مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران با هشدار نسبت به پیامدهای تداوم قطعی برق چاههای کشاورزی اعلام کرد که این خاموشیها میتواند به کاهش حدود یکسومی تولید محصولات کشاورزی منجر شود و امنیت غذایی کشور را بهویژه در فصل تابستان با چالش جدی مواجه کند.
علیقلی ایمانی با اشاره به وضعیت فعلی تامین برق چاههای کشاورزی گفت: قطعی ۵ ساعته برق این چاهها به صورت نظاممند اعمال میشود، اما علاوه بر آن، حدود ۲ ساعت قطعی ناشی از نوسانات و خاموشیهای شبکه نیز به آن اضافه شده است؛ موضوعی که مجموع ساعات بیبرقی را افزایش داده و برنامه آبیاری کشاورزان را مختل کرده است.
آسیب به الکتروپمپها و کاهش سطح آبیاری
به گفته ایمانی، قطعیهای مکرر برق تنها به معنی توقف آبیاری نیست، بلکه به تجهیزات و تاسیسات نیز آسیب جدی وارد میکند. نوسان و قطع و وصل مکرر جریان برق، عمر الکتروپمپها را کاهش داده و هزینه تعمیر و جایگزینی را برای کشاورزان افزایش میدهد؛ هزینهای که در شرایط فعلی اقتصادی، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد میکند.
وی در تشریح اثر مستقیم این خاموشیها بر میزان تولید توضیح داد: اگر یک چاه برقی در شرایط عادی بتواند در شبانهروز حدود ۳ هکتار از اراضی را آبیاری کند، با اعمال قطعیهای فعلی این رقم حداکثر به ۲ هکتار میرسد. به عبارت دیگر، یکسوم ظرفیت آبیاری و در نتیجه یکسوم تولید از دست میرود و این در حالی است که بخش اعظم چاههای کشاورزی کشور برقی هستند و وابستگی بالایی به پایداری شبکه برق دارند.
تفاوت خسارت در فصول مختلف
مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران تاکید کرد که شدت خسارت قطعی برق در تمام فصول یکسان نیست. در فصول پاییز و زمستان، بارشهای فصلی تا حدی کمبود آب ناشی از خاموشی را جبران میکند و مزارع کمتر دچار تنش آبی میشوند. اما در فصل بهار و بهویژه تابستان که نیاز آبی گیاهان به اوج میرسد، عدم دسترسی به موقع به آب، به معنای نرسیدن آب به تمام مزارع و افت جدی عملکرد در واحد سطح است.
ایمانی افزود: در ماههای گرم سال، حتی چند ساعت تاخیر در آبیاری میتواند به پژمردگی، کاهش پنجهزنی، پوکی خوشهها و افت کیفیت محصول منجر شود؛ خسارتی که جبران آن تا پایان فصل زراعی ممکن نیست.
کدام محصولات بیشتر در معرض تهدید هستند؟
بر اساس برآورد بنیاد ملی گندمکاران، با ادامه روند فعلی قطعی برق چاههای کشاورزی و کاهش عملکرد در واحد سطح، پیشبینی میشود تولید محصولات اساسی فصل تابستان حدود ۳۰ درصد کاهش یابد. این محصولات شامل:
- سویا به عنوان یکی از منابع مهم روغن و کنجاله
- برنج که نیاز آبی بسیار بالایی دارد و هرگونه اختلال در آبیاری آن به شدت عملکرد را کاهش میدهد
- ذرت به عنوان نهاده کلیدی صنعت دام و طیور
- گندم تابستانه و کشتهای بهاره مرتبط با آن
کاهش ۳۰ درصدی تولید این محصولات، علاوه بر زیان مستقیم کشاورزان، میتواند بر تنظیم بازار، قیمت نهادهها و در نهایت امنیت غذایی کشور اثرگذار باشد و نیاز به واردات را افزایش دهد.
ضرورت مدیریت مصرف و حمایت از کشاورزان
کارشناسان بخش کشاورزی معتقدند برای جلوگیری از تکرار این خسارتها، باید میان مدیریت ناترازی برق در کشور و تامین پایدار آب برای تولید غذا، توازن ایجاد شود. برنامهریزی برای تامین برق پایدار چاههای کشاورزی در ساعات اوج نیاز آبی، نوسازی و بهینهسازی الکتروپمپها، توسعه آبیاری تحت فشار و همچنین اطلاعرسانی دقیق جدول خاموشیها به کشاورزان، از جمله راهکارهایی است که میتواند شدت خسارت را کاهش دهد.
بنیاد ملی گندمکاران نیز خواستار توجه ویژه مسئولان وزارت نیرو و جهاد کشاورزی به این موضوع شده و تاکید کرده است که هرگونه صرفهجویی در برق نباید به قیمت از دست رفتن یکسوم تولید داخلی و تضعیف معیشت کشاورزان تمام شود.
نظرات (0)