طرح «خانهریز» شهرداری تهران که طی هفتههای اخیر مورد توجه رسانهها قرار گرفته، یکی از تازهترین ابتکارات برای ورود سرمایههای خرد مردم به بازار مسکن محسوب میشود. این طرح به گفته مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران، با هدف ایجاد فضای رقابتی میان سازندگان و کاهش دشواریهای مردم در بازار مسکن شکل گرفته است.
سازوکار خانهریز چیست؟
نوید خاصهباف، مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران، توضیح داده است که طرح خانهریز بر مبنای مشارکت بخش خصوصی بهعنوان سرمایهگذار و مردم بهعنوان مالک خرد شکل گرفته و صرفاً به ساخت مجموعههای مسکونی محدود نمیشود.
قیمت هر خانهریز در حال حاضر ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان تعیین شده و روی هر کد ملی حداکثر ۱۰۰ خانهریز قابل خریداری است. نکته مهم اینکه هر ۱۰۰ خانهریز معادل یک متر مربع مسکن است. قیمت خانهریزها نیز هر ماه کارشناسی میشود تا با تغییرات بازار هماهنگ باشد.
به گفته خاصهباف، هدف اصلی این طرح صیانت از سرمایههای خرد مردم در برابر تورم است. سرمایهگذاران میتوانند در هر زمان سرمایه خود را واگذار کنند یا شهرداری متعهد به خرید آن خواهد بود، که این ویژگی درجه نقدشوندگی بالایی به این ابزار مالی میبخشد.
آیا خانهریز واقعاً مردم را خانهدار میکند؟
ایرج رهبر، رئیس کمیسیون عمران و امور زیربنایی اتاق تهران، نگاه متفاوتی به این طرح دارد. وی با تأکید بر اینکه نباید مسکن را به سمت سرمایهای شدن برد و باید آن را مصرفی کرد، گفت: «در حال حاضر کاری که انجام میشود بیشتر به نفع سرمایهای شدن مسکن است.»
رهبر توضیح داد: سازنده واحدهایی را ساخته اما فروش نمیرود و حالا برای جذب سرمایه خرد مردم، طرح فروش متری مسکن مطرح میشود تا سرمایه سازنده بازگردد و بتواند فعالیت ساختوساز جدیدی را آغاز کند. به گفته وی، این شیوه برای سرمایهگذار خوب است اما برای خانهدار شدن مردم نمیتواند راهکار مؤثری باشد.
رهبر با مثالی ساده این نکته را روشن کرد: فرض کنید فردی پنج متر از یک واحد را خریداری کند و بخواهد فردا پنج متر دیگر اضافه کند و سال آینده نیز میزان آن را افزایش دهد؛ این شیوه عملاً برای کسی که قصد سکونت دارد، به خانهدار شدن واقعی منجر نمیشود.
فروش متری مسکن در بورس هم مطرح بود
پیشتر نیز طرح فروش متری مسکن در بورس مورد بحث قرار گرفته بود، اما به دلیل نبود سازوکار حقوقی و نظارتی دقیق و شفاف هیچگاه اجرایی نشد. رهبر درباره سازوکار فروش متری مسکن در بورس گفت: مثلاً عرضه یک مجتمع ۲۰ واحدی در بورس امکانپذیر است و افراد بر اساس متراژ مبلغی پرداخت میکنند. اما ممکن است همان فرد یک ماه بعد با افزایش ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمت، بخش خریداریشده را به دیگری بفروشد و سود کسب کند. این روند در واقع مشابه معامله سهام در بورس است و اگر هدف خانهدار کردن مردم باشد، این اتفاق محقق نمیشود.
نتیجهگیری: حفظ سرمایه، نه خانهدار شدن
در مجموع، طرح خانهریز شهرداری تهران را میتوان در شرایطی که تورم و افزایش مستمر قیمت مسکن، قدرت خرید خانوارها را بهشدت کاهش داده، بهعنوان یکی از راهکارهای حفظ ارزش سرمایههای خرد ارزیابی کرد.
این طرح میتواند به افرادی که امکان خرید یک واحد کامل مسکونی را ندارند، فرصت دهد بخشی از سرمایه خود را به دارایی مرتبط با بازار مسکن تبدیل کنند تا دستکم بخشی از ارزش پول آنها در برابر تورم حفظ شود. اما نباید از این طرح انتظار داشت که بهتنهایی مسیر قطعی خانهدار شدن مستأجران را فراهم کند.
خرید چند متر یا بخشی از یک واحد مسکونی، لزوماً به معنای فراهم شدن امکان سکونت یا مالکیت یک واحد کامل نیست و ممکن است در عمل بیشتر کارکرد سرمایهگذاری و حفظ ارزش پول داشته باشد. بنابراین مزیت اصلی این طرح را باید در «حفظ سرمایه» جستجو کرد، نه وعده قطعی «خانهدار شدن».
نظرات (0)