شبکه‌ای گسترده و ساختاریافته از کانال‌های تلگرامی در حال فعالیت برای فروش و انتشار تصاویر خصوصی زنان و دختران نوجوان بدون رضایت آنهاست. این پدیده که همچنان ادامه دارد، به گفته گزارش‌های تازه، شامل شبکه‌ای از کانال‌های تو در تو و ربات‌های تلگرامی است که از محتوای غیراخلاقی برای جذب کاربران و کسب درآمد استفاده می‌کنند.

سازوکار فعالیت شبکه کانال‌ها

این شبکه با نامی مشخص فعالیت می‌کند و کانال‌های اصلی آن از تصاویر خصوصی دختران جوان و نوجوان به عنوان «قلاب» برای جذب کاربران استفاده می‌کنند. طبق اطلاعات به دست آمده، افراد عادی می‌توانند تصاویر را بدون دریافت یا پرداخت پول برای ادمین کانال ارسال کنند تا در نهایت این تصاویر در حداقل شش کانال دیگر با هدف جذب کاربران منتشر شود.

هر پستی که در کانال‌های اصلی منتشر می‌شود، کانال‌های اصلی دیگر را نیز «منشن» می‌کند و هرکدام روزانه تعداد زیادی کاربر جذب می‌کنند. این شیوه باعث می‌شود محتوایی بدون رضایت زنان برای جذب کاربران در کانال‌های دیگر ساخته شود و آنها را در معرض خطر جدی قرار دهد.

درآمدزایی از مسیر تخلف

بیشتر تصاویر خصوصی مربوط به دختران نوجوان و جوانی است که برای شریک عاطفی خود تصاویری خصوصی ارسال کرده‌اند و در مقابل، این مردان تصاویر را در اختیار گردانندگان کانال قرار داده‌اند. یکی از کانال‌های اصلی برای معرفی دخترانی که حاضرند ویدئوهای درخواستی را با چهره خود ثبت کنند، مبلغی به نام «حق معرفی» پرداخت می‌کند.

کانال‌های فرعی این شبکه علاوه بر تصاویر خصوصی زنان، از محتوای پورنوگرافی هم برای جذب کاربران استفاده می‌کنند. این محتوا توسط ربات‌های فروش فیلم به کاربران فروخته می‌شود و تراکنش‌ها از طریق بانک‌های داخلی انجام می‌شود. هر کانال ربات مخصوص به خود را دارد و بعضی از ربات‌ها به کاربران حق دعوت با لینک اختصاصی می‌دهند و حتی پشتیبانی دارند.

فرار از بن شدن و ریپورت

کانال‌های اقماری و زیرمجموعه راه‌های زیادی برای جلوگیری از ریپورت و بن شدن دارند. برای مثال در بیوی خود خطاب به پاول دوروف – مالک تلگرام – به زبان روسی می‌نویسند که «این گروه قانون را نقض نمی‌کند و هیچ پست پورنوگرافی یا محتوای زننده‌ای در آن وجود ندارد. لطفا به این موضوع توجه کنید.» کانال فعلی از دو ماه پیش فعال شده است، چون گردانندگان آن با هر بار ریپورت و بن شدن، دوباره کانال تازه‌ای می‌سازند و لینک آن را در کانال قبلی برای کاربران منتشر می‌کنند.

لینک دعوت کانال‌ها خصوصی است و باید برای عضویت درخواست داد. بعضی از آنها کانال زاپاس دارند و در زمان ریپورت و بن شدن به کاربران اطلاع‌رسانی می‌کنند. سابقه تشکیل کانال‌های متعدد در این شبکه نشان می‌دهد ریپورت شدن این کانال‌های هزارتو تا امروز مانع فعالیت آنها نشده است.

اتصال به ربات تلگرامی مرکزی

پیگیری این کانال‌های تو در تو و شبکه‌ای به یک ربات تلگرامی می‌رسد که نشان می‌دهد یک مجموعه با نامی مشخص پشت این کانال‌ها قرار دارد و با این شیوه کسب درآمد می‌کند. این مجموعه از ربات‌های محافظ برای تبلیغ کانال‌ها، ربات‌های آپلودر، ذخیره محتوا و ربات‌های فروش فیلم استفاده می‌کند و ادمین‌های مشترکی دارد.

