عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی سفر امروز نخستوزیر و وزیر خارجه قطر به تهران را فراتر از یک دیدار دوجانبه دانست و تأکید کرد که این سفر حامل پیامها و پیشنهادهایی از سوی آمریکا درباره مذاکرات، تنگه هرمز و جلوگیری از تشدید تنش در منطقه است و پاسخ تهران به آن صریح و مبتنی بر تجربه گذشته خواهد بود.
فداحسین مالکی در گفتوگو با خبرنگار پارلمانی تابناک با اشاره به تحرکات دیپلماتیک روزهای اخیر اظهار کرد در چند روز گذشته شاهد رفتوآمد مقامات ارشد برخی کشورها از جمله پاکستان و قطر به جمهوری اسلامی ایران بودهایم و این ترددها صرفاً در چارچوب مسائل دوجانبه قابل تحلیل نیست.
میانجیگری در دستور کار اسلامآباد و دوحه
به گفته مالکی، موضوع مذاکرات ایران و آمریکا و همچنین تحولات مرتبط با تنگه هرمز از جمله محورهای اصلی گفتوگوهای این هیأتهاست. وی افزود پاکستان به عنوان یکی از بازیگرانی که تلاش میکند نقش میانجی را ایفا کند وارد این عرصه شده و قطر نیز میکوشد همین نقش را دنبال کند.
این نماینده مجلس یادآور شد که قطر به دلیل روابط همزمان با تهران، واشنگتن و دیگر بازیگران منطقهای، کشوری تأثیرگذار به شمار میرود و مناسبات تهران و دوحه در سالهای گذشته روابطی خوب و رو به جلو بوده است، هرچند برخی رویدادهای دوره اخیر جنگ، این روابط را تا حدی تحت تأثیر قرار داده و نیازمند مدیریت دقیق است.
سایه پایگاه آمریکا و پرونده خلبانان ایرانی
مالکی با این حال تصریح کرد جمهوری اسلامی ایران نسبت به قطر ملاحظاتی جدی دارد. به گفته وی، وجود پایگاههای نظامی آمریکا در خاک قطر از یک سو و ابهام درباره سرنوشت سه تن از خلبانان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران از سوی دیگر، از جمله نگرانیهای تهران است.
وی گفت: «اگر آنچه درباره برخورد نامناسب با خلبانان ایرانی مطرح شده صحت داشته باشد، قطعاً در روابط دو کشور تأثیر خواهد گذاشت. جمهوری اسلامی ایران در سختترین شرایط در کنار قطر ایستاده و انتظار میرود دوحه محبتهای گذشته تهران را فراموش نکند و در خصوص سرنوشت این خلبانان پاسخگو باشد.»
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس همچنین به موضوع هدف قرار گرفتن جنگندههای ایرانی اشاره کرد و آن را مسئلهای سنگین برای ایران توصیف کرد. وی تأکید کرد هدف عملیات ایران، پایگاههای آمریکایی بوده و تهران هیچ اقدامی علیه قطر نداشته است. از نظر او، اگر جنگندههای ایرانی توسط سامانههای پدافندی مستقر در قطر هدف قرار گرفته باشند، این موضوع برای ایران قابل پذیرش نیست.
مالکی با اشاره به آنچه جنگ ۴۰ روزه خواند، گفت حوادث آن دوره موجب شد برخی سوءتفاهمها و اصطکاکها میان تهران و دوحه ایجاد شود که در صورت عدم مدیریت میتواند به تضعیف روابط منجر شود، در حالی که هر دو کشور از حفظ سطح مناسبات سود میبرند.
پاسخی مشابه آنچه به پاکستان داده شد
این نماینده مجلس موضع جمهوری اسلامی ایران در قبال ایالات متحده را روشن و بدون ابهام توصیف کرد و گفت: «پاسخی که به مارشال عاصم منیر داده شد، همان پاسخی است که به نخستوزیر و وزیر خارجه قطر نیز داده خواهد شد. ما به هیچ عنوان به ترامپ و آمریکا اعتماد نداریم.»
