احمدرضا براتی، حقوقدان ورزشی و قاضی دادگاه داوری ورزش (CAS) که عضویت کمیته حقوقی فیفا را نیز در کارنامه خود دارد، در گفت‌وگویی با تابناک به تحلیل مشکلات حقوقی فوتبال ایران پرداخت. براتی که یکی از معدود متخصصان ایرانی حوزه حقوق ورزشی در سطح بین‌المللی به شمار می‌رود، معتقد است ریشه بخش عمده‌ای از بحران‌های حقوقی باشگاه‌ها و فدراسیون فوتبال، در ساختار دولتی مدیریت فوتبال نهفته است.

مشکلات حقوقی فوتبال ایران از کجا آب می‌خورد؟

براتی در این گفت‌وگو تأکید کرد که فوتبال ایران سال‌هاست در مباحث حقوقی با اشکالات فراوانی دست و پنجه نرم می‌کند. به گفته او، از فدراسیون فوتبال گرفته تا باشگاه‌های بزرگ و کوچک، گاهی در منجلابی گرفتار می‌شوند که تاوان‌های سنگینی به دنبال دارد. براتی این مشکلات را ناشی از چند عامل اصلی می‌داند: ناآگاهی حقوقی مدیران، نداشتن سواد مدیریتی کافی و ضعف در زبان انگلیسی که ارتباط مستقیمی با مکاتبات بین‌المللی و درک دقیق قراردادها دارد.

فوتبال دولتی و تصمیمات بی‌محابا

یکی از نکات کلیدی مطرح‌شده توسط براتی، تأثیر مدیریت دولتی بر تصمیم‌گیری‌های مالی و حقوقی باشگاه‌هاست. او گفت: «وقتی پول از جیب مدیر یا مالک خصوصی هزینه نمی‌شود، تصمیمات بی‌محابا گرفته می‌شود.» این فرض به این معناست که مدیران دولتی در قبال تصمیمات مالی خود پاسخگویی مستقیمی ندارند و این امر زمینه‌ساز بسیاری از بحران‌های حقوقی و مالی شده است.

پرونده یاسر آسانی و استقلال

یکی از موضوعاتی که براتی در این گفت‌وگو به آن اشاره کرد، ماجرای یاسر آسانی و حضور احتمالی‌اش در باشگاه استقلال بود. براتی در این خصوص تصریح کرد که از نظر حقوقی، حضور آسانی در استقلال هیچ مشکلی ندارد. این در حالی است که پیش‌تر ابهاماتی درباره وضعیت قراردادی این بازیکن مطرح شده بود و برخی نگرانی‌هایی درباره احتمال تحریم باشگاه استقلال از سوی فیفا ابراز کرده بودند.

پاداش سرمربی تیم ملی و صرفه و صلاح سازمان

براتی همچنین به موضوع پرداخت پاداش به سرمربی تیم ملی فوتبال ایران اشاره کرد و گفت در این پرونده، اصل «صرفه و صلاح سازمان» که یکی از اصول بنیادین حقوقی در مدیریت نهادهای ورزشی است، رعایت نشده است. این انتقاد به معنای آن است که تصمیم مربوط به پرداخت پاداش، بدون در نظر گرفتن منافع بلندمدت فدراسیون فوتبال و با نادیده گرفتن اصول حسابداری و مدیریتی صحیح اتخاذ شده است.

پرونده ویلموتس و بسته شدن پنجره نقل و انتقالاتی

از دیگر موضوعات مورد بحث در این گفت‌وگو، پرونده پرحاشیه مارک ویلموتس بود. مربی بلژیکی سابق تیم ملی فوتبال ایران پس از فسخ یک‌جانبه قرارداد خود توانست از فیفا حکم به دریافت غرامتی سنگین بگیرد. براتی تأکید کرد که نحوه عقد قرارداد با ویلموتس و عدم پیش‌بینی بندهای حفاظتی کافی، نمونه‌ای بارز از ضعف مدیریتی و حقوقی فدراسیون فوتبال ایران است. نتیجه این پرونده، بسته شدن پنجره‌های نقل و انتقالاتی برای باشگاه‌های ایرانی و فدراسیون فوتبال بود که خسارات مالی و ورزشی قابل توجهی به فوتبال ایران وارد کرد.

انتقال پل بازیکنان و پنجره نقل و انتقالاتی

براتی همچنین به مسئله انتقال پل بازیکنان (Player Loan) پرداخت و از مشکلاتی سخن گفت که برخی باشگاه‌های ایرانی در همین پنجره نقل و انتقالاتی اخیر با آن‌ها دست و پنجه نرم کردند. این مشکلات عمدتاً ناشی از عدم درک صحیح مقررات فیفا در زمینه انتقال قرضی بازیکنان و همچنین ضعف در تنظیم دقیق قراردادهای مربوطه بوده است.

راه‌حل چیست؟

براتی در پایان این گفت‌وگو با اشاره به اینکه بخش عمده‌ای از مشکلات قابل پیشگیری هستند، بر لزوم مشورت تخصصی حقوقی در تمامی تصمیمات مهم فدراسیون و باشگاه‌ها تأکید کرد. او همچنین خواستار حرفه‌ای‌تر شدن مدیریت فوتبال ایران و ارتقای سطح دانش مدیران در حوزه‌های حقوقی و قراردادی شد تا از تکرار بحران‌هایی مانند پرونده ویلموتس جلوگیری شود.