گزارش تازه خبرگزاری آسوشیتدپرس از وضعیت نگرانکننده سامانههای دفاع هوایی آمریکا در اروپا پرده برداشته است. بر اساس این گزارش که به نقل از یک مقام دفاعی ایالات متحده و یک مقام سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) منتشر شده، زرادخانه موشکهای رهگیر پیشرفته آمریکا در قاره اروپا با کمبودی «بیش از حد بحرانی» مواجه شده و این مسئله زنگ خطر را برای امنیت اعضای ناتو به صدا درآورده است.
کمبود بحرانی پاتریوت؛ نگرانکنندهترین نقطه ضعف
به گفته مقام دفاعی آمریکایی که نخواسته نامش فاش شود، نگرانکنندهترین بخش این کمبود مربوط به موشکهای سامانه پاتریوت است. این سامانه تنها گزینه مؤثر برای رهگیری و انهدام موشکهای بالستیک پرسرعت روسیه به شمار میرود و کاهش ذخایر آن، مستقیماً توان بازدارندگی ناتو را تحت تأثیر قرار داده است.
این مقام تأکید کرده است که نیروهای آمریکایی مستقر در اروپا در حال حاضر به هیچ وجه از ذخیره کافی پاتریوت برای مقابله با یک حمله بالستیک گسترده و مستمر برخوردار نیستند و حتی توانایی آنها برای دفع یک حمله منفرد یا رهگیری یک موشک روسی که از مسیر خود منحرف شده باشد نیز «بسیار محدود» ارزیابی میشود.
مقام ناتو نیز این ارزیابی را تأیید کرده و هشدار داده است که ادامه این روند میتواند شکاف دفاعی عمیقی در جبهه شرقی این ائتلاف ایجاد کند، به ویژه در شرایطی که تنشها با مسکو همچنان در سطح بالایی قرار دارد.
ردپای جنگ با ایران و کمک به اوکراین در خالی شدن انبارها
آسوشیتدپرس پیامدهای این کمبود را نتیجه زنجیرهای دو جبهه درگیری همزمان آمریکا میداند. نخست، جنگ آمریکا با ایران که به گفته این رسانه روز جمعه وارد ششمین ماه خود میشود و بخش قابل توجهی از ذخایر موشکی آمریکا در اروپا را به منطقه غرب آسیا کشانده است.
در جریان این درگیری، ایالات متحده و متحدان منطقهای آن برای مقابله با حملات پهپادی و موشکی گسترده ایران، حجم عظیمی از موشکهای رهگیر از جمله پاتریوت را شلیک کردهاند. این مصرف سنگین و غیرمنتظره، در حالی رخ داده که زنجیره تأمین و تولید این موشکهای پیچیده به هیچ وجه قادر به جبران سریع آن نیست.
- بر اساس برآورد مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS) در واشنگتن، جنگ با ایران به تنهایی حدود ۶۵ درصد از کل ذخایر پاتریوت آمریکا را بلعیده است.
- این رقم معادل شلیک حدود ۱۵۰۰ موشک از مجموع ۲۳۳۰ موشک موجود در زرادخانه آمریکا است.
- بخشی از این ذخایر به صورت مستقیم از پایگاههای اروپایی به خاورمیانه منتقل شده است.
عامل دوم، حمایت تسلیحاتی از اوکراین است. اوکراین از زمان آغاز جنگ با روسیه در سال ۲۰۲۲ به طور مستمر موشکهای پاتریوت را از آمریکا و چند کشور اروپایی دریافت کرده است. طبق دادههای رسمی، دولت جو بایدن به تنهایی حدود ۶۰۰ موشک رهگیر پاتریوت در اختیار کییف قرار داده است.
با این حال یک کارشناس نظامی به آسوشیتدپرس گفته است تفاوت مهمی میان این دو عامل وجود دارد؛ ارسال موشک به اوکراین روندی از پیش برنامهریزیشده و تدریجی بوده، اما تخلیه ذخایر ناشی از جنگ با ایران به شکل ناگهانی، سریع و خارج از پیشبینیها اتفاق افتاده و همین مسئله، شکنندگی زنجیره تأمین تسلیحات پیشرفته آمریکا را به وضوح آشکار کرده است.
کمبود ATACMS و آسیبپذیری در برابر تاکتیک ترکیبی روسیه
گزارش آسوشیتدپرس نشان میدهد مشکل ارتش آمریکا در اروپا تنها به پاتریوت محدود نمیشود. این نیروها همزمان با کمبود شدید موشکهای تاکتیکی ATACMS نیز روبهرو هستند؛ موشکهای بالستیک میانبردی که برای ضربه زدن به اهداف در عمق خاک دشمن و پشت خطوط مقدم طراحی شدهاند.
این کمبود دوگانه در شرایطی رخ داده که اروپا گزینههای جایگزین بسیار محدودی برای مقابله با موشکهای بالستیک پیشرفته روسیه در اختیار دارد. به نوشته این رسانه، ارتش روسیه قادر است در یک حمله ترکیبی، موشکهای بالستیک خود را همراه با تعداد انبوهی از پهپادهای ارزانقیمت به کار گیرد و از این طریق سامانههای دفاعی را اشباع و از کار بیندازد.
چرا رهگیری موشکهای روسی دشوار است؟
موشکهای بالستیک به دلیل سرعت سرسامآور خود، چالشی بسیار بزرگ برای هر سامانه دفاعی محسوب میشوند. این موشکها با سرعتی بیش از پنج برابر سرعت صوت به سمت هدف حرکت میکنند و از لحظه شناسایی تا اصابت، تنها چند دقیقه فرصت برای واکنش باقی میماند. سامانه پاتریوت در این مدت کوتاه باید مسیر پروازی موشک مهاجم را با دقت محاسبه کرده و موشک رهگیر خود را شلیک کند.
از سوی دیگر، هر آتشبار پاتریوت پوشش جغرافیایی بسیار محدودی دارد. برخلاف تصور عمومی، یک سامانه پاتریوت نمیتواند از یک شهر بزرگ محافظت کند و حداکثر قادر به پوشش یک پایگاه نظامی کوچک یا یک تأسیسات حیاتی است. بنابراین برای ایجاد یک چتر دفاعی مؤثر در سراسر اروپا، به تعداد بسیار زیادی از این سامانهها و ذخیره عظیمی از موشکهای رهگیر نیاز است؛ ذخیرهای که امروز به گفته مقامهای آمریکایی به شدت کاهش یافته است.
کارشناسان هشدار میدهند ادامه این وضعیت نه تنها بازدارندگی ناتو را تضعیف میکند، بلکه میتواند محاسبات راهبردی مسکو را نیز تغییر دهد. در حالی که اروپا به دنبال تقویت تولیدات دفاعی داخلی است، پر کردن این شکاف به زمان، سرمایهگذاری هنگفت و هماهنگی گسترده میان اعضای ناتو نیاز دارد؛ مسیری که به نظر میرسد در کوتاهمدت نتیجهبخش نخواهد بود.
نظرات (0)