به گفته وی، تجربه توافق پیشین نشان داده است که واشنگتن به تعهدات خود پایبند نمانده و با وجود امضای توافق، آن را کنار گذاشته است. مالکی افزود رفتار متناقض آمریکا، از امضای تفاهمنامه و همزمان اعمال تحریم گرفته تا راه انداختن جنگ، موضعگیری درباره تنگه هرمز و ارسال پیامهای متناقض، نشان میدهد کاخ سفید فاقد یک استراتژی منسجم در قبال ایران است.
وی تأکید کرد: «هیچ عقل سلیمی نمیپذیرد طرفی که خواهان مذاکره است، همزمان تحریم کند، تهدید نظامی داشته باشد و درباره آبراه حیاتی مانند تنگه هرمز فشار وارد آورد. این رفتارها با یکدیگر همخوانی ندارد.»
توافق اسلامآباد؛ محور اصلی هر گفتوگو
مالکی استراتژی تهران را شفاف دانست و تصریح کرد در صورتی که آمریکا به تعهدات خود در توافقنامه بازگردد، فشار و محاصره پیرامون تنگه هرمز را کنار بگذارد و چارچوب توافق مطرحشده در برنامه اسلامآباد و همچنین تفاهمات به دست آمده با میانجیگری عمان را به عنوان مبنا بپذیرد، آنگاه میتوان درباره گامهای بعدی گفتوگو کرد.
وی خاطرنشان کرد: «محور اصلی باید همان توافق اسلامآباد باشد. آمریکا باید به تعهدات خودش عمل کند و این مبنا برای هر مسیر مذاکراتی ضروری است. بدون بازگشت واشنگتن به تعهدات و بدون رفع فشارها، صحبت از مذاکره معنایی ندارد.»
به گفته این عضو کمیسیون امنیت ملی، تهران بارها اعلام کرده که توافق اسلامآباد و روند عمان میتواند چارچوبی قابل اتکا برای کاهش تنش و بازسازی اعتماد باشد، اما تحقق آن منوط به اراده عملی طرف آمریکایی است، نه صرف ارسال پیام از طریق واسطهها.
نگرانی منطقه از بازگشت جنگ
مالکی در بخش دیگری از اظهارات خود به دغدغه مشترک کشورهای منطقه درباره احتمال وقوع دوباره جنگ اشاره کرد و گفت یکی از موضوعاتی که در سفرهای اخیر مقامات منطقهای به تهران مطرح میشود، تلاش برای جلوگیری از تکرار درگیری در منطقه است.
وی افزود طبیعی است که کشورهایی مانند قطر از تداوم درگیریها آسیب ببینند و نسبت به تبعات امنیتی و اقتصادی آن نگران باشند، اما راه حل این نگرانی را باید در واشنگتن جستوجو کنند، نه در تهران. به تعبیر او، «اگر نگران جنگ هستند، باید مشکل را با آمریکا حل کنند.»
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در پایان تأکید کرد جمهوری اسلامی ایران به دنبال جنگ نیست، اما در برابر هرگونه تحرک از سوی آمریکا، صرفنظر از اینکه این اقدام از مبدأ کدام کشور صورت گیرد، پاسخ قاطع خواهد داد؛ همانگونه که تاکنون نیز پاسخ داده است.
وی جمعبندی کرد که سفر نخستوزیر قطر به تهران علاوه بر پیگیری دستور کار دوجانبه، حامل پیشنهادها و پیامهایی درباره مواضع دونالد ترامپ، چشمانداز مذاکرات، وضعیت تنگه هرمز و راههای جلوگیری از تشدید دوباره تنشهاست و جمهوری اسلامی ایران پاسخ روشن و مبتنی بر منافع ملی و تجربه عهدشکنی آمریکا به این پیامها خواهد داد.
نظرات (0)