محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، به اظهارات اخیر وزیر خزانهداری آمریکا واکنش تندی نشان داد و با ادبیاتی کنایهآمیز، سیاستهای پرهزینه واشنگتن در حمایت از اسرائیل و توسعه حضور نظامی در جهان را به چالش کشید.
قالیباف این واکنش را در قالب پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) منتشر کرد؛ پیامی کوتاه اما صریح که به سرعت در رسانهها و شبکههای اجتماعی بازتاب یافت و از سوی کاربران به عنوان پاسخی به «گزافهگویی» جدید مقام آمریکایی تعبیر شد.
متن پیام قالیباف چه بود؟
رئیس مجلس در این پیام نوشت: «این امپراتوری رو به زوال بهجای اینکه میلیاردها دلار را به تروریست نیابتی خود یعنی اسرائیل و ۷۵۰ پایگاه نظامی در دنیا سرازیر کند، میتوانست آن پول را صرف مردم آمریکا کند؛ اما نه، این کار برای رژیم آمریکا زیادی منطقی است.»
این جمله اگرچه کوتاه بود، اما سه محور اصلی را هدف قرار داد؛ نخست، توصیف آمریکا به عنوان قدرتی رو به افول، دوم، انتقاد از حمایت مالی و تسلیحاتی بیقید و شرط واشنگتن از اسرائیل که قالیباف از آن با عنوان «تروریست نیابتی» یاد کرد، و سوم، اشاره به شبکه گسترده پایگاههای نظامی آمریکا در سراسر جهان.
کنایه به هزینههای نجومی واشنگتن
اشاره قالیباف به «۷۵۰ پایگاه نظامی» ناظر به انتقادی دیرینه از بودجه دفاعی هنگفت ایالات متحده است. آمریکا بزرگترین شبکه پایگاههای نظامی فرامرزی در جهان را در اختیار دارد و بر اساس برآوردهای مختلف، صدها تأسیسات نظامی رسمی و غیررسمی را در دهها کشور از اروپا و خاورمیانه تا شرق آسیا اداره میکند.
منتقدان سیاست خارجی آمریکا همواره تأکید کردهاند که هزینه نگهداری این پایگاهها، در کنار کمکهای سالانه میلیارد دلاری به اسرائیل، فشار سنگینی بر بودجه فدرال وارد میکند؛ موضوعی که در داخل آمریکا نیز محل مناقشه است و بسیاری از شهروندان و حتی برخی سیاستمداران آمریکایی معتقدند این منابع میتواند صرف بهبود زیرساختها، نظام سلامت، آموزش و کاهش بدهیهای عمومی در داخل کشور شود.
قالیباف نیز دقیقاً بر همین نقطه دست گذاشته و با طعنه گفته است که خرج کردن پول برای مردم آمریکا «زیادی منطقی» است و از همین رو، رژیم حاکم بر واشنگتن چنین کاری نمیکند.
زمینه اظهارات وزیر خزانهداری آمریکا
اگرچه جزئیات کامل اظهارات جدید وزیر خزانهداری آمریکا در خبر اولیه تابناک به تفصیل نیامده، اما این اظهارات در ادامه مواضع تند و مداخلهجویانه اخیر مقامات دولت آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران ارزیابی میشود. در هفتههای گذشته، وزیر خزانهداری آمریکا در چند نوبت از تشدید فشارهای اقتصادی، تحریمها و لفاظیهای سیاسی علیه تهران سخن گفته است.
واکنش قالیباف از این منظر، نه فقط پاسخی به یک فرد، بلکه پاسخی به رویکرد کلی واشنگتن تلقی میشود؛ رویکردی که به گفته مقامات ایرانی، بر پایه «گزافهگویی»، تهدید و تلاش برای تحمیل خواستههای یکجانبه استوار است و در عین حال از حل مشکلات داخلی آمریکا بازمانده است.
بازتاب پیام در فضای سیاسی و رسانهای
پیام رئیس مجلس بازتاب گستردهای در رسانههای داخلی داشت و بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی آن را ادامه ادبیات انتقادی قالیباف نسبت به سیاستهای آمریکا دانستند. پیش از این نیز رئیس مجلس در مقاطع مختلف، بهویژه در موضوع حمایت آمریکا از جنگ غزه و همچنین تحریمهای اقتصادی علیه ایران، مواضع مشابهی اتخاذ کرده بود.
ناظران معتقدند انتخاب واژگانی چون «امپراتوری رو به زوال» و «تروریست نیابتی» از سوی قالیباف، حامل پیام سیاسی روشنی است؛ اینکه از نگاه تهران، قدرت آمریکا در نظام بینالملل در مسیر افول قرار دارد و حمایت بیچون و چرای آن از اسرائیل، نه تنها کمکی به ثبات منطقه نمیکند، بلکه چهره واشنگتن را بیش از پیش نزد افکار عمومی جهان مخدوش میسازد.
در مقابل، مقامات آمریکایی معمولاً ادعا میکنند حمایت از اسرائیل و حفظ پایگاههای جهانی، بخشی از راهبرد امنیت ملی این کشور است؛ ادعایی که با توجه به هزینههای سرسامآور آن، همواره با انتقادهای داخلی و خارجی همراه بوده است.
پیام تهران به واشنگتن
به طور کلی، واکنش قالیباف را میتوان در چارچوب دیپلماسی رسانهای و پیامرسانی مستقیم مسئولان ایرانی به افکار عمومی داخلی و خارجی دانست. رئیس مجلس با این پیام تلاش کرده است ضمن محکوم کردن لحن تهدیدآمیز وزیر خزانهداری آمریکا، توجه مخاطبان به ویژه مردم آمریکا را به تناقض میان شعارهای دولت این کشور و عملکرد آن در هزینهکرد منابع ملی جلب کند.
این پیام همچنین حاوی این نکته است که جمهوری اسلامی ایران، اظهارات و تهدیدهای اقتصادی و سیاسی مقامات آمریکایی را جدی نمیگیرد و آن را نشانهای از استیصال و افول قدرت تصمیمگیری منطقی در کاخ سفید میداند.
نظرات (0)