بیماری پیشرفته لثه که با نام علمی «پریودنتیت» شناخته می‌شود، یکی از شایع‌ترین مشکلات دهان و دندان است که در صورت عدم درمان می‌تواند به از دست رفتن دندان‌ها منجر شود. این بیماری زمانی رخ می‌دهد که باکتری‌ها در فضای زیر لثه‌ها تجمع کرده و به بافت‌های نگه‌دارنده دندان آسیب می‌زنند. اکنون پژوهشگران برزیلی موفق شده‌اند راهکاری جایگزین و کم‌عارضه‌تر برای مقابله با این بیماری پیشنهاد کنند.

نتایج شگفت‌انگیز مطالعه بالینی

دکتر «نیدیا کاسترو دوس سانتوس»، محقق اصلی این پژوهش و استاد دانشگاه آلبرت انیشتین در سائوپائولوی برزیل، اعلام کرد که ترکیب آسپرین با دوز پایین و مکمل اسید چرب امگا ۳، در درمان بیماری لثه عملکردی کاملاً مشابه با آنتی‌بیوتیک‌ها داشته است. به گفته وی، این نتیجه برای تیم تحقیقاتی بسیار غیرمنتظره بود، زیرا پیش‌بینی می‌شد که اثربخشی این ترکیب کمی پایین‌تر از آنتی‌بیوتیک‌ها باشد.

در این مطالعه که بیش از ۱۰۰ بیمار مبتلا به پریودنتیت پیشرفته را شامل می‌شد، شرکت‌کنندگان به‌طور تصادفی به چهار گروه تقسیم شدند. همه گروه‌ها عمل جرم‌گیری حرفه‌ای دندان را دریافت کردند، اما سه گروه علاوه بر آن، درمان‌های مکمل مختلفی شامل آنتی‌بیوتیک، آسپرین و امگا ۳ یا ترکیبی از آن‌ها دریافت نمودند.

آمار و ارقام قابل توجه

بر اساس یافته‌های این پژوهش، حدود ۵۸ درصد از بیمارانی که همزمان آنتی‌بیوتیک و ترکیب آسپرین/امگا ۳ مصرف کردند، بهبود قابل ملاحظه‌ای در وضعیت بیماری لثه خود تجربه کردند. این در حالی است که تنها ۲۳ درصد از بیمارانی که صرفاً جرم‌گیری انجام داده بودند (بدون هیچ داروی مکملی) بهبود یافتند.

نکته مهم دیگر آن است که حتی شش ماه پس از قطع مصرف مکمل‌ها، بیماران همچنان نتایج مثبت درمانی مشابه با پایان دوره درمان را حفظ کرده بودند که نشان‌دهنده پایداری اثرات این روش درمانی است.

چرا درمان ضدالتهابی اهمیت دارد؟

دکتر «مگدا فرس»، نویسنده همکار این مطالعه، توضیح می‌دهد که مکانیسم عمل این ترکیب درمانی بر پایه اثرات ضدالتهابی استوار است. اسیدهای چرب امگا ۳ تولید مواد بیوشیمیایی دخیل در فرآیند رفع طبیعی التهاب و ترمیم بافت را افزایش می‌دهند و آسپرین نیز این اثر را تقویت می‌کند.

فرس در بیانیه‌ای خبری تأکید کرد: «ترکیب امگا ۳ و آسپرین با دوز پایین، مزایای بالینی قابل مقایسه‌ای با پروتکل استاندارد آنتی‌بیوتیکی (مترونیدازول و آموکسی‌سیلین) به دست آورد.» وی افزود این یافته‌ها به‌ویژه برای بیمارانی که به داروهای آنتی‌بیوتیکی آلرژی یا عدم تحمل دارند، اهمیت ویژه‌ای دارد.

گزینه‌ای در برابر مقاومت دارویی

یکی از مهم‌ترین دلایل اهمیت این پژوهش، بحران فزاینده مقاومت دارویی در جهان است. استفاده بی‌رویه از داروهای ضدباکتریایی در طول دهه‌های اخیر باعث شده بسیاری از باکتری‌ها در برابر داروهای رایج مقاوم شوند. از این رو، یافتن جایگزین‌هایی مؤثر برای این داروها یکی از اولویت‌های اصلی تحقیقات پزشکی محسوب می‌شود.

پژوهشگران خاطرنشان کردند که بیماری پریودنتیت پیشرفته درمان بسیار چالش‌برانگیزی است، زیرا حفره‌های عمیق ایجاد شده زیر لثه به‌عنوان مخزنی برای تجمع باکتری‌های مضر عمل می‌کنند. تا پیش از این، ترکیب داروهای ضدباکتریایی با جرم‌گیری حرفه‌ای به‌عنوان مؤثرترین روش درمانی شناخته می‌شد، اما نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که گزینه‌های جایگزین ایمن و مؤثر دیگری نیز در دسترس هستند.

این پژوهش در خبرگزاری مدیسن نت منتشر شده و محققان امیدوارند نتایج آن زمینه‌ساز انجام مطالعات گسترده‌تر و در نهایت تدوین پروتکل‌های درمانی جدید برای بیماران مبتلا به بیماری لثه باشد.