وزیر امور خارجه کشورمان در پیامی صریح خطاب به واشنگتن تأکید کرد که سیاست فشار علیه ایران به نتیجه نمی‌رسد و تنها راه بازگشت به مسیر دیپلماسی، تغییر رویکرد آمریکا و احترام به حقوق ملت ایران است.

سید عباس عراقچی روز جمعه ششم شهریورماه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، به تشریح نتایج دیدار اخیر خود با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر در تهران پرداخت و مواضع اصولی جمهوری اسلامی ایران درباره تحولات منطقه و چشم‌انداز مذاکرات را تبیین کرد.

گفت‌وگوهای سازنده و مبتکرانه در تهران

عراقچی که روز پنجشنبه پنجم شهریورماه میزبان مقام عالی‌رتبه قطری بود، این دیدار را «سازنده و مبتکرانه» توصیف کرد. به گفته رئیس دستگاه دیپلماسی، دو طرف در فضایی صمیمانه درباره مناسبات دوجانبه، تحولات منطقه‌ای و راه‌های کاهش تنش و تقویت دیپلماسی منطقه‌ای به تبادل نظر پرداختند.

قطر در ماه‌های اخیر نقش فعالی به عنوان میانجی در پرونده‌های منطقه‌ای ایفا کرده و سفر آل ثانی به تهران در ادامه رایزنی‌های فشرده دوحه با تهران و سایر پایتخت‌های منطقه ارزیابی می‌شود. عراقچی پیش از این نیز روز سه‌شنبه سوم شهریورماه میزبان بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان در تهران بود؛ دیداری که آن هم در چارچوب تحرکات دیپلماتیک برای مدیریت تنش‌ها و بررسی راهکارهای سیاسی صورت گرفت.

پیام روشن به آمریکا؛ فشار بی‌اثر است

وزیر امور خارجه در پیام خود تأکید کرد که «بازگرداندن دیپلماسی به مسیر خود ناممکن نیست»، اما تحقق این هدف به یک پیش‌شرط اساسی وابسته است: درک این واقعیت ساده از سوی آمریکا که «فشار نتیجه نمی‌دهد».

عراقچی در ادامه چهار محور را به عنوان الزامات بازگشت به دیپلماسی از سوی واشنگتن برشمرد:

  • ایجاد اعتماد به جای تشدید بی‌اعتمادی
  • سخن گفتن با زبان احترام به جای تهدید و تحکم
  • به رسمیت شناختن حقوق مشروع ملت ایران
  • پایبندی عملی به تعهدات و توافقات

این موضع‌گیری در شرایطی مطرح می‌شود که سیاست موسوم به فشار حداکثری و تداوم تحریم‌ها در سال‌های گذشته نه تنها مسیر مذاکرات را مسدود کرده، بلکه به گفته مقام‌های ایرانی، اعتماد عمومی به نیت و اراده آمریکا برای دستیابی به توافق پایدار را نیز به شدت تضعیف کرده است.

تنگه هرمز و تبعات تجاوز نظامی

عراقچی در دیدار روز پنجشنبه با همتای قطری خود، به ناامنی تحمیل‌شده بر تنگه هرمز نیز اشاره کرد. وی این ناامنی را نتیجه مستقیم «تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران» دانست که به گفته او «متأسفانه با همراهی و همدستی برخی کشورهای منطقه» صورت گرفته است.

وزیر امور خارجه تصریح کرد: «نمی‌توان بدون در نظر گرفتن واقعیات موجود و نیز جنایات و خسارات وارد شده به ایران، از بازگشت وضعیت به قبل از ۹ اسفند ۱۴۹۴ سخن گفت.» این جمله به روشنی نشان می‌دهد که از نگاه تهران، هرگونه تلاش برای بازگشت به شرایط پیشین بدون جبران خسارت‌ها و پذیرش مسئولیت اقدامات تجاوزکارانه، فاقد واقع‌بینی و قابلیت اجرایی است.

تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین آبراه‌های راهبردی جهان، نقش حیاتی در تأمین امنیت انرژی و تجارت بین‌المللی دارد و هرگونه بی‌ثباتی در این منطقه می‌تواند پیامدهای گسترده منطقه‌ای و جهانی به دنبال داشته باشد.

تأکید بر عزم ایران در صیانت از منافع ملی

رئیس دستگاه دیپلماسی در بخش دیگری از اظهارات خود بر عزم راسخ جمهوری اسلامی ایران در پیگیری منافع و امنیت ملی تأکید کرد و گفت: «جمهوری اسلامی ایران در پیگیری منافع و امنیت ملی خود مصمم و ثابت‌قدم است و از همه ظرفیت‌ها برای دفاع از حاکمیت ملی و منافع خود استفاده خواهد کرد.»

این تأکید هم‌زمان حاوی دو پیام است؛ نخست، آمادگی تهران برای ادامه مسیر دیپلماسی و گفت‌وگو در چارچوب احترام متقابل، و دوم، هشدار نسبت به هرگونه محاسبه اشتباه درباره اراده ایران در دفاع از حاکمیت و تمامیت خود.

ناظران معتقدند پیام اخیر عراقچی را باید در امتداد راهبرد کلان سیاست خارجی دولت دانست که بر «دیپلماسی متوازن، تعامل عزتمندانه و بازدارندگی فعال» استوار است؛ راهبردی که ضمن باز نگه داشتن درهای مذاکره، هزینه هرگونه ماجراجویی علیه ایران را نیز یادآوری می‌کند.