اجلاسیه علمی ـ فرهنگی «تبیین شخصیت پیامبر اعظم (ص) از دیدگاه صحیفه سجادیه» ظهر پنجشنبه با حضور جمعی از مسئولان فرهنگی، پژوهشگران و علاقه‌مندان به معارف اهل‌بیت (ع) در یزد آغاز به کار کرد. این رویداد با محوریت بازخوانی سیره و شخصیت پیامبر گرامی اسلام از منظر ادعیه و آموزه‌های امام سجاد (ع) برگزار می‌شود و تلاش دارد پیوند میان قرآن، سیره نبوی و فرهنگ دعا را در قالب‌های نوین فرهنگی برجسته کند.

یزد؛ پایتخت صحیفه سجادیه

حجت‌الاسلام عباس دانشی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد، در آیین افتتاح این اجلاسیه با اشاره به انتخاب مجدد یزد به‌عنوان پایتخت صحیفه سجادیه گفت این عنوان، تنها یک نام افتخاری نیست بلکه مسئولیتی فرهنگی و معرفتی برای استان ایجاد می‌کند. به گفته او، یزد پیش‌تر در سال ۱۴۰۰ نیز این عنوان را در اختیار داشت و تجربه آن دوره نشان داد که برای ماندگاری این جریان، باید از برنامه‌های مقطعی و تشریفاتی فاصله گرفت و به سمت اقدامات پایدار و جریان‌ساز حرکت کرد.

وی افزود: انتخاب دوباره یزد فرصتی است تا با آسیب‌شناسی تجربه گذشته و رفع چالش‌های پیشین، گامی جدی‌تر برای نهادینه‌کردن فرهنگ صحیفه‌خوانی و پژوهش پیرامون آن برداشته شود. پایتختی صحیفه سجادیه به معنای تبدیل یزد به کانون تولید محتوا، پژوهش، آموزش و ترویج معارف این کتاب ارزشمند در سطح ملی است.

ضرورت عبور از رویکردهای سنتی

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی یزد با تأکید بر لزوم تحول در شیوه‌های ترویج معارف دینی تصریح کرد: دیگر نمی‌توان تنها با رویکردهای سنتی و تکرار قالب‌های گذشته، نسل جدید را با عمق صحیفه سجادیه آشنا کرد. باید به فضاهای نوین فرهنگی، رسانه‌ای و هنری وارد شویم و زبان امروز را برای انتقال پیام‌های جاودانه امام سجاد (ع) به کار گیریم.

دانشی خاطرنشان کرد: برای اینکه معارف صحیفه از حالت نظری و کتابخانه‌ای خارج شود و در رفتار و سبک زندگی مردم نمود یابد، باید از ظرفیت هنر بهره برد. تولید آثار هنری، ادبی، نمایشی، تجسمی و رسانه‌ای مبتنی بر مضامین صحیفه می‌تواند این گنجینه معرفتی را به زبان قابل فهم و اثرگذار برای عموم به‌ویژه جوانان تبدیل کند.

رونق محافل دعا در مساجد و مراکز فرهنگی

وی یکی از برنامه‌های محوری سال جاری را رونق‌بخشی به محافل قرائت و شرح ادعیه صحیفه سجادیه در مساجد، حسینیه‌ها، مدارس و مراکز فرهنگی عنوان کرد و گفت: امسال تلاش داریم با تمرکز بر خواندن جمعی ادعیه در محافل و مساجد، توجه عمومی را بیش از پیش به ابعاد علمی، معرفتی، تربیتی و اجتماعی این کتاب جلب کنیم. وقتی دعا در متن زندگی جمعی جاری شود، کارکرد تربیتی و اجتماعی آن نیز آشکار خواهد شد.

به گفته دانشی، صحیفه سجادیه صرفاً مجموعه‌ای از نیایش‌ها نیست بلکه دانشگاهی جامع از توحید، اخلاق، سیاست، تربیت نفس و حقوق انسانی است و تبیین شخصیت پیامبر اکرم (ص) از دریچه این کتاب می‌تواند زوایای کمتر دیده‌شده‌ای از سیره نبوی را پیش روی پژوهشگران و عموم مردم قرار دهد.

صحیفه سجادیه؛ آیینه تمام‌نمای سیره نبوی

صحیفه سجادیه که به «اخت القرآن» و «انجیل اهل‌بیت» شهرت دارد، شامل ۵۴ دعا و نیایش از امام زین‌العابدین (ع) است و در لابه‌لای فرازهای نورانی آن، جلوه‌های متعددی از سیره، اخلاق و رسالت پیامبر اعظم (ص) موج می‌زند. در دعاهایی همچون دعای دوم که به صلوات بر محمد و آل محمد اختصاص دارد، و نیز در ادعیه مرتبط با اخلاق، جهاد، تربیت و حقوق، تصویری جامع از مکتب نبوی ارائه شده که می‌تواند مبنای الگوسازی برای جامعه امروز قرار گیرد.

برگزاری اجلاسیه تبیین شخصیت پیامبر اعظم (ص) از منظر این کتاب، تلاشی است برای بازخوانی این پیوند عمیق و نشان‌دادن اینکه چگونه آموزه‌های سجادی، امتداد رسالت نبوی در تربیت انسان و اصلاح جامعه است. کارشناسان حاضر در این اجلاسیه قرار است در قالب سخنرانی‌ها و نشست‌های تخصصی، ابعاد عرفانی، اخلاقی، اجتماعی و حکومتی سیره پیامبر را با استناد به فرازهای صحیفه واکاوی کنند.

گامی برای جریان‌سازی فرهنگی

برگزارکنندگان اعلام کرده‌اند که این اجلاسیه تنها یک همایش مقطعی نخواهد بود و ذیل عنوان پایتختی صحیفه سجادیه، برنامه‌های تکمیلی از جمله کارگاه‌های شرح صحیفه، تولید محتوای هنری و رسانه‌ای، حمایت از پژوهش‌های دانشگاهی و برگزاری محافل مستمر دعاخوانی در طول سال در دستور کار قرار دارد. هدف نهایی، تبدیل معارف بلند صحیفه به فرهنگ عمومی و جاری ساختن آن در زندگی روزمره مردم است؛ رویکردی که به گفته مدیرکل ارشاد یزد، تنها با مشارکت نهادهای فرهنگی، حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها، هنرمندان و فعالان رسانه محقق خواهد شد.