وزیر امور خارجه ایران با ارسال نامهای رسمی به دبیرکل سازمان ملل متحد، رئیس شورای امنیت و تمامی اعضای این سازمان، به کارزار تازه فشار اقتصادی آمریکا علیه تهران واکنش نشان داد و آن را اقدامی غیرقانونی، نظاممند و ناقض حقوق بینالملل خواند که بهصورت عامدانه زندگی غیرنظامیان را هدف گرفته است.
این نامه روز چهارشنبه چهارم شهریور و در پی اعلام طرح جدید وزارت خزانهداری آمریکا برای تشدید تحریمها علیه ایران نگاشته شده است؛ طرحی که مقامهای آمریکایی از آن با عنوان «بزرگترین حمله مالی» علیه تهران یاد کردهاند و بر اساس ادعای واشنگتن، قرار است تمامی شریانهای حیاتی اقتصادی ایران را قطع کند.
نامه عراقچی به سازمان ملل چه میگوید؟
سیدعباس عراقچی در این نامه با اشاره به آنچه «عملیات تروریسم اقتصادی» آمریکا علیه ایران نامیده، تأکید کرده است که این کارزار به گونهای طراحی شده که حمایتهای پیشبینیشده برای غیرنظامیان در حقوق بینالملل را دور میزند و بهصورت بدون تبعیض، جمعیت عادی را تحت فشار قرار میدهد.
به گفته رئیس دستگاه دیپلماسی، محرومسازی عامدانه مردم از دسترسی به غذا، دارو، تجهیزات پزشکی، انرژی و سایر نیازهای اساسی، مصداق مجازات جمعی است و پیامدهای مستقیم و وخیمی بر حق حیات، حق سلامت، حق غذا و حق برخورداری از سطح مناسب زندگی دارد. عراقچی با توجه به ماهیت گسترده و نظاممند این تحریمها، خواستار رسیدگی به ابعاد کیفری این اقدامات و مسئولیت افرادی شده که چنین سیاستهایی را دستور داده، هدایت کرده، تسهیل نموده یا آگاهانه اجرا میکنند.
طرح «روز حساب» آمریکا؛ از ادعای بزرگترین حمله مالی تا فشار بر بانکها
کارزار جدید آمریکا هفته گذشته از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور این کشور، اعلام و سپس جزییات آن توسط اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، تشریح شد. بسنت در گفتوگو با فایننشالتایمز از فرارسیدن «روز حساب اقتصادی ایران» با عنوان D-DAY سخن گفت و اعلام کرد که واشنگتن از بامداد دوشنبه دوم شهریور، آنچه «بزرگترین حمله مالی» علیه تهران میخواند را آغاز خواهد کرد.
وزیر خزانهداری آمریکا در نشست خبری روز دوشنبه نیز هدف اصلی این طرح را قطع همه «شریانهای حیاتی اقتصادی» ایران عنوان کرد و گفت وزارتخانه متبوعش به کشورهایی که به گفته او «قاچاق نفت از ایران» را تسهیل میکنند یا اجازه استفاده ایران از شبکه بانکی خود را میدهند، هشدار داده است. تعیین مهلت برای بستن شعب بانکهای ایرانی در خارج از کشور و تهدید به کنار گذاشتن نهادهای ناهمسو با تحریمها از نظام مالی مبتنی بر دلار، از محورهای اعلامشده این طرح بود.
درخواستهای تهران از شورای امنیت و اعضای سازمان ملل
در نامه وزیر خارجه ایران، سه درخواست مشخص از شورای امنیت و مجموعه اعضای سازمان ملل مطرح شده است:
- محکومیت و رد اقدامات قهرآمیز یکجانبه و تحریمهای ثانویه آمریکا بهعنوان ابزاری برای وادار کردن دولتهای مستقل به تغییر منافع اقتصادی و روابط تجاری مشروع خود؛
- خودداری از بهرسمیت شناختن، تأیید یا اجرای هرگونه اقدامی که حقوق حاکمیتی کشورها را به سیاستهای یکجانبه واشنگتن گره میزند؛
- درخواست صریح از آمریکا برای توقف فوری تهدیدها و اقدامات قهرآمیزی که با هدف وادار کردن کشورهای ثالث و اتباع آنها به تغییر روابط و منافع اقتصادی قانونیشان طراحی شدهاند.
عراقچی همچنین از آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، خواسته است پیامدهای بشردوستانه و حقوق بشری این تحریمها ــ از جمله تأثیر آن بر دسترسی غیرنظامیان به غذا، دارو، خدمات بهداشتی و درمانی، انرژی، حملونقل و کمکهای انساندوستانه ــ را ارزیابی و گزارش کند و اطمینان دهد که شواهد مرتبط بهصورت مستقل، مستند و محفوظ باقی میماند تا در فرآیندهای آتی پاسخگویی و مسئولیتپذیری قابل استناد باشد.
حق پیگیری و هشدار درباره پیامدهای فراسرزمینی تحریمها
در بخش پایانی نامه تصریح شده است که جمهوری اسلامی ایران حق خود را برای پیگیری همه مسیرهای موجود بهمنظور تحقق پاسخگویی، جبران خسارت و احقاق حق محفوظ میداند و میتواند عاملان این اقدامات غیرانسانی و غیرقانونی را در برابر پیامدهای آن پاسخگو کند.
این موضعگیری در ادامه اظهارات روزهای اخیر مقامهای ایرانی بیان میشود. عراقچی روز یکشنبه اول شهریور نیز عملیات اقتصادی آمریکا علیه ایران را «همان قلدری همیشگی» توصیف کرده و گفته بود: «اینکه از عملیات نظامی به طرحهای قبلی رسیدهاند نشان میدهد مستأصل هستند و باز هم شکست میخورند و باید بدانند هیچ راهی جز صحبت با احترام با مردم ایران وجود ندارد.»
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز سوم شهریور در پیامی در شبکه ایکس، با اشاره به ادعای واشنگتن مبنی بر اینکه «روز سرنوشت اقتصادی ایران فرا رسیده»، نوشت کسانی که این اقدام غیرقانونی را بیاهمیت جلوه میدهند، به عمق ماجرا توجه ندارند. به گفته او، وقتی یک قدرت قلدر اعلام میکند همه بانکها، بنگاههای اقتصادی، بندرها، فرودگاهها و دولتها باید میان اطاعت از خواستههای واشنگتن یا مواجهه با انتقام آن یکی را انتخاب کنند، موضوع دیگر صرفاً به ایران محدود نیست؛ بلکه تهدیدی علیه بنیادیترین قواعد حقوق بینالملل و منشور ملل متحد، از جمله احترام به برابری حاکمیتی دولتها و حق تعیین سرنوشت ملتها به شمار میرود.
پیام تهران به جامعه جهانی
مجموعه مواضع اخیر تهران نشان میدهد که ایران تلاش دارد کارزار تحریمی جدید آمریکا را نه یک اختلاف دوجانبه، بلکه مسئلهای مرتبط با نظم حقوقی بینالمللی و مسئولیت جمعی دولتها معرفی کند. از نگاه وزارت خارجه، تحریمهای فراسرزمینی و ثانویه نهتنها اقتصاد ایران، بلکه اصل تجارت آزاد، امنیت زنجیره تأمین دارو و غذا و استقلال تصمیمگیری سایر کشورها را نیز هدف گرفته است و به همین دلیل، واکنش سازمان ملل و اعضای آن فراتر از حمایت از یک کشور، دفاع از قواعد مشترک بینالمللی تلقی میشود.
نظرات (0)