دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در اقدامی جنجالی اعلام کرد که خبرنگاران سه رسانه سیانان، اماسنو (MS NOW) و پولیتیکو دیگر اجازه ورود به کاخ سفید را نخواهند داشت. تصمیمی که به گفته او به دلیل انتشار «مطالب ساختگی و دروغ» درباره دولت و شخص رئیسجمهور اتخاذ شده و قرار است دامنه آن به رسانههای دیگری نیز گسترش یابد.
ممنوعیت ورود سه رسانه منتقد به کاخ سفید
ترامپ روز گذشته با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، این سه رسانه را به طور مستقیم هدف قرار داد و نوشت که نباید به رسانههایی که به زعم او «دائما اخبار جعلی منتشر میکنند» اجازه داده شود رویدادهای مربوط به رئیسجمهور و دولت آمریکا را پوشش دهند.
او تأکید کرد که این رسانهها با انتشار گزارشهای «ساختگی و غیرواقعی» اعتماد عمومی را خدشهدار میکنند و به همین دلیل از حضور در کاخ سفید منع شدهاند. ترامپ همچنین هشدار داد که این تنها آغاز روند است و در ادامه، رسانههای دیگری نیز به فهرست ممنوعه اضافه خواهند شد.
تا این لحظه مشخص نشده که کدام گزارش یا گزارشهای خاص این سه رسانه باعث چنین واکنشی از سوی کاخ سفید شده است. در بیانیه ترامپ اشارهای به مصداق دقیق نشده و تنها اتهام کلی «انتشار اخبار جعلی» مطرح شده است.
اتهام اخبار جعلی و خط و نشان برای رسانههای دیگر
رئیسجمهور آمریکا در پیام خود تصریح کرده است که رسانههایی که هنگام پوشش اخبار کاخ سفید «بهصورت مداوم مطالب دروغ گزارش میکنند» شایستگی حضور در این مجموعه را ندارند. لحن این پیام بهوضوح نشان میدهد که کاخ سفید قصد دارد سیاست سختگیرانهتری در قبال رسانههای منتقد در پیش بگیرد.
نکته قابل توجه، تهدید ترامپ به توسعه این فهرست است. او گفته در آیندهای نزدیک، رسانههای بیشتری که به باور او رویکردی جانبدارانه و غیرواقعی دارند، با محدودیت مشابهی روبهرو خواهند شد. همین هشدار باعث شده بسیاری از ناظران، این اقدام را نه یک تصمیم مقطعی، بلکه بخشی از یک راهبرد گستردهتر برای فشار بر مطبوعات ارزیابی کنند.
سابقه تنش دولت ترامپ با مطبوعات
این نخستین بار نیست که دولت ترامپ با رسانههای آمریکایی وارد تقابل علنی میشود. در ماههای اخیر، گزارشهای متعددی از افزایش فشار بر رسانههای منتقد منتشر شده است؛ از جمله:
- محدود کردن دسترسی خبرنگاران به ساختمان وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) و تشدید نظارت بر رفتوآمد آنها
- احضار برخی خبرنگاران و تحت فشار قرار دادن شبکههای تلویزیونی منتقد
- تهدید به استفاده از ابزارهای نظارتی و قانونی علیه شبکهها و روزنامههای مخالف دولت
منتقدان میگویند این اقدامات، الگویی از تلاش برای کنترل روایت رسانهای و کاهش پوششهای انتقادی از دولت است. در مقابل، ترامپ و نزدیکانش همواره تأکید کردهاند که بسیاری از رسانههای جریان اصلی در آمریکا با سوگیری سیاسی، اخبار را تحریف میکنند و باید پاسخگو باشند.
ماجرای کریستن ولکر و تهدید به شکایت در کمیسیون فدرال ارتباطات
تنها چند روز پیش از اعلام ممنوعیت جدید، تنش دیگری میان ترامپ و رسانهها خبرساز شده بود. کریستن ولکر، مجری برنامه سیاسی «میت د پرس» در شبکه انبیسی، در تحلیلی درباره انتخابات مقدماتی حزب جمهوریخواه گفته بود که ترامپ از چند نامزد در این رقابتها حمایت کرده و نتایج این حمایتها «ترکیبی» بوده است؛ به این معنا که برخی از نامزدهای مورد حمایت او پیروز شدهاند و برخی دیگر شکست خوردهاند.
این اظهارنظر که روایتی متعادل از عملکرد انتخاباتی ترامپ ارائه میداد، با واکنش تند رئیسجمهور آمریکا مواجه شد. ترامپ در پیامی دیگر در تروث سوشال، ولکر را به «ارائه عمدی اطلاعات نادرست» متهم کرد و اعلام کرد که موضوع را به کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) گزارش خواهد داد تا با او «برخورد» صورت گیرد.
تهدید به شکایت در نهاد ناظر بر رسانهها، از نظر بسیاری از کارشناسان حقوقی و روزنامهنگاران، اقدامی کمسابقه و نگرانکننده تلقی میشود؛ چرا که میتواند به عنوان تلاشی برای ارعاب خبرنگاران و مجریان تلویزیونی تعبیر شود.
نگرانی از محدود شدن آزادی مطبوعات در آمریکا
ممنوعیت حضور خبرنگاران سیانان، اماسنو و پولیتیکو در کاخ سفید، در حالی اعلام شده که آزادی مطبوعات یکی از اصول بنیادین قانون اساسی آمریکا محسوب میشود و هرگونه محدودیت دسترسی رسانهها به نهاد ریاستجمهوری به دقت زیر ذرهبین افکار عمومی و محافل حقوقی قرار میگیرد.
انجمنهای صنفی روزنامهنگاران و مدافعان آزادی بیان میگویند محروم کردن رسانهها از پوشش مستقیم اخبار کاخ سفید، نهتنها حق مردم برای دسترسی به اطلاعات را محدود میکند، بلکه میتواند به شکلی غیرمستقیم به خودسانسوری در تحریریهها منجر شود.
هنوز مشخص نیست که این ممنوعیت به شکل رسمی و از طریق دفتر مطبوعاتی کاخ سفید اجرایی خواهد شد یا در حد دستور سیاسی باقی میماند، و همچنین معلوم نیست خبرنگاران این سه رسانه از چه بخشهایی از کاخ سفید منع شدهاند؛ از نشستهای خبری روزانه گرفته تا پوشش سفرها و مراسم رسمی. با این حال، پیام سیاسی آن روشن است: دولت ترامپ قصد دارد خط قرمز سختگیرانهتری برای رسانههایی که روایت رسمی کاخ سفید را به چالش میکشند، ترسیم کند.
با توجه به هشدار ترامپ درباره افزوده شدن نام رسانههای دیگر به این فهرست، انتظار میرود در روزهای آینده تنش میان کاخ سفید و مطبوعات آمریکا وارد مرحله تازهای شود؛ مرحلهای که میتواند پیامدهای حقوقی، سیاسی و رسانهای گستردهای به همراه داشته باشد.
نظرات (0)