ملت، از آن میز خارج شود.
این مقام ارشد دولتی تأکید کرد: دفاع از تصمیم ایران، دفاع از حق کشور برای انتخاب ابزار مناسب در جهت تأمین منافع ملی است، نه لزوماً دفاع از یک توافق خاص. مقاومت نیز برای حفظ همین حق انتخاب شکل گرفته و مذاکره یکی از شیوههای اعمال این حق به شمار میرود.
تفاهمنامه اسلامآباد: انتخابی عقلانی نه مقصد نهایی
افشین با اشاره به تفاهمنامه اسلامآباد اظهار داشت: استفاده از یک ابزار به معنای کنار گذاشتن ابزارهای دیگر نیست. دفاع از امضای تفاهمنامه، الزاماً به معنای تأیید محتوای آن نیست؛ بلکه هنر سیاست، شناخت ابزار مناسب در هر مقطع برای افزایش دستاوردها و کاهش هزینههاست. وی تأکید کرد که این تفاهمنامه مقصد نهایی کشور نیست، بلکه انتخابی عقلانی در میان گزینههای موجود است.
سیاست خارجی مسئلهمحور به جای شعارمحور
معاون علمی رئیسجمهور با بیان اینکه سیاست خارجی باید مسئلهمحور باشد، گفت: پرسش اصلی، مذاکره یا عدم مذاکره نیست؛ بلکه باید دید مسئله اصلی ایران چیست، منافع کشور در کجا تعریف میشود و چگونه میتوان بدون عبور از اصول، با کمترین هزینه گرهی از مسائل کشور باز کرد. به گفته وی، سیاست خارجی در این نگاه، مدیریت منافع و حل مسئله است، نه مدیریت شعارها.
افشین افزود: در شرایط کنونی باید بررسی کنیم کدام تصمیم میتواند دامنه انتخابهای کشور را افزایش دهد و هزینههای تحمیلشده بر مردم را کاهش دهد.
روابط راهبردی با کشورهای منطقه
افشین با اشاره به ضرورت ایجاد منافع مشترک در روابط بینالملل اظهار کرد: سالها ایستادگی نشان داد که دشمنی با ایران برای دیگران هزینهساز است؛ اما مرحله تکمیلی قدرت ملی این است که جهان به این نتیجه برسد همکاری با ایران نیز منفعتی پایدار و قابل توجه دارد.
وی تأکید کرد: روابط راهبردی با کشورهایی مانند چین، روسیه، هند، پاکستان، عراق، کشورهای آسیای مرکزی، قفقاز و حوزه خلیجفارس زمانی پایدار خواهد بود که در محاسبه منافع ملی این کشورها ارزش و منفعت مشترک ایجاد کند. صرفاً نامیدن کشوری به عنوان دوست یا شریک، برای دوام یک رابطه کافی نیست.
نقش علم و فناوری در قدرت ملی
افشین با اشاره به ظرفیتهای کشور در حوزههای جغرافیا، انرژی، بازار، نیروی انسانی، علم و فناوری گفت: داشتن ظرفیت بهتنهایی به معنای برخورداری از قدرت نیست؛ بلکه باید این ظرفیتها را به شبکهای از منافع مشترک تبدیل کنیم. در این نقطه، علم، فناوری و دانشگاهها بهطور مستقیم با سیاست خارجی پیوند میخورند.
معاون علمی رئیسجمهور افزود: ایران باید در حوزههایی مانند آب، انرژی، سلامت، امنیت غذایی، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال، محصول و فناوری مورد نیاز منطقه و جهان را عرضه کند. کشوری که توان حل مسائل دیگران را داشته باشد، بهآسانی از معادلات منطقهای و جهانی کنار گذاشته نمیشود.
لایه جدید امنیت ملی: تبدیل قدرت به منفعت مشترک
افشین با تبیین لایه جدید امنیت ملی تصریح کرد: باید به نقطهای برسیم که هر تصمیمی درباره ایران در پایتختهای مختلف، محاسبه همراه باشد که آسیب به رابطه با تهران چه هزینهای ایجاد میکند و چه منافعی را از بین میبرد. وی تأکید کرد: ایجاد منفعت در همکاری با ایران، وابستگی یا عدول از استقلال نیست، بلکه شکل پختهتر و مدرنتری از قدرت ملی است.
افشین در پایان گفت: نباید قدرت و دیپلماسی را در مقابل یکدیگر قرار داد؛ مذاکره بدون پشتوانه قدرت آسیبپذیر است و قدرتی که نتواند به دستاورد سیاسی، اقتصادی و رفاهی برای مردم تبدیل شود، از همه ظرفیتهای خود بهرهمند نیست. هنر سیاست، تبدیل قدرت به نتیجه است و تفاهمنامه اسلامآباد نیز باید در همین چارچوب و با هدف تأمین منافع ملی ارزیابی شود.
نظرات (0)