کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در مسکو، روز چهارشنبه در جمع خبرنگاران از دیدار قریبالوقوع رؤسای جمهور ایران و روسیه خبر داد. به گفته جلالی، مسعود پزشکیان و ولادیمیر پوتین هفته آینده در حاشیه اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در بیشکک پایتخت قرقیزستان با یکدیگر دیدار خواهند کرد که این ششمین ملاقات حضوری رهبران دو کشور در دو سال اخیر محسوب میشود.
پنج محور اصلی روابط تهران و مسکو
جلالی که سخنانش همزمان با هفته دولت در مسکو بیان شد، تصریح کرد که در دو سال گذشته پنج پایه بنیادین برای گسترش مناسبات دوجانبه دنبال شده است. این پایهها شامل امضای معاهده جامع راهبردی، اجرایی شدن تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، فعالسازی کریدور شمال-جنوب، ایجاد سازوکارهای مالی و بانکی مستقل و تقویت همکاریها در حوزه انرژی است.
سفیر ایران در روسیه با اشاره به اینکه رؤسای جمهور دو کشور تاکنون پنج دیدار حضوری و شش گفتوگوی تلفنی داشتهاند، ابراز امیدواری کرد که دیدار بیشکک بتواند زمینهساز تعمیق بیشتر همکاریها باشد. همچنین آباس عراقچی، وزیر امور خارجه، و سرگئی لاوروف، همتای روسی او، در این بازه زمانی ۱۲ ملاقات حضوری و ۱۷ تماس تلفنی برقرار کردهاند.
معاهده جامع راهبردی: سند مادر مناسبات
جلالی معاهده جامع راهبردی ایران و روسیه را «سند مادر» توصیف کرد و گفت این توافقنامه در ۲۸ دیماه ۱۴۰۳ به امضای رؤسای جمهور دو کشور رسید و از ۱۰ مهرماه ۱۴۰۴ لازمالاجرا شد. وی تأکید کرد که این معاهده صرفاً یک سند سیاسی نیست و بخش قابل توجهی از آن به همکاریهای تجاری، اقتصادی، بانکی، سرمایهگذاری، حملونقل و انرژی اختصاص دارد. به گفته جلالی، همه دستگاههای اجرایی کشور باید بر اساس ظرفیتهای این سند، برنامههای مشترک خود را تدوین کنند.
تجارت آزاد با اوراسیا و حذف تعرفه ۸۷ درصدی کالاها
یکی دیگر از دستاوردهای مهمی که جلالی به آن اشاره کرد، اجرایی شدن موافقتنامه تجارت آزاد ایران با پنج کشور عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا از ۲۵ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ بود. بر اساس این موافقتنامه، تعرفه گمرکی ۸۷ درصد از کالاهای مبادلهشده میان ایران و اعضای اوراسیا صفر شده است. جلالی با بیان اینکه روسیه بزرگترین کشور عضو این اتحادیه است، تأکید کرد که تجار ایرانی باید از این فرصت استفاده کنند و سازمانهای هماهنگکننده نیز باید با شناخت بهتر ظرفیتهای اقتصادی کشورهای اوراسیایی، زمینه افزایش صادرات را فراهم کنند.
کریدور شمال-جنوب: ظرفیت جابجایی ۱۵ میلیون تن کالا در سال
جلالی در بخش دیگری از سخنانش به کریدور حملونقلی شمال-جنوب پرداخت و از فعال شدن شاخه شرقی این مسیر خبر داد. وی گفت: «از این مسیر امکان جابجایی سالانه تا ۱۵ میلیون تن کالا وجود دارد، اما برای بهرهبرداری کامل از این ظرفیت راه طولانی در پیش داریم.»
در بخش غربی کریدور نیز، ساخت خط ریلی رشت-آستارا که حلقه مفقوده مسیر ریلی این کریدور محسوب میشود، در دستور کار قرار گرفته است. به گفته جلالی، دولت پزشکیان با محوریت وزارت راه و شهرسازی کل زمین مورد نیاز این پروژه را تملک و در اختیار طرف روسی قرار داده و آنها نیز مطالعات خود را آغاز کردهاند.
همکاریهای انرژی: از میادین نفتی تا نیروگاههای اتمی
در حوزه انرژی نیز جلالی از روسیه به عنوان بزرگترین سرمایهگذار خارجی در میادین نفتی ایران یاد کرد و افزایش تولید نفت کشور را در پی این سرمایهگذاریها مثبت ارزیابی کرد. وی همچنین طرح انتقال گاز روسیه به ایران را یک پروژه بسیار مهم خواند و گفت نباید این طرح را صرفاً انتقال گاز در نظر گرفت، بلکه با احداث خط لوله، ایران میتواند به عنوان کانون سوآپ انرژی و اتصال شرق-غرب و شمال-جنوب عمل کند.
واحدهای دوم و سوم نیروگاه اتمی بوشهر نیز با همکاری روسیه در حال احداث است و تفاهمنامه ۲۵ میلیارد دلاری برای ساخت نیروگاههای اتمی جدید نیز امضا شده است. جلالی گفت بخش خصوصی ایران وارد عمل شده و زمین مورد نیاز برای ساخت نیروگاه جدید در مجاورت خلیج فارس در نظر گرفته شده است. ساخت نیروگاههای اتمی کوچکمقیاس نیز در دستور کار مشترک دو کشور قرار دارد.
سازوکارهای مالی مستقل و استفاده از پولهای ملی
در زمینه مالی و بانکی نیز جلالی تأکید کرد که ایران و روسیه استفاده از پولهای ملی، ارتباط مستقیم شبکههای بانکی و سازوکارهای پرداخت مستقل از زیرساخت کشورهای ثالث را در دستور کار دارند. وی با اشاره به سفر اخیر عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، به روسیه از گفتوگوهای سازنده در این خصوص خبر داد و گفت بخش زیادی از مسائل مالی در تجارت دو کشور در حال حل شدن است.
جلالی همچنین در پاسخ به برخی تصورات درباره چشمانداز روابط تهران و مسکو در دولت چهاردهم، این دیدگاه را نادرست خواند که مناسبات ایران و روسیه صرفاً ناشی از ملاحظات تهران در قبال غرب است. وی تأکید کرد که ایران روابط با روسیه را به عنوان یک کشور بزرگ و همسایه، مستقل از مناسبات خود با غرب میبیند و همواره بر حفظ استقلال و رعایت چارچوب عزت، حکمت و مصلحت تأکید داشته است.
نظرات (0)