ویتیلیگو یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به سلولهای ملانوسیت حمله میکند و لکههای سفید رنگ پوست را از بین میبَرد. اگرچه این بیماری مسری نیست، اما آثار روانی و اجتماعی آن بر بیماران بسیار سنگین است: انگ اجتماعی، اضطراب و احساس طرد شدن از جمله پیامدهایی است که بسیاری از مبتلایان با آن دستوپنجه نرم میکنند.
کارآزمایی بالینی ۶۱۴ نفره در ۱۸ کشور
تیم تحقیقاتی بینالمللی در دو کارآزمایی بالینی که در ۱۳۸ مرکز تحقیقاتی واقع در ۱۸ کشور مختلف برگزار شد، داروی آپاداسیتینیب (Apadacitinib) را روی ۶۱۴ بزرگسال و نوجوان ۱۲ سال به بالا آزمایش کردند. همه شرکتکنندگان مبتلا به شایعترین نوع ویتیلیگو بودند که هم صورت و هم بدن را درگیر میکند. شرکتکنندگان به مدت ۴۸ هفته به صورت تصادفی روزانه ۱۵ میلیگرم دارو یا دارونما دریافت کردند و نه بیماران و نه محققان از نوع تجویز اطلاع نداشتند.
نتایج امیدبخش در بازیابی رنگ صورت
در نخستین آزمایش، ۲۵ درصد از بیمارانی که دارو مصرف کردند حداقل ۷۵ درصد از رنگ پوست از دست رفته صورت خود را بازیابی کردند؛ این رقم در گروه دارونما تنها ۶ درصد بود. در آزمایش دوم نیز نتایج مشابهی به دست آمد: ۲۳ درصد در برابر ۷ درصد.
بازگشت رنگدانه به سایر نواحی بدن هم قابل توجه بود. در هر دو آزمایش، حدود ۲۰ درصد از بیماران تحت درمان، نیمی از رنگ از دست رفته بدن خود را بازیابی کردند، در حالی که این نرخ در گروه دارونما ۶ درصد بود. برخی بیماران حتی نتایج چشمگیرتری داشتند: ۱۴ درصد از آنها حداقل ۹۰ درصد از رنگ از دست رفته صورت خود را بازپس گرفتند.
نحوه عملکرد دارو
آپاداسیتینیب متعلق به دسته مهارکنندههای JAK است. این دارو با سرکوب بخشی از پاسخ ایمنی که به ملانوسیتها حمله میکند، عمل میکند و به سلولهای پوست فرصت میدهد تا رنگدانه از دست رفته خود را بازیابند. از آنجا که این قرص به جای هدف قرار دادن لکههای خاص، در سراسر بدن اثر میکند، میتواند بهویژه برای بیمارانی که لکههای وسیع یا در نواحی دور از دسترس دارند، راهحل عملیتری باشد.
اتحادیه اروپا این دارو را برای استفاده بزرگسالان و نوجوانان ۱۲ سال به بالای مبتلا به ویتیلیگو تأیید کرده است، هرچند وضعیت تأیید در سایر مناطق جهان متفاوت است.
محدودیتها و عوارض جانبی
علیرغم نتایج امیدبخش، محققان تأکید کردهاند که حدود ۷۵ درصد از بیماران به هدف اولیه بهبود صورت دست نیافتند و نزدیک به ۸۰ درصد نیمی از رنگدانههای از دست رفته بدن خود را بازیابی نکردند. همچنین مشخص نیست که آیا رنگدانههای ترمیمشده پس از قطع درمان پایدار خواهند ماند یا خیر.
شایعترین عوارض جانبی شامل عفونتهای تنفسی فوقانی، آکنه، سردرد و سوزش بینی و گلو گزارش شد. هفت بیمار دچار زونا شدند و مشکلات جدی سلامتی در ۴ درصد از بیماران آزمایش اول و ۲ درصد در آزمایش دوم به ثبت رسید. این دارو در حال حاضر هشدارهایی درباره خطر عفونتهای جدی، سرطان، مشکلات قلبی و لخته شدن خون دارد.
پژوهشگران همچنین به این نکته اشاره کردهاند که مطالعه حاضر قرص را فقط با دارونما مقایسه کرده و نه با کرمهای موجود یا نوردرمانی. بهعلاوه، اکثر شرکتکنندگان سفیدپوست بودند و نمایندگی کافی از افراد با رنگ پوست تیرهتر در آزمایش حضور نداشتند. پیگیری ۱۱۲ هفتهای ادامهدار شرکتکنندگان ممکن است اطلاعات بیشتری درباره اثربخشی بلندمدت و ایمنی این دارو فراهم کند.
نظرات (0)