خیابان‌های شهر کوچک بونیول در شرق اسپانیا این روزها بار دیگر به صحنه یکی از عجیب‌ترین و شادترین جشنواره‌های جهان تبدیل شد؛ هزاران نفر با لباس‌های آغشته به رنگ سرخ، گوجه‌فرنگی‌های رسیده را به سوی یکدیگر پرتاب کردند و ساعتی سراسر هیجان، خنده و هرج‌ومرج دوستانه را در جشنواره «لا توماتینا» تجربه کردند.

جشنواره لا توماتینا در بونیول اسپانیا

در این نبرد غذایی بزرگ که هر سال در آخرین چهارشنبه ماه اوت برگزار می‌شود، کامیون‌های پر از گوجه‌فرنگی وارد خیابان‌های مرکزی شهر می‌شوند و شرکت‌کنندگان در میان دریایی از آب گوجه، تفاله و میوه‌های له‌شده، به شادی و پایکوبی می‌پردازند. تصاویر منتشرشده از این دوره نیز چهره‌های خندان، دست‌های سرخ و کوچه‌هایی را نشان می‌دهد که به‌طور کامل زیر لایه‌ای ضخیم از گوجه پوشیده شده‌اند.

از یک دعوای خیابانی تا شهرت جهانی

تاریخچه لا توماتینا به سال ۱۹۴۵ بازمی‌گردد؛ زمانی که به‌صورت خودجوش و در جریان یک جشن محلی، چند جوان در میدان شهر بونیول با یکدیگر درگیر شدند و از غرفه‌های میوه و سبزی اطراف به‌عنوان سلاح استفاده کردند. این شوخی خیابانی به‌قدری مورد استقبال قرار گرفت که سال بعد، همان افراد با گوجه‌فرنگی‌هایی که خود آورده بودند، دوباره به میدان آمدند و سنت جدیدی را پایه گذاشتند.

با وجود آن‌که در سال‌های نخست، مقامات محلی چند بار برگزاری این مراسم را ممنوع کردند، اصرار مردم و جذابیت آن برای گردشگران باعث شد تا لا توماتینا از دهه ۱۹۸۰ میلادی به شهرتی جهانی دست یابد. امروز این جشنواره نه‌تنها نماد شادی و سرزندگی فرهنگ اسپانیایی است، بلکه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رویدادهای گردشگری این کشور شناخته می‌شود.

شرکت‌کنندگان جشنواره لا توماتینا در اسپانیا

تنها قانون نبرد سرخ

با وجود ظاهر بی‌نظم و آشفته جشنواره، لا توماتینا قانونی ساده اما بسیار مهم دارد: پیش از پرتاب، گوجه‌فرنگی باید در دست له شود تا از آسیب‌دیدن شرکت‌کنندگان جلوگیری شود. این قانون تنها قاعده الزامی نبرد است و رعایت آن توسط همه شرکت‌کنندگان و برگزارکنندگان به‌شدت توصیه می‌شود.

علاوه بر این، برگزارکنندگان معمولاً قوانین تکمیلی دیگری را نیز برای حفظ امنیت اجرا می‌کنند؛ از جمله توقف پرتاب پس از شلیک دومین ترقه، لزوم کنار رفتن برای عبور کامیون‌ها، عدم پرتاب اشیاء سخت یا بطری و خودداری از پاره کردن لباس دیگران. با این حال، محور اصلی همان قانون له‌کردن گوجه است که فلسفه جشنواره یعنی «شادی بدون خشونت» را تضمین می‌کند.

پرتاب گوجه فرنگی در جشنواره لا توماتینا

مقصد محبوب گردشگران خارجی

یکی از نکات قابل توجه لا توماتینا، ترکیب بین‌المللی شرکت‌کنندگان آن است. بر اساس آمار اعلام‌شده، حدود ۴۰ درصد از حاضران این جشنواره را گردشگران خارجی تشکیل می‌دهند که از کشورهای مختلف اروپایی، آمریکا، آسیا و حتی اقیانوسیه برای تجربه این نبرد گوجه‌ای به بونیول سفر می‌کنند.

شهرداری بونیول که جمعیتی حدود ۹ هزار نفر دارد، هر ساله در روز برگزاری جشنواره میزبان بیش از ۲۰ هزار نفر می‌شود؛ جمعیتی چند برابر ظرفیت شهر که برای چند ساعت خیابان‌ها را به دریای سرخ تبدیل می‌کند. به همین دلیل، سال‌هاست که برای مدیریت جمعیت، بلیت‌فروشی و محدودیت تعداد شرکت‌کنندگان اعمال شده است.

در طول این جشنواره حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ تن گوجه‌فرنگی رسیده و ارزان‌قیمت که به‌طور ویژه برای همین مراسم کشت می‌شود، مصرف می‌گردد. پس از پایان حدود یک ساعت نبرد بی‌وقفه، ماشین‌های آتش‌نشانی وارد عمل شده و خیابان‌ها و شرکت‌کنندگان را با آب می‌شویند و شهر در مدت کوتاهی به حالت عادی بازمی‌گردد.

خیابان‌های بونیول پس از جشنواره لا توماتینا

جشنی برای شادی و رهایی

لا توماتینا امروز فراتر از یک جشن محلی، به نمادی از شادی جمعی، رهایی از روزمرگی و همبستگی انسانی تبدیل شده است. شرکت‌کنندگان بدون توجه به ملیت، زبان و سن، در کنار هم می‌خندند، گوجه پرتاب می‌کنند و در پایان، سرتاپا سرخ و خیس، یکدیگر را در آغوش می‌گیرند.

این جشنواره همچنین نقش مهمی در اقتصاد محلی بونیول و منطقه والنسیا ایفا می‌کند. هتل‌ها، رستوران‌ها، فروشگاه‌ها و خدمات حمل‌ونقل در روزهای منتهی به لا توماتینا با افزایش چشمگیر تقاضا روبه‌رو می‌شوند و نام این شهر کوچک را در رسانه‌های جهان بر سر زبان‌ها می‌اندازند.

تصاویر امسال نیز بار دیگر نشان داد که لا توماتینا پس از گذشت هشت دهه، همچنان زنده، پرشور و محبوب است؛ جشنی که با ساده‌ترین سلاح ممکن یعنی یک گوجه‌فرنگی له‌شده، لبخند را به هزاران نفر هدیه می‌دهد.