رئیسجمهور در آیین افتتاح چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی که امروز پنجشنبه در سالن اجلاس سران برگزار شد، با گرامیداشت یاد رهبر انقلاب، محور اصلی این دوره از کنفرانس را تبیین اندیشههای ایشان در حوزه همگرایی اسلامی عنوان کرد.
مسعود پزشکیان با اشاره به اینکه امسال این رویداد در شرایطی متفاوت برگزار میشود، گفت موضوع محوری کنفرانس بر میراث فکری حضرت آیتالله سیدعلی حسینی خامنهای استوار است؛ نگاهی که وحدت را نه یک ملاحظه سیاسی گذرا، بلکه بنیانی راهبردی برای سربلندی، استقلال و آینده روشن جهان اسلام میدانست.
وحدت به معنای یکسانسازی نیست
رئیسجمهور با یادآوری جایگاه پیامبر اکرم (ص) بهعنوان محور همبستگی مسلمانان، تأکید کرد که وجود اختلافنظر امری طبیعی است اما تبدیل این اختلاف به دشمنی و نزاع، توان درونی امت را فرسوده و زمینه افول آن را فراهم میکند. به گفته وی، رسالت پیامبر تنها دعوت فردی به ایمان نبود، بلکه ساختن یک امت بود و امروز نیز بزرگداشت حقیقی آن حضرت در فهم تکلیفی است که سخنانش برای زمانه ما ایجاد میکند.
پزشکیان تصریح کرد: وحدت به معنای از میان رفتن تفاوتها نیست. مذاهب فقهی و کلامی، هویتهای ملی و منافع کشورها باقی میماند، اما پرسش اساسی این است که آیا تفاوت فقهی باید به ریختن خون مسلمان بینجامد یا رقابت سیاسی یک کشور اسلامی را به همراهی با حمله به کشور مسلمان دیگر وادار کند؟ آیا تأمین امنیت یک ملت مسلمان باید به قیمت ناامنی ملت دیگر تمام شود؟
وی افزود: مفهوم برادری ایمانی اقتضا میکند اگر برادری مظلوم است یاری شود و اگر به ظلم گرایید، از ادامه آن بازداشته شود. وحدت، تعطیلی حقیقت و عدالت نیست.
ظرفیتهای پراکنده جهان اسلام
رئیسجمهور با اشاره به جمعیت بیش از دو میلیارد نفری مسلمانان جهان و عضویت ۵۷ کشور در سازمان همکاری اسلامی، گستره جغرافیایی جهان اسلام از جنوب شرق آسیا تا آفریقا را یادآور شد و پرسید چرا با وجود این ظرفیت عظیم، دانشگاههای جهان اسلام هنوز شبکه علمی مشترک قدرتمندی ندارند، سرمایههای این کشورها به اندازه کافی در مسیر توسعه درونی به کار گرفته نمیشود و در بیشتر بحرانهای میان کشورهای مسلمان، میانجی بیرون از جهان اسلام وارد عمل میشود.
به گفته پزشکیان، مناطقی چون فلسطین، غزه، سودان، لبنان و یمن سالهاست بهای اشغال، افراطگرایی و رقابت قدرتها را میپردازند. مشکل اصلی، کمبود امکانات نیست، بلکه تبدیل نشدن توانمندیهای پراکنده به اراده و قدرت مشترک است. وی با استناد به آیه «نزاع نکنید که سست میشوید و قدرتتان از میان میرود» تأکید کرد این هشدار قرآنی تنها توصیهای اخلاقی نیست، بلکه قانونی برای حفظ قدرت است؛ ثروت بدون همکاری، قدرت مشترک نمیآفریند و منابع طبیعی بدون علم و فناوری به استقلال نمیانجامد.
روایت رئیسجمهور از جنگ اخیر
رئیسجمهور با اشاره به شرایط کشور در ماههای اخیر گفت: در حالی که مسیر گفتوگو میان ایران و آمریکا برای یافتن راهحل دیپلماتیک در جریان بود، حملات نظامی گسترده آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران آغاز شد. در این حملات، جمعی از فرماندهان، دانشمندان، دانشجویان، دانشآموزان و مردم عادی به شهادت رسیدند و شهرها و زیرساختها هدف قرار گرفت.
پزشکیان تأکید کرد: ایران آغازگر جنگ نبود اما با قدرت در برابر تجاوز ایستاد. دفاع از تمامیت سرزمینی، حق هر ملت است و به معنای دشمنی با ملتهای مسلمان و همسایه نیست. به گفته وی، هیچ سرزمین اسلامی نباید بستری برای تجاوز به کشور اسلامی دیگر شود و هیچ دولتی نباید امنیت خود را در بیثباتی همسایه جستوجو کند.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران دست همکاری به سوی همسایگان دراز میکند نه از موضع ضعف، بلکه برآمده از تجربه جنگ؛ تجربهای که نشان میدهد هنگام فرود موشک، میان آرزوی مادر ایرانی و مادر عرب تفاوتی نیست. پزشکیان با تأکید بر حمایت چهار دههای ایران از فلسطین، آن را ناشی از مظلومیت این ملت و برخاسته از پرچمداری اسلام دانست.
