سید علی سیدان، سردبیر مجله «سوره»، در گفت‌وگویی که در برنامه اینترنتی «خیابان انقلاب» منتشر شد، به نقد واکنش‌های نخبگان پس از حوادث ۹ اسفند پرداخت و گفت که بسیاری از تحلیل‌های ارائه‌شده در آن مقطع، ناشی از عدم شناخت صحیح جامعه ایران بوده است.

واکنش نخبگان پس از ۹ اسفند

سیدان با اشاره به اظهارنظرهای افراد به‌ظاهر آگاه و تحصیل‌کرده پس از حملات ۹ اسفند، گفت: «این سخنان را افراد باسوادِ جامعه، پس از حملۀ ۹ اسفند بیان کردند و همۀ این‌ها نتیجۀ نشناختن مردم است.»

به گفته وی، برخی از این افراد خواهان اعمال حکومت نظامی توسط سپاه و ارتش شده بودند و برخی دیگر هشدار می‌دادند که کشور به سمت خون‌ریزی داخلی پیش می‌رود. همچنین گروهی دیگر معتقد بودند که خشم مردم فوران خواهد کرد و اوضاع از کنترل خارج می‌شود.

پیش‌بینی‌هایی که اشتباه از آب درآمد

سردبیر مجله سوره با اشاره به این‌که این پیش‌بینی‌ها محقق نشد، دلیل اصلی را ناآگاهی از وضعیت واقعی جامعه و مردم دانست. وی تأکید کرد که این تحلیل‌ها نشان‌دهنده شکاف عمیق میان نخبگان و بدنه اجتماعی کشور است.

به اعتقاد سیدان، آنچه که منتقدان و تحلیل‌گران از آن غافل بودند، «بعثت مردم» یا همان بیداری و آگاهی اجتماعی بود. او این مفهوم را به معنای درک عمیق مردم از شرایط و پختگی سیاسی-اجتماعی جامعه ایرانی تفسیر کرد که موجب شد تا جامعه در برابر بحران‌ها واکنشی سنجیده و هوشمندانه نشان دهد.

نقد رویکرد نخبگانی

سیدان با انتقاد از رویکرد نخبگانی که جامعه را از دریچه ذهنی خود تحلیل می‌کنند بدون آن‌که شناخت واقعی از بدنه اجتماعی داشته باشند، گفت: «متأسفانه بسیاری از تحلیل‌هایی که در فضای مجازی و رسانه‌ای مطرح می‌شود، مبتنی بر تصورات ذهنی است تا واقعیت‌های میدانی.»

وی افزود: «بخشی از نخبگان ما جامعه را در حد یک فراخوان و واکنش‌های هیجانی می‌شناسند و از عمق بصیرت و آگاهی مردم غافل هستند.»

ابعاد اجتماعی و سیاسی

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که حوادث ۹ اسفند و پیامدهای آن همچنان یکی از موضوعات مهم در محافل سیاسی و اجتماعی ایران به شمار می‌رود. تحلیل‌های متفاوتی درباره واکنش مردم و نحوه مدیریت بحران در آن مقطع ارائه شده است.

به باور برخی کارشناسان، آنچه در ۹ اسفند و پس از آن رخ داد، نشان‌دهنده بلوغ سیاسی جامعه ایرانی بود که توانست بدون فروپاشی یا تنش‌های گسترده از یک بحران مهم عبور کند. سیدان نیز با اشاره به همین موضوع، تأکید کرد که مردم ایران در طول دهه‌های گذشته بارها نشان داده‌اند که در برابر مشکلات و بحران‌ها، واکنش‌هایی هوشمندانه و مبتنی بر منافع ملی دارند.

نگاه به آینده

سردبیر مجله سوره در پایان این گفت‌وگو بر ضرورت بازنگری نخبگان در روش تحلیل خود از جامعه تأکید کرد و گفت: «اگر نخبگان ما به جای تحلیل‌های کتابی و ذهنی، به میدان و میان مردم بروند، متوجه خواهند شد که جامعه ایرانی از سطح بالایی از آگاهی و بصیرت برخوردار است.»

وی خاطرنشان کرد که نادیده گرفتن این ظرفیت‌ها و توانمندی‌های اجتماعی، می‌تواند به تحلیل‌های اشتباه و در نتیجه تصمیم‌گیری‌های نادرست منجر شود.