سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در گفت‌وگویی با خبرگزاری ایسنا به تشریح اقدامات دولت در حوزه ارتباط با ایرانیان خارج از کشور پرداخت. او با اشاره به همراهی قابل توجه ایرانیان مقیم خارج در جریان جنگ‌های اخیر، این همراهی را نشان‌دهنده واقعیتی دانست که ایرانیان در شرایط سخت در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.

تهیه فهرست بیش از ۱۰۰ ایرانی شاخص

صالحی توضیح داد که پس از جنگ تحمیلی دوازده‌روزه، رویکرد دولت بر این قرار گرفت که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی توجه مضاعفی به ایرانیان خارج از کشور داشته باشد. این رویکرد در نهایت به قانونی درباره حمایت از ایرانیان خارج از کشور نیز منتهی شد که در آبان‌ماه در مجلس مطرح و ابلاغ شد.

به گفته وزیر ارشاد، در همین چارچوب فهرست‌های متعددی تهیه شده است. وی گفت: «درباره افراد شاخص و نام‌آور در حوزه‌های مختلف نیز بیش از ۱۰۰ اسم را به جلسات و فرآیندهایی که برای این موضوع در نظر گرفته شده بود، منتقل کردیم و مقدمات آن به‌خوبی در حال پیش‌رفتن بود.»

بازگشت به معنای اقامت دائمی نیست

صالحی با تأکید بر اینکه منظور از بازگشت ایرانیان خارج از کشور الزاماً اقامت دائمی در ایران نیست، اظهار کرد: «تلاش ما این بود که شرایط برای انواع حضور و بازگشت فراهم شود. ممکن است کسی بخواهد برای یک سفر چندروزه به ایران بیاید و برگردد، فرد دیگری بخواهد یک برنامه کوتاه‌مدت در ایران داشته باشد یا شخصی تصمیم بگیرد در ایران اقامت کند. برای هر یک از این شکل‌های حضور، تلاش شد مقدمات و شرایط لازم فراهم شود.»

او همچنین اشاره کرد که این روند با وقوع جنگ تحمیلی رمضان در اسفندماه با اختلال مواجه شد، اما با آرام‌تر شدن شرایط، همان مسیر ادامه خواهد یافت.

گسترش ارتباط ایرانیان خارج با داخل

وزیر ارشاد با اشاره به همراهی ایرانیان و هنرمندان خارج از کشور با مردم ایران در روزهای اخیر، اظهار کرد: «تعلق ایرانیان خارج از کشور به وطنشان در این ایام بسیار قابل توجه بوده و آنها در شرایط سخت کنار ملت ایران بودند. مام وطن و خاک وطن برای آنها حتماً همیشه وطن است و ما از حضورشان استقبال می‌کنیم.»

صالحی همچنین درباره تأثیرگذاری ایرانیان خارج از کشور از طریق آثار هنری مختلف گفت: «مسیر ارتباط ایرانیان خارج از کشور با داخل، نسبت به گذشته رو به گسترش است. این مسیر یک مسیر رو به انفتاح و انبساط در ارتباطات آنها با داخل کشور است. شاید پیش از این چنین زمینه‌ای برای برخی از آنها وجود نداشت، اما باب گفت‌وگوها و حضورهایشان بازتر و بازتر شده است.»

عملکرد رایزنان فرهنگی در یک سال گذشته

صالحی درباره عملکرد رایزنان فرهنگی ایران در کشورهای مختلف نیز سخن گفت. او تصریح کرد که از سال گذشته ارتباط با ایرانیان خارج از کشور به عنوان یکی از دستورکارهای اصلی رایزنان فرهنگی قرار گرفته و بخش قابل توجهی از آنها فعالیت‌های قابل اعتنایی انجام داده‌اند.

وی همچنین به نکته مهمی درباره شیوه فعالیت رایزنان اشاره کرد: «هر اندازه فعالیت‌های ما با لوگو و آرم دولتی همراه باشد، ممکن است به جای آنکه در دیپلماسی فرهنگی مؤثر واقع شود، از سوی مخاطبان به عنوان یک اقدام تبلیغاتی تلقی شود. به همین دلیل، بخشی از اقدامات در قالب‌های دیگری از جمله تولید محتوا و انیمیشن‌ها صورت گرفته که انصافاً مؤثر بوده است.»

وزیر ارشاد در مجموع ارزیابی خود از عملکرد رایزنان فرهنگی را مثبت ارزیابی کرد و گفت حجم قابل توجهی از اقدامات به شکل غیرمستقیم و پنهان انجام شده و بخشی از موضع‌گیری‌های شخصیت‌های خارج از ایران در ارتباط با جنگ‌های اخیر نیز با نقش و دخالت رایزنان فرهنگی همراه بوده است.