روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز در گزارشی مفصل به بررسی چشم‌انداز تحریم‌های تجاری واشنگتن علیه ایران پرداخته و نتیجه‌گیری کرده است که اجرای کامل این تحریم‌ها می‌تواند ثبات اقتصاد جهانی را به خطر بیندازد.

هشدار نسبت به تقابل با چین

در این گزارش آمده است که اجرای تحریم‌های گسترده تجاری علیه تهران، واشنگتن را در معرض تقابل با متحدان و رقبای قدرتمندی قرار می‌دهد که قادر به اقدام متقابل هستند. در این میان، چین به عنوان بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران، کانون اصلی این تنش بالقوه محسوب می‌شود.

کارشناسان معتقدند بدون همکاری چین و هند که دو شریک تجاری اصلی ایران به شمار می‌روند، هرگونه سیاست تحریمی علیه تهران بعید است به اهداف خود دست یابد. آلن ایر، دیپلمات و تحلیلگر سابق آمریکایی متخصص در امور ایران، در گفتگو با نیویورک تایمز تردید خود را نسبت به عملیاتی شدن این سناریو اعلام کرده است.

تهدید وزیر خزانه‌داری آمریکا

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، روز ۲۴ آگوست اعلام کرد که واشنگتن در نظر دارد تحریم‌های یکجانبه خود علیه ایران را به شکل چشمگیری تشدید کند. به گفته بسنت، هدف اصلی آمریکا مسدودسازی کامل منابع درآمدی جمهوری اسلامی ایران است.

وزیر خزانه‌داری آمریکا همچنین کشورهایی را که از اجرای تحریم‌های جدید سرپیچی کنند به تحریم ثانویه و قطع دسترسی به دلار آمریکایی تهدید کرد. این تهدید به ویژه متوجه کشورهایی است که تجارت قابل‌توجهی با ایران دارند.

فهرست جدید تحریم‌ها

در تازه‌ترین اقدام عملی دولت آمریکا، ۴۸ شخص حقوقی، ۲۴ فرد و شش نفتکش به فهرست تحریم‌های ایران اضافه شدند. شهروندان و شرکت‌هایی از کشورهای جمهوری آذربایجان، یونان، هند، چین، مالزی، امارات متحده عربی، سنگاپور، ترکیه، اوکراین، فرانسه و سوئیس در این فهرست سیاه قرار گرفتند.

چالش اجرای تحریم‌های کامل

تحلیل‌گران بر این باورند که فشار بیش از حد بر کشورها برای رعایت تحریم‌های ایران می‌تواند به درگیری‌های اقتصادی و حتی بی‌ثباتی مالی در سطح جهانی منجر شود. حتی خود اسکات بسنت نیز تصریح کرده که نمی‌خواهد با اجرای تحریم‌ها، نظام مالی بین‌المللی را در معرض خطر قرار دهد.

نیویورک تایمز تاکید می‌کند که مشکل اصلی واشنگتن کمبود ابزار تحریمی نیست، بلکه محدودیت در توانایی اجرای کامل آن‌هاست بدون آنکه به رویارویی مستقیم با قدرت‌هایی مانند چین و روسیه منجر شود و هزینه‌هایی بر اقتصاد جهانی تحمیل کند.

پیشینه تحریمی آمریکا علیه ایران

بر اساس این گزارش، آمریکا طی نزدیک به پنج دهه گذشته تقریباً تمامی بخش‌های حیاتی اقتصاد ایران از صنعت نفت و نظام بانکداری تا بخش‌های مختلف صنعتی را هدف تحریم قرار داده است. یک دیپلمات سابق آمریکایی در توصیف وضعیت فعلی گفته است عملاً دیگر بخشی از اقتصاد ایران باقی نمانده که تحریم نشده باشد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در سال ۲۰۱۸ به صورت یکجانبه از توافق هسته‌ای برجام خارج شد و تحریم‌های گسترده‌ای را علیه ایران بازگرداند. در واکنش، ایران نیز به مرور زمان روش‌های مختلفی برای دور زدن تحریم‌ها ابداع کرد از جمله استفاده از ناوگان مخفی نفتکش‌ها و تقویت همکاری‌های تجاری با کشورهایی مانند چین و هند.

حالا با گذشت سال‌ها، اکثر تحلیلگران بین‌المللی بر این باورند که تشدید بیشتر تحریم‌ها نه تنها اثرگذاری چندانی بر تغییر رفتار ایران نخواهد داشت، بلکه می‌تواند ریسک‌های قابل‌توجهی برای ثبات اقتصاد جهانی ایجاد کند.