بیستمین دوره بازی‌های آسیایی طی روزهای ۲۸ شهریور تا ۱۲ مهر به میزبانی ژاپن و در شهر ناگویا برگزار می‌شود. کاروان ورزش ایران در حالی راهی این دوره از مسابقات می‌شود که ورزشکاران کشورمان به‌خاطر دو جنگ تحمیلی سال گذشته و به‌ویژه جنگ رمضان، از نظر زمانی، تجهیزاتی و روانی با آسیب‌های جدی مواجه بوده‌اند.

یادداشت حسین چراغی: از هاگاکوره تا سحرخیزی کوبی برایانت

حسین چراغی، مدیرکل دفتر حوزه وزارتی وزارت ورزش، در یادداشتی که در اختیار رسانه‌ها قرار گرفته، به چگونگی پرکردن این خلأ پرداخته است. او در ابتدای یادداشت خود به کتاب «هاگاکوره» اثر یاماموتو چونه‌تومو، راهب و نویسنده ژاپنی قرن هفدهم اشاره می‌کند. این کتاب سرشار از حکمت و آئین سامورایی‌هاست که بخش‌هایی از آن مورد توجه کوبی برایانت، اسطوره بسکتبال جهان، قرار گرفت و به الگویی برای زندگی و تمرینات او تبدیل شد.

طبق آموزه‌های این کتاب، یک سامورایی باید ساعت چهار صبح از خواب بیدار شود، استحمام کند، موهایش را مرتب کند، صبحانه را با طلوع خورشید بخورد و با تاریکی هوا به استراحت بپردازد. این نگاه به زندگی سه قرن بعد به شکلی متفاوت در زندگی کوبی برایانت نهادینه شد.

روایت تیم گروور از تمرینات خیره‌کننده کوبی

تیم گروور، مربی کوبی برایانت، در کتاب «ریلنتلس» (RELENTLESS) که سال ۲۰۱۳ منتrient شد، ماجرایی خاطره‌انگیز از تابستان ۲۰۰۴ روایت می‌کند. در آن زمان، سالن تمرین تیم لس‌آنجلس لیکرز هنوز در سکوت صبحگاهی بود که نگهبان مجموعه حوالی ساعت ۴:۱۵ صبح وارد سالن شد. تنها یک خودرو در پارکینگ بود و صدای برخورد توپ با حلقه از داخل سالن به گوش می‌رسید.

آن خودرو متعلق به کوبی برایانت بود؛ کوبی تنها، بدون مربی و تماشاگر، مشغول تمرین. او از هر نقطه زمین ۲۰۰ پرتاب انجام می‌داد و سپس به نقطه بعدی می‌رفت. دلیل این تمرین فشرده هم روشن بود: قرار بود شکیل اونیل از تیم جدا شود و برایانت نمی‌خواست تعداد قهرمانی‌هایش روی عدد سه متوقف شود. او می‌خواست خلأ ناشی از جدایی اونیل را با الهام از آموزه‌های چونه‌تومو در کتاب هاگاکوره، با سحرخیزی و انضباط بیشتر و تلاش مضاعف جبران کند و در نهایت نیز این مسیر به قهرمانی‌های متوالی منتهی شد.

تأیید علمی نقش نظم در عملکرد ورزشی

پژوهشگران تأکید می‌کنند که مفهوم تمرین هدفمند و نقش نظم و تداوم در عملکرد ورزشی صرفاً یک تجربه قدیمی نیست. از دهه ۱۹۹۰، پژوهش‌های علمی مؤسسه ملی بهداشت آمریکا (NIH) ابعاد مختلف این موضوع را مورد بررسی قرار داده‌اند، از جمله سازوکارهای فیزیولوژیک مرتبط با بیداری و ریتم شبانه‌روزی مانند پاسخ بیداری کورتیزول. بنابراین پیوند میان نظم، خواب، بیداری، تمرین و عملکرد ورزشی از منظر علمی نیز اثبات شده است.

ورزشکاران ایرانی و غلبه بر محدودیت‌ها

چراغی در ادامه یادداشت خود با اشاره به ریشه‌های عمیق این الگو در فرهنگ ایرانی، از حافظ نیز نقل‌قول می‌آورد: «وقت را غنیمت دان آن‌قدر که بتوانی، حاصل از حیات ای جان این دم است تا دانی.» او تأکید می‌کند که ورزشکاران دختر و پسر ایرانی که راهی ناگویا می‌شوند، می‌توانند با الهام از آموزه‌های ایرانی-اسلامی و الگوهای رفتاری اساطیر ملی و جهانی، بخشی از خلأهایی را که جنگ بر جامعه و ورزش کشور تحمیل کرده، با تمرین، پشتکار، انضباط و اراده جبران کنند.

به گفته او، اگر ورزشکاران ایرانی در ناگویا عزم خود را برای غلبه بر رقبای نام‌آور جزم کنند، خستگی‌ناپذیر خواهند شد؛ زیرا قدرت قلب و اراده، شجاعت را آشکار می‌کند و ورزش از صرفاً رقابت فیزیکی فراتر رفته و به میدان اراده، هویت و فرهنگ تبدیل می‌شود.

فصل دیگری از تاریخ ورزش ایران

تاریخ ورزش ایران مملو از داستان‌هایی است که با تکیه بر غیرت، هویت ایرانی، اراده و باور به توانایی‌های فردی و جمعی رقم خورده است. بازی‌های آسیایی آیچی-ناگویا می‌تواند فرصت تازه‌ای باشد تا دختران و پسران ورزشکار ایران فصل دیگری از این تاریخ را بنویسند؛ فصلی که شاید سال‌ها بعد از آن به‌عنوان روزهایی یاد شود که نسلی از ورزشکاران ایرانی در شرایطی دشوار، به جای تسلیم شدن، تصمیم گرفتند با تمرین بیشتر و اراده‌ای محکم‌تر بر محدودیت‌ها غلبه کنند.

قهرمانی گاهی از سکوی مدال آغاز نمی‌شود؛ گاهی از ساعت چهار صبح شروع می‌شود، زمانی که شهر هنوز خواب است و تنها صدای برخورد توپ با حلقه از اراده ورزشکارانی خبر می‌دهد که تصمیم گرفته‌اند یک بار دیگر تلاش کنند تا پرچم کشورشان را در ناگویا به اهتزاز درآورند.