این بات فهرستی از فیلم‌های خصوصی و در دسته‌بندی‌های مختلف دارد و امکان خرید از طریق کارت به کارت وجود دارد و نام فروشنده نیز مشخص است. روش خرید هم با خرید سکه و از طریق کارت، کریپتو یا اشتراک کانال با «استارز» امکان‌پذیر است.

اتصال به سایر فعالیت‌های غیرقانونی

کانال‌های فرعی این شبکه علاوه بر فروش تصاویر خصوصی، محتوایی جنسی با امکان خرید فیلم از ربات‌های تلگرامی، تبلیغ ترید و سیگنال کریپتو، چت گروهی، محتوای خبری غیررسمی با هدف تبلیغ سایت‌های شرط‌بندی و میم‌کوین و موارد مشابه دیگر دارند. یکی از کانال‌هایی که برای دریافت تصاویر برهنه باید عضو آن شد، موسسه‌ای است که ازدواج موقت و ساعتی را تبلیغ و حق معرفی دریافت می‌کند و مدعی است از سوی پلیس فتا برای ازدواج موقت تایید شده است.

توصیه‌های کارشناسان

سعید سوزنگر، کنشگر و کارشناس حوزه اینترنت، به خانواده‌ها توصیه می‌کند تا جایی که ممکن است از ضبط تصاویر خصوصی و ارسال آن حتی برای افراد مورد اعتماد خودداری کنند یا چهره در تصاویر مشخص نباشد؛ چون علاوه بر امکان ارسال این تصاویر به افرادی دیگر، ممکن است گوشی‌ها هک شود یا فیلم و عکس‌ها به شیوه‌ای دیگر در اختیار دیگران نیز قرار گیرد.

او می‌گوید خانواده قربانیان در برخورد با کانال‌های انتشار تصاویر خصوصی آرامش خودشان را حفظ کنند و آنها را به گروه‌های داوطلب برای ریپورت (گزارش) به تلگرام معرفی کنند. علاوه بر این اگر فرد یا افراد منتشرکننده را می‌شناسند حتما از آنها شکایت کنند.

سوزنگر توضیح می‌دهد به دلیل سیاست‌های ایران و تلگرام هیچ ارتباطی بین حاکمیت و دولت با این شرکت‌ها وجود ندارد: «در حقیقت ما دیپلماسی تکنولوژی نداریم. شرکت تلگرام هم می‌گوید به دلیل امکان استفاده حاکمیت برای ایجاد خفقان و جلوگیری از آزادی بیان، حتی در مواردی که پای مساله‌ای اجتماعی در میان است، با ایران همکاری نمی‌کند. در نهایت در قبال این کانال‌ها، تلگرام می‌گوید اگر سندی در این زمینه وجود دارد، کاربران ریپورت کنند و ما هم رسیدگی می‌کنیم.»

سوزنگر تاکید می‌کند اینترنت لایه‌های تاریک و ناپیدای زیادی دارد و مانند مسائل روزمره زندگی، والدین باید به فرزندان خود آموزش دهند که چطور استفاده امنی از اینترنت داشته باشند تا آسیب کمتری ببینند. به همین دلیل نباید کودکان را با گوشی‌های موبایل تنها گذاشت و حتما روی نحوه استفاده آنها نظارت داشت.

مسئولیت کیفری انتشار بدون رضایت

سارا باقری، وکیل دادگستری، توضیح می‌دهد ماده ۱۷ قانون جرایم رایانه‌ای به صراحت اعلام کرده است هرکسی به وسیله سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی صوت، تصویر یا فیلم خصوصی و خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت شخص و جز در موارد قانونی، منتشر کند یا در دسترس دیگران قرار دهد، به نحوی که منجر به ضرر یا عرفاً هتک حیثیت فرد شود، مرتکب جرم شده است.

باقری در پاسخ به این پرسش که آیا کسانی که تصاویر را دریافت کرده‌اند حق انتشار آن را دارند یا نه، می‌گوید: «صرف دریافت تصویر از خود قربانی یا عکسبرداری از او توسط فرد منتشرکننده تصویر، به معنی اجازه انتشار آن عکس نیست. باید بین رضایت فرد در مورد در اختیار قرار دادن عکس و فیلم، با رضایت انتشار آن تفاوت قائل شویم.»