اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، روز سه‌شنبه سوم شهریورماه در پیامی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، به مناسبت هشتاد و پنجمین سالروز حمله نیروهای نظامی متفقین به ایران در سال ۱۳۲۰ شمسی پرداخت. این حمله که به مدت شش سال ادامه یافت، خسارات و آسیب‌های گسترده‌ای را به کشور وارد کرد.

بازخوانی وقایع سوم شهریور ۱۳۲۰

بقائی در بخشی از پیام خود با یادآوری جزئیات این رویداد تاریخی نوشت: «در بامداد روز سوم شهریور ۱۳۲۰، یعنی تنها ۸۵ سال پیش، میهن ما برای دومین بار در عرض کمتر از سه دهه، با بی‌رحمی تمام از سوی قوای نظامی کشورهای درگیر در جنگ جهانی اشغال شد.»

به گفته سخنگوی وزارت خارجه، علیرغم اعلام رسمی بی‌طرفی از سوی حکومت شاهنشاهی، شوروی از شمال و شرق و بریتانیا از جنوب و غرب، همزمان از زمین و هوا به ایران حمله کردند. ارتش ایران در مدت چند روز متلاشی شد، شهرهای مهم یکی پس از دیگری به تصرف نیروهای بیگانه درآمد و تمام سرزمین ایران تحت اشغال قرار گرفت.

بقائی با اشاره به سرنوشت محمدرضا پهلوی نیز یادآور شد که شاه مملکت تنها ۲۲ روز پس از آغاز تهاجم، بدون هیچ‌گونه مقاومتی از سلطنت کناره‌گیری کرد و به شیوه‌ای تحقیرآمیز به یکی از مستعمرات دورافتاده بریتانیا در اقیانوس هند تبعید شد. پهلوی بعدها خود این دوران را با عبارت «توهم قفس طلایی بی‌طرفی در جهانی با منطق زور» توصیف کرد.

اهانت به حیثیت ملت بی‌گناه

سخنگوی وزارت خارجه با تأکید بر اینکه آن تجربه تلخ و جانکاه هرگز از ذهن ایرانیان فراموش نمی‌شود، بخش مهمی از پیام خود را به ابعاد انسانی و حیثیتی این اشغال اختصاص داد. به گفته بقائی، در هر دو جنگ جهانی که اروپا بر دنیا تحمیل کرد، سخت‌تر از ویرانی کشور و از دست‌رفتن جان‌های بی‌شمار و غارت دارایی‌های ایرانیان، اهانتی بود که به حیثیت ملتی شریف و نجیب وارد آمد؛ ملتی که در آن آتش‌افروزی‌ها هیچ نقشی نداشتند.

پیام به شرایط کنونی

بقائی در ادامه با انتقال پیام خود به شرایط امروز ایران، خاطرنشان کرد: «ایران مقتدر که با سربلندی بر بحران‌های سهمگین فائق آمده است، امروز در برابر آزمون سرنوشت‌ساز دیگری قرار گرفته است.»

سخنگوی وزارت خارجه با تأکید بر اینکه تجربه تاریخی درس‌های ارزشمندی برای ایرانیان به همراه داشته، نوشت: «ما به تجربه آموخته‌ایم که صیانت از عزت ملی و استقلال ایران، مستلزم خودباوری و اراده‌ای مستحکم برای مقاومت است و اقتدار ملی با همه مولفه‌هایش تنها عامل بازدارنده و مؤثر در برابر زیاده‌خواهی و تجاوزگری بیگانه است.»

این پیام در حالی منتشر می‌شود که روابط ایران با قدرت‌های غربی همچنان تحت تأثیر تنش‌های سیاسی و تحریم‌های اقتصادی قرار دارد و مقامات ایرانی به‌طور مرتب بر اهمیت استقلال و خودکفایی ملی تأکید می‌کنند.