رئیسجمهور آمریکا از پیشرفت در برنامه احداث یک پایگاه نظامی جدید این کشور در خاک لهستان خبر داد؛ طرحی که در صورت نهایی شدن میتواند حضور نظامی واشنگتن در جناح شرقی ناتو را به شکل محسوسی تقویت کند.
دونالد ترامپ با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرده است که رایزنیها و برنامهریزیها برای ایجاد این پایگاه «پیشرفت زیادی» داشته و جزئیات مربوط به موقعیت جغرافیایی آن در آینده نزدیک اطلاعرسانی خواهد شد. او به زمان دقیق افتتاح یا آغاز ساخت اشارهای نکرده، اما لحن پیام او نشان میدهد که این پروژه از مرحله ایده اولیه فراتر رفته است.
ترامپ در تروث سوشال چه گفت؟
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان به نقل از پیام منتشر شده ترامپ، رئیسجمهور آمریکا تأکید کرده که طرح پایگاه لهستان به سرعت در حال پیشروی است و در صورت عملیاتی شدن، مکان آن «بهزودی» اعلام خواهد شد. این پیام کوتاه، نخستین اظهارنظر رسمی و علنی ترامپ درباره این پروژه در هفتههای اخیر محسوب میشود و بازتاب گستردهای در رسانههای اروپایی و آمریکایی داشته است.
پیش از این نیز مقامات ورشو بارها خواستار افزایش حضور دائمی نیروهای آمریکایی در خاک این کشور شده بودند؛ درخواستی که در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ حتی با پیشنهاد نامگذاری پایگاه احتمالی به نام «فورت ترامپ» همراه شده بود.
شبکه گسترده پایگاههای آمریکا در اروپا
ایالات متحده در حال حاضر شبکه وسیعی از پایگاهها و تأسیسات نظامی را در سراسر قاره اروپا در اختیار دارد. بر اساس گزارش کنگره آمریکا، این کشور ۳۱ پایگاه دائمی و ۱۹ سایت نظامی دیگر را در اروپا اداره میکند که بخش عمده آنها در سه کشور آلمان، ایتالیا و بریتانیا متمرکز است.
آلمان بهتنهایی میزبان بزرگترین مجموعه از نیروهای آمریکایی در خارج از خاک ایالات متحده است و پایگاههایی مانند رامشتاین و اشتوتگارت نقش فرماندهی و لجستیکی کلیدی برای عملیات آمریکا در اروپا، آفریقا و خاورمیانه ایفا میکنند. ایتالیا و بریتانیا نیز به ترتیب با پایگاههای ناپل، آویانو و پایگاههای هوایی لیکِنهیث و میلدنهال، از نقاط اتکای اصلی حضور آمریکا بهشمار میروند.
بر اساس همین گزارش، تا بهار سال ۲۰۲۴ حدود ۶۷ هزار و ۲۰۰ نیروی نظامی آمریکایی بهصورت دائمی در پایگاههای اروپایی مستقر بودهاند. این رقم شامل نیروهای مستقر در مأموریتهای چرخشی و موقت نمیشود و تنها استقرار دائمی را در بر میگیرد.
کاهش اخیر شمار نیروها به روایت رویترز
با وجود این آمار رسمی، خبرگزاری رویترز در گزارشی تازه اعلام کرده که شمار نیروهای آمریکایی مستقر در اروپا در ماههای اخیر کاهش یافته و اکنون در سطحی پایینتر از رقم ثبتشده در بهار ۲۰۲۴ قرار دارد. رویترز به دلایل این کاهش اشاره دقیقی نکرده، اما برخی تحلیلگران آن را ناشی از چرخش مأموریتها، بازآرایی نیروها و انتقال بخشی از توان لجستیکی به مناطق دیگر میدانند.
این کاهش در حالی رخ داده که تنشهای امنیتی در شرق اروپا پس از جنگ اوکراین همچنان بالا است و کشورهای عضو ناتو در جناح شرقی، از جمله لهستان و کشورهای حوزه بالتیک، خواستار تقویت بازدارندگی و حضور پررنگتر آمریکا هستند.
چرا لهستان برای واشنگتن اهمیت راهبردی دارد؟
لهستان در سالهای اخیر به یکی از مهمترین متحدان اروپایی آمریکا تبدیل شده است. موقعیت جغرافیایی این کشور در مرز شرقی ناتو و همسایگی با اوکراین و بلاروس، آن را به خط مقدم بازدارندگی در برابر تهدیدات احتمالی بدل کرده است.
ورشو نهتنها بودجه دفاعی خود را به شکل چشمگیری افزایش داده و به بالای ۴ درصد تولید ناخالص داخلی رسانده، بلکه به بزرگترین خریدار تسلیحات آمریکایی در اروپا نیز تبدیل شده است؛ از جنگندههای اف-۳۵ و سامانههای پاتریوت گرفته تا تانکهای آبرامز و سامانههای توپخانه هیمارس.
ایجاد یک پایگاه دائمی جدید در لهستان میتواند چند پیام همزمان داشته باشد: اطمینانبخشی به متحدان اروپای شرقی، تقویت توان واکنش سریع ناتو و نمایش تعهد بلندمدت واشنگتن به امنیت اروپا، بهویژه در شرایطی که بحثها درباره سهم هزینههای دفاعی اعضای ناتو دوباره شدت گرفته است.
جزئیات پایگاه جدید هنوز نامشخص است
با وجود اعلام پیشرفت از سوی ترامپ، هنوز هیچ اطلاعاتی درباره ظرفیت، نوع مأموریت، شمار نیروها یا هزینه احداث پایگاه جدید منتشر نشده است. مشخص نیست این تأسیسات یک پایگاه بزرگ چندمنظوره خواهد بود یا یک سایت لجستیکی و آموزشی کوچکتر برای پشتیبانی از نیروهای چرخشی.
همچنین روشن نیست که آیا این پایگاه بهصورت کاملاً آمریکایی اداره خواهد شد یا در قالب یک تأسیسات مشترک با ارتش لهستان فعالیت میکند؛ الگویی که در پایگاههای فعلی آمریکا در لهستان مانند پُوویدز و ژاگانی رواج دارد.
دولت لهستان تاکنون واکنش رسمی مفصلی به پیام ترامپ نشان نداده، اما رسانههای این کشور گزارش دادهاند که مذاکرات فنی و حقوقی درباره وضعیت استقرار نیروها، معافیتهای قضایی و تأمین مالی زیرساختها ماههاست در جریان است.
در صورت تأیید نهایی، این پایگاه نخستین پایگاه دائمی جدید آمریکا در اروپای شرقی طی سالهای اخیر خواهد بود و میتواند توازن حضور نظامی ایالات متحده را که بهطور سنتی در غرب اروپا متمرکز بوده، به سمت شرق قاره متمایل کند.
نظرات (0)