شهر برزک در ۵۰ کیلومتری کاشان، آیین کهن «آش باران» را که بیش از ۷۰ سال در میان مردم این دیار ریشه دارد، امسال نیز در جوار چشمهها و باغهای سرسبز خود زنده نگه میدارد؛ آیینی که پیوند عمیق مردم با آب، زمین و طبیعت را به نمایش میگذارد.
حمیدرضا دهقانی، شهردار برزک، در گفتوگو با خبرگزاری مهر با اعلام این خبر گفت که این آیین سنتی طلب باران و برکت، پس از پایان فصل برداشت محصولات کشاورزی برگزار میشود و نسل به نسل میان خانوادههای برزکی منتقل شده است.
برزک؛ شهری پیوندخورده با آب و باغ
به گفته شهردار برزک، این شهر از معدود شهرهایی است که با وجود گسترش مدرنیته، بخش قابل توجهی از باغات، فضای سبز و بافت تاریخی خود را حفظ کرده و همچنان رابطهای زنده میان انسان، آب و طبیعت در آن جاری است.
دهقانی تأکید کرد: «در برزک، آب محور آبادانی است.» چشمههای «علیا»، «سفلی» و «احمدآباد» شریان اصلی حیات باغهای شهر هستند و در بسیاری از نقاط، باغها بدون اتکا به چاه و صرفاً با جریان طبیعی این چشمهها سیراب میشوند و سرسبزی خود را حفظ کردهاند. همین وابستگی طبیعی به آب، فرهنگ قدردانی از نعمت باران و پاسداشت چشمهها را در میان مردم تقویت کرده است.
آش باران؛ نذری که با دعای باران گره خورده است
آیین «آش باران» که در میان مردم برزک به همین نام شناخته میشود، در اصل طبخ حلیم نذری برای طلب باران و برکت است. این سنت بیش از هفت دهه است که پس از پایان برداشت محصول، در کنار چشمهها و در دل طبیعت برگزار میشود.
ویژگی شاخص این آیین، مشارکت جمعی و خانوادگی است. حبوبات و گوشت مورد نیاز برای پخت حلیم از محل نذورات مردمی تأمین میشود. زنان برزکی نیز با آوردن مشتی نمک درشت از آران و بیدگل در این آیین سهیم میشوند؛ آنها هنگام پخت، چند دانه از این نمک را به نیت برآورده شدن حاجات خود به دیگهای حلیم میافزایند و برای نزول باران رحمت و افزایش برکت دعا میکنند.
جوانان و نوجوانان برزکی نیز دوشادوش elders، در آمادهسازی مقدمات، برپایی دیگها و همزدن مداوم حلیم مشارکت فعال دارند؛ مشارکتی که موجب انتقال این میراث ناملموس به نسل جدید میشود.
۱۰ دیگ حلیم در مزرعه دم قاشون
شهردار برزک اعلام کرد که آیین امسال روز پنجشنبه، پنجم شهریورماه در مزرعه «دم قاشون» برگزار خواهد شد. در این مراسم ۱۰ دیگ بزرگ حلیم برپا میشود و پس از اقامه نماز صبح و قرائت دعا برای طلب باران، حلیم نذری میان اهالی و شرکتکنندگان توزیع خواهد شد.
برگزاری مراسم در سپیدهدم و در فضای باز مزرعه، جلوهای از پیوند معنویت، طبیعت و زندگی جمعی است؛ جایی که دعای دستهجمعی برای باران، با عطر حلیم تازه و حضور همه اقشار مردم در هم میآمیزد.
سرمایه فرهنگی فراتر از یک سنت
دهقانی با تأکید بر اهمیت حفظ چنین آیینهایی گفت: سنتهایی مانند «آش باران» صرفاً یادگاری از گذشته نیستند، بلکه بخشی از سرمایه فرهنگی و اجتماعی برزک به شمار میروند. پاسداشت این آیینها، در واقع پاسداشت هویت جمعی، احترام به طبیعت و تکریم پیوند دیرینه مردم این شهر با آب و زمین است.
وی ابراز امیدواری کرد به برکت دعای خالص مردم، باران رحمت الهی بار دیگر بر کوهها و دشتهای برزک ببارد، چشمههای علیا، سفلی و احمدآباد همچنان جوشان بمانند، باغها سرسبز بمانند و جریان زندگی در این شهر که در برابر فراموشی سنتها مقاومت کرده، با طراوت تداوم یابد.
برزک امروز نمونهای روشن از شهری است که توسعه را به بهای نابودی باغ و چشمه نخواسته و کوشیده است میان زیست مدرن و میراث طبیعی و فرهنگی خود تعادل برقرار کند؛ تعادلی که آیین «آش باران» نماد زنده آن است.
نظرات (0)