سه پیشنهاد برای همگرایی عملی
رئیسجمهور با بیان اینکه جهان اسلام امروز بیش از قطعنامههای جدید به تعهدات روشن و قابل اجرا نیاز دارد، سه پیشنهاد محوری را مطرح کرد:
- میثاق امنیت متقابل و عدم تعرض: کشورهای اسلامی متعهد شوند به تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند، از خاک، آسمان و امکانات خود برای تجاوز به کشور اسلامی دیگر استفاده نکنند، از تجزیه و بیثباتسازی یکدیگر حمایت نکنند و امنیت منطقه را بهصورت مشترک مدیریت کنند. این پیشنهاد به معنای اتحاد نظامی یا یکسانسازی سیاست خارجی نیست، بلکه ایجاد قواعد حداقلی برای همزیستی امن است.
- سازوکار دائمی میانجیگری و پیشگیری از منازعه: سازمان همکاری اسلامی باید بتواند پیش از تبدیل اختلاف به جنگ، وارد عمل شود نه اینکه پس از کشته شدن هزاران انسان تنها به صدور بیانیه اکتفا کند. تشکیل ظرفیت دائمی متشکل از شخصیتهای مورد اعتماد، علما، دیپلماتها و حقوقدانان برجسته جهان اسلام برای هشدار زودهنگام و حل اختلاف پیشنهاد شد.
- شبکه همکاریهای واقعی به جای بازارهای جدا: وحدت تنها در حوزه امنیت خلاصه نمیشود. تسهیل تحصیل دانشجویان در دانشگاههای کشورهای مسلمان، اجرای پروژههای مشترک در حوزه هوش مصنوعی، پزشکی، آب، انرژی، کشاورزی و فناوریهای نو، هدایت سرمایههای اسلامی به توسعه درون جهان اسلام و افزایش سهم تجارت درونگروهی که اکنون کمتر از یکپنجم صادرات اعضای سازمان همکاری اسلامی است، از محورهای این پیشنهاد عنوان شد. رئیسجمهور بر تشکیل کارگروههای مشترک در زمینه زیرساخت، حملونقل و لجستیک، تجارت و سرمایهگذاری، اقتصاد دیجیتال، توسعه دریامحور، مهارتآموزی و انرژی پاک تأکید کرد.
علم، فناوری و مسئولیت علما
پزشکیان با اشاره به دوگانه فناوری و اطلاعات گفت: دانشی که میتواند انسان را درمان کند، گاه برای کشتار دقیقتر به کار میرود و اطلاعاتی که میتواند ملتها را به هم نزدیک کند، با دروغ و نفرتپراکنی به ابزار تفرقه تبدیل میشود. وی خطاب به علمای جهان اسلام تأکید کرد دانشگاهها مأموریتی تازه دارند؛ باید تکفیر را از دایره اختلاف مذهبی خارج کرد و اهانت به مقدسات مذاهب را بهعنوان خط قرمزی مشترک به رسمیت شناخت.
وحدت ملی؛ سرمایه ایران
رئیسجمهور وحدت ملی در ماههای سخت جنگ را سرمایهای بزرگ برای ایران توصیف کرد و گفت با وجود تفاوتهای سیاسی، قومی، مذهبی و اجتماعی، ایرانیان هنگامی که موجودیت و تمامیت سرزمینی کشور در خطر قرار گرفت، یکپارچه از ایران دفاع کردند. حفظ این سرمایه تنها وظیفه مردم نیست، بلکه دولت باید سهم خود را با اجرای عدالت، شنیدن صدای مردم، مبارزه با فساد و تبعیض و پاسداشت کرامت همه ایرانیان ادا کند.
وی افزود: شیعه و سنی، فارس و کرد و عرب و بلوچ، زن و مرد، همه باید احساس کنند ایران خانه آنان است و قانون به یک اندازه از کرامت آنان حمایت میکند. اگر از وحدت جهان اسلام سخن میگوییم، باید وحدت را هر روز در خانه خود بازآفرینی کنیم.
پزشکیان در پایان خاطرنشان کرد پرسش امروز جهان اسلام نه کمبود قدرت، بلکه توان مدیریت اختلافها، حفاظت از خون مسلمانان، پیوند دادن سرمایه، دانش و بازارها و اقدام پیشگیرانه پیش از مداخله دیگران است. به گفته وی، پاسخ به این پرسشها میتواند مسیر گذار از جمعیت پراکنده به امت منسجم و قدرتی در خدمت عدالت را که پیامبر اکرم (ص) آغاز کرد، بار دیگر احیا کند.
نظرات (0)