کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در گفتوگویی تفصیلی به تشریح جزئیات تفاهم تهران و مسقط درباره ایجاد کریدور دریایی موقت مشترک در تنگه هرمز پرداخت و تأکید کرد که این تفاهم به معنای باز شدن فوری تنگه نیست، بلکه چارچوبی را برای مدیریت آینده این آبهای حیاتی ترسیم میکند.
چشمانداز تفاهم ایران و عمان
غریبآبادی با بیان اینکه تقریباً ۲۰ روز رایزنی فشرده با طرف عمانی منجر به این تفاهم شده است، گفت: «تنگه هرمز دو کشور ساحلی بیشتر ندارد؛ جمهوری اسلامی ایران و عمان. تا پیش از جنگهای اخیر هیچ مشکلی در این تنگه وجود نداشت و عبور و مرور کشتیها بهصورت عادی جریان داشت.»
وی توضیح داد که پس از جنگ ۴۰ روزه اخیر، تهران توجه ویژهای به ملاحظات امنیتی و راهبردی تنگه هرمز معطوف کرده است. به گفته معاون وزیر خارجه، ایران همواره بر این نکته تأکید داشته که در شرایط جنگی نمیتوان انتظار داشت اصولی که در وضعیت عادی و برابر حاکم است، به همان شکل اجرا شود، زیرا منافع مالی و امنیت ملی ایران در میان است.
نقض تعهدات آمریکا؛ نقطه آغاز اختلافات
غریبآبادی با اشاره به یادداشت تفاهم اسلامآباد تصریح کرد که بر اساس این سند، در ۳۰ روز نخست پس از امضا، تنگه هرمز باید با ترتیبات ایرانی باز میشد. اما آمریکا با فشار برای بازگشایی مسیر جنوبی در سمت آبهای داخلی عمان، بند ۵ تفاهمنامه را نقض کرد.
او ادامه داد: «حدود ۱۰ تا ۱۵ روز پس از امضای تفاهمنامه اسلامآباد، آمریکاییها مسیر جنوبی را باز کردند و وقتی حاضر نشدند آن مسیر را ببندند و کشتیها را به سمت مسیر شمال هدایت کنند، جمهوری اسلامی ایران تنگه هرمز را مجدداً بست. این یک نقض آشکار تعهد از سوی واشنگتن بود.»
به گفته غریبآبادی، ایران حتی پیشنهاداتی مطرح کرده بود که مسیرهای شمال و جنوب هر دو بسته شوند و مسیرهای موقت دیگری جایگزین شوند، اما فشارهای آمریکا مانع تحقق آن شد و در نهایت به درگیریهای نظامی جدید منجر گردید.
تأثیر سیاست قاطعانه ایران در تغییر معادله
معاون وزیر خارجه تأکید کرد که پس از آغاز درگیریهای نظامی جدید و بسته شدن تنگه هرمز از سوی ایران، طرفهای مقابل متوجه شدند که تهران در اجرای سیاستهای خود قاطع است و اقدامات مقابلهای را پیگیری میکند. وی گفت: «پیامهایی دریافت کردیم مبنی بر اینکه طرفهای مقابل حاضرند هر تفاهمی که ایران و عمان حاصل کنند، به آن احترام بگذارند. این حاکی از اثرگذاری سیاست قاطعانه جمهوری اسلامی ایران است.»
غریبآبادی این تغییر موضع را «عقبنشینی طرف مقابل از مواضع قبلی خود» توصیف کرد و افزود: «پیشنهادی که قبلاً اجابت نمیشد و حاضر نبودند بپذیرند، اکنون در شرایط جدید با آن همراهی کردند.»
جزئیات کریدور دریایی مشترک
غریبآبادی در توضیح ماهیت تفاهم حاصلشده گفت: بر اساس این تفاهم، مسیر ورودی کشتیها به خلیج فارس از سمت دریای عمان کاملاً در آبهای سرزمینی جمهوری اسلامی ایران قرار میگیرد و مسیر خروجی نیز بخشی در آبهای ایران و بخشی در آبهای سرزمینی عمان خواهد بود. این تغییری اساسی نسبت به وضعیت ۵۸ سال گذشته است که عبور کشتیها عمدتاً از مسیر آبهای سرزمینی عمان انجام میشد.
وی تصریح کرد: «برخیها فکر نکنند که بر اساس این تفاهم، تنگه هرمز از همین فردا باز میشود. چنین چیزی صحیح نیست. اما این تفاهم میتواند منجر به بازگشایی شود، به شرط آنکه شروط ایران از جمله پایان جنگ در همه جبههها و اجرای کامل تعهدات نقضشده آمریکا عملی شود.»
تنگه هرمز؛ ابزار دفاعی و ظرفیت تهاجمی ایران
غریبآبادی با اشاره به اینکه تنگه هرمز اکنون به موضوع کاملاً امنیت ملی ایران تبدیل شده، گفت: «این تنگه هم ظرفیت کاملاً دفاعی و هم ظرفیت تهاجمی برای ما دارد. جمهوری اسلامی ایران باید ظرفیتهای دفاعی و تهاجمی خود را ارتقا دهد و با تهدیدها مقابله کند.»
به گفته معاون وزیر خارجه، این تفاهم حاصل رایزنیهای حدود سههفتهای با عمان است و بازتابی از آن پیشنهاداتی است که پیش از آغاز دور جدید درگیریهای نظامی مطرح شده بود، اما شرایط جدید و اتخاذ سیاستهای قاطعانه ایران، معادله را به سود تهران تغییر داد.
نظرات